Libya: Menfi, meşruiyet anlaşmazlığının çözümü için müdahale edebilir

TM, Başağa hükümetinin bütçesini onaylamak üzere toplandı

BM Libya Özel Danışmanı Williams tarafından dağıtılan Trablus'ta Libya Seçim Komisyonu Başkanı ile yaptığı görüşmeye dair fotoğraf
BM Libya Özel Danışmanı Williams tarafından dağıtılan Trablus'ta Libya Seçim Komisyonu Başkanı ile yaptığı görüşmeye dair fotoğraf
TT

Libya: Menfi, meşruiyet anlaşmazlığının çözümü için müdahale edebilir

BM Libya Özel Danışmanı Williams tarafından dağıtılan Trablus'ta Libya Seçim Komisyonu Başkanı ile yaptığı görüşmeye dair fotoğraf
BM Libya Özel Danışmanı Williams tarafından dağıtılan Trablus'ta Libya Seçim Komisyonu Başkanı ile yaptığı görüşmeye dair fotoğraf

Libya Başkanlık Konseyi başkanı Muhammed el-Menfi bir kez daha, ülkedeki mevcut siyasi krizi ve Abdulhamid ed-Dibeybe’nin başbakanı olduğu Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) ile Temsilciler Meclisi (TM) tarafından görevlendirilen Fethi Başağa’nın başbakanı olduğu İstikrar Hükümeti arasındaki iktidar mücadelesini sona erdirmek için müdahale edebileceği sinyalini verdi.
Menfi, Cumartesi akşamı, Libya’nın batısındaki Mısrata şehrine gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı konuşmada, “Sivil devleti ve birliğini destekleyeceğiz. Devletin itibarı ve istikrarı için her zaman hazır olacağız. Libya'nın toprak bütünlüğünü ve kurumların birliğini yeniden sağlamak için uygun zamanda müdahale edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Menfi, bahsettiği müdahalenin detaylarına değinmese de Libya basını, Başkanlık Konseyi'nin yetkilerini genişletmenin yanı sıra seçimlerin anayasal temeli ve yasalarının duyurulmasına hazırlık olarak ülkeyi yönetecek bir mini hükümetin başkanlığını üstlenme niyetinde olduğunu iddia etti. Libya basını, Menfi’nin, daha önce Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti’ndeki duruma benzer şekilde, Başağa ve Dibeybe hükümetleri arasında meşruiyet konusunda devam eden çatışmadan uzakta, Başkanlık Konseyi ve hükümet başkanlığını sürdüreceğini öne sürdü.
Muhammed el-Menfi ve yardımcıları Abdullah el-Lafi ve Musa el-Koni, bir at yarışı şampiyonasına katıldılar. Etkinlikte UBH Başbakanı Abdulhamid ed-Dibeybe, Yargı Konseyi Başkanı Muhammed el-Hafi ve bazı ülkelerin büyükelçileri de katıldı.
Öte yandan TM bugün Başağa hükümetinin toplam 94 milyar dinarlık bütçe taslağını görüşmek üzere ülkenin doğusundaki Tobruk kentindeki meclis binasında toplandı.
Bu arada TM Zliten Milletvekili Abdulgani el-Futusi, TM Başkanı Akile Salih’in ‘tek taraflı’ olarak nitelendirdiği yasalar onaylayarak ve kararlar alarak ‘anayasaya saygı göstermemesi ve halk tarafından seçilen milletvekillerinin iradesini hiçe sayması’ nedeniyle istifa ettiğini açıkladı.
Diğer taraftan Libya’daki Müslüman Kardeşler'in (İhvan) önde gelen liderlerinden biri olan Libya Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Başkanı Halid el-Mişri, Mısır’a karşı eşi benzeri görülmemiş bir açıklık sergiliyor. Mişri, Mısır parlamentosundan, ertelenen seçimlerin anayasal temelini oluşturmak üzere TM ve DYK’dan oluşan ortak bir komite için 15 Mayıs’ta yapılması planlanan ikinci toplantı turunun başlamasından önce resmi bir davet aldı.
Mişri, 2018 yılında göreve başlamasından bu yana Kahire'ye yapacağı bir ilk ziyarette, yaklaşan seçimlerden önce anayasal temel üzerinde uzlaşıyla ilgili komite toplantılarındaki çıkmazı kırmak amacıyla Mısırlı üst düzey yetkililerle bir araya gelecek.
Bir başka gelişmede ise Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı İmad es-Sayih dün Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Danışmanı Stephanie Williams ile BM Libya Destek  Misyonu (UNSMIL) tarafından sağlanan teknik ve danışmanlık desteğini ve Yüksek Seçim Komisyonu’nun yüksek düzeyde uluslararası ilke ve uygulamalara dayanan seçim sürecini uygulamaya yönelik hazırlıklarını artırmaya yönelik kalkınma programını görüştü. Görüşmede, taraflar, siyasi partilerin kısa vadede bir seçim sürecinin başlatılması konusunda fikir birliğine varmalarına ilişkin mevcut durumu ve bu durumun Yüksek Seçim Komisyonu’nun seçimlere yönelik hazırlıklarına ne ölçüde yansıdığı ve önümüzdeki dönemde bu uzlaşılara ne kadar yanıt verebileceğini ele aldılar.
Yüksek Seçim Komisyonu tarafından yazılı olarak yapılan açıklamada, toplantıda Sayih ve Williams'ın, Yüksek Seçin Komisyonu’nun seçim hazırlıklarını sürdürebilmesi için gerekli desteğin sağlanması ve önümüzdeki seçim süreçlerinin uygulanmasına ilişkin teknik bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla Yüksek Seçim Komisyonu ve UNSMIL arasındaki yakın temasların sürdürülmesi konularında fikir birliğine vardıkları belirtildi.
Öte yandan İstikrar Hükümeti’nin Başbakanı Fethi Başağa, Cumartesi akşamı hükümetindeki çok sayıda bakanla birlikte ABDve birçok Avrupa ülkesinin desteklediği bir operasyonla DEAŞ terör örgütünün Sirte’de ortadan kaldırılmasının 6. yıl dönümü münasebetiyle Sirte'nin Cize Deniz (Giza Manina) Bölgesi’ni ziyaret etti.
İstikrar Hükümeti, Sirte'nin yeniden inşası, terörist saldırılardan etkilenenlere tazminat ödenmesi ve yerinden edilmiş ailelerin geri dönüşü için gerekli desteği sağlama sözü verdi.
Bu arada UBH Kültür ve Bilimsel Kalkınma Bakanı Mebruke Tugi, UBH Başbakanı Dibeybe ile çok sayıda bakanın katıldığı bir tören ile görevine geri döndü. Dibeybe, geçtiğimiz ayın sonlarında, henüz doğru olmadığı kanıtlanmayan idari ihlaller ve mali yolsuzluk suçlamalarıyla birkaç ay hapis yatan ve ardından serbest bırakılan Mebruke Tugi’den görevine dönmesini istemişti.
Diğer taraftan ülkenin doğusunda konuşlu LUO’nun lideri Mareşal Halife Hafter, ofisi tarafından dağıtılan kısa bir açıklamaya göre Cumartesi akşamı Bingazi kentindeki er-Recme ilçesinde bulunan konutunda Ramazan Bayramı vesilesiyle çok sayıda komutan ve subayın tebriklerini kabul etti.



"Barış Kurulu”, İsrail’in bir hastaneyi hedef alan saldırısının ardından Trump’ın Gazze planının derhâl uygulanması çağrısında bulundu

12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
TT

"Barış Kurulu”, İsrail’in bir hastaneyi hedef alan saldırısının ardından Trump’ın Gazze planının derhâl uygulanması çağrısında bulundu

12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)

Gazze’deki ateşkes planının uygulanmasını denetlemekle görevli Barış Kurulu, dün ABD Başkanı Donald Trump’ın girişiminin derhâl hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre çağrı, İsrail’in Han Yunus’ta bir hastaneye düzenlediği ve 6 kişinin hayatını kaybettiği hava saldırısının sonrasında yapıldı.

Kurul tarafından yapılan açıklamada, “İsrail’in Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’ne düzenlediği hava saldırısının ardından yaşanan trajik can kaybı, Başkan Trump’ın kapsamlı barış planının neden derhâl ve daha fazla gecikmeye mahal verilmeksizin uygulanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır” ifadelerine yer verildi.


İsrailliler, ordunun iki yerleşimci ileri karakolunu dağıtmasının ardından Filistin’in Attara köyüne saldırdı

İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
TT

İsrailliler, ordunun iki yerleşimci ileri karakolunu dağıtmasının ardından Filistin’in Attara köyüne saldırdı

İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)

İsrail ordusunun ruhsatsız iki yerleşimci karakolunu dağıtmasının ardından, İsrailli yerleşimcilerin işgal altındaki Batı Şeria’nın orta kesiminde, Ramallah yakınlarında bulunan Attara beldesine düzenlediği saldırıda dün 5 Filistinli yaralandı. Açıklama, bir insan hakları örgütü tarafından yapıldı.

Yerleşimci şiddeti nedeniyle uluslararası eleştirilere maruz kalan İsrail ordusu, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından izinsiz kurulan iki yerleşimci karakoluna müdahale ederek bunları dağıttığını bildirdi.

İsrailli insan hakları örgütü Yeş Din yaptığı açıklamada, “İsrail ordu birliklerinin bölgeden ayrılmasının ardından, ellerinde sopa, göz yaşartıcı gaz ve taşlar bulunan onlarca yerleşimci Attara beldesine baskın düzenledi” ifadelerini kullandı.

Örgüt, saldırıda 5 kişinin yaralandığını ve hastaneye kaldırıldığını, yaralılardan birinin beyin kanaması nedeniyle durumunun ağır olduğunu belirtti.

Filistin Kızılayı da ekiplerinin, yerleşimciler tarafından darbedilen 67 yaşındaki bir erkeği hastaneye naklettiğini açıkladı.

İsrail ordusu, yerleşimcilerin iki ayrı noktada kurduğu çadırları, araçları ve “geçici yapıları” kaldırdığını bildirdi. Bu noktalardan birinin Attara yakınlarında bulunduğu belirtildi. Ordu açıklamasında, “Attara yakınlarında yürütülen kanun uygulama faaliyeti sırasında İsrailli kışkırtıcılar yapıların içine sığındı ve dağıtıldılar” denildi.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre yerel gazeteci ve belde sakini Abdülhadi Attari yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun bölgeye ulaşmasının ardından yerleşimcilerin Filistinlilerin evlerine girerek tahrip ettiğini söyledi.

Ordunun yerleşimci karakolunu dağıtma operasyonundan önce beldenin girişlerini kapattığını belirten Attari, bunun “yerleşimcilerin saldırıyı gerçekleştirmesine ve köy içinde serbestçe hareket etmesine yardımcı olduğunu” ifade etti.

Attari, “Çocuklar büyük korku yaşadı. Yerleşimciler evlerin kapılarını söktü. Bazı evlerin kapıları tamamen yerinden çıkarıldı, bütün pencereleri kırıldı” ifadelerini kullandı.

Doğu Kudüs hariç yaklaşık 3 milyon Filistinli, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yaşıyor. Bölgede ayrıca uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimlerde veya İsrail makamlarının onayı olmadan kurulan ruhsatsız yerleşimci karakollarında 500 binden fazla İsrailli bulunuyor. Bu karakollar genellikle çadırlar ya da taşınabilir konutlardan oluşuyor.

İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik saldırıları son aylarda artış gösterdi. Saldırganlar, yıllardır büyük ölçüde İsrail makamlarının hukuki takibinden uzak kalıyor.

Eylül ayında İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, şiddet olayları nedeniyle yerleşim ürünlerine ticari yaptırımlar uygulama kararı aldıklarını duyurdu.

Fransa, geçen hafta Batı Şeria’nın kuzeyindeki yerleşimlerin bölgesel konsey başkanı Yossi Dagan’ın ülkeye girişini yasakladı. Dagan’ın ofisi bu bilgiyi doğruladı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise iki gün içinde dört yerleşimci karakolunun kaldırıldığını açıklayarak, “Hukuk herkes için geçerlidir” ifadesini kullandı.

Taybe’de de saldırı

Dün yaşanan ayrı bir olayda, yerleşimciler Ramallah’ın doğusunda, nüfusunun çoğunluğu Hristiyanlardan oluşan Taybe beldesinde bir aracı ateşe verdi ve bir evin duvarlarına İbranice sloganlar yazdı. Bilgi, Kutsal Topraklar’daki Hristiyan Varlığını İzleme Gözlemevi tarafından paylaşıldı.

Beldedeki saldırıları belgeleyen gözlemevi, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu saldırı yalnızca özel mülke yönelik bir vandalizm eylemi değil; insan onuruna, evlerin dokunulmazlığına, ailelerin güvenliğine ve kendi topraklarında barış ve emniyet içinde yaşama yönündeki temel haklarına yönelik bir saldırıdır.”

İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da şiddet olayları, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği eşi benzeri görülmemiş saldırının ardından Gazze Şeridi’nde başlayan savaşla birlikte tırmanışa geçti.

AFP’nin Filistin Yönetimi verilerine dayandırdığı bilançoya göre, Gazze savaşının başlamasından bu yana aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu en az bin116 Filistinli, İsrail askerlerinin veya yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti.

Buna karşılık İsrail’in resmî verileri, Filistinlilerin düzenlediği saldırılarda veya İsrail güçleriyle yaşanan çatışmalarda asker ve sivillerden oluşan en az 51 İsraillinin öldüğünü gösteriyor.


Talabani, Barzani ile gerilimi artırıyor

Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
TT

Talabani, Barzani ile gerilimi artırıyor

Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)

Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Bafel Talabani, Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) yönelik eleştirilerinin dozunu artırdı. Bu açıklamalar, KDP lideri Mesud Barzani’nin Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki anlaşmazlıkların çözümü için Kürt siyasi güçlerine diyalog çağrısı yapmasından iki gün sonra geldi.

Talabani, dün Süleymaniye Stratejik Forumu’na katılımı sırasında, KDP’nin Kürdistan Bölgesi Parlamentosu’nda yaptıklarını “Kürdistan tarihindeki siyasi çöküş” olarak nitelendirdi. Parlamentonun kapılarının kapatılmasının KYB’yi mevcut parlamentonun varlığını tanımamaya ittiğini söyledi.

Bölgenin fiilen iki ayrı hükümet tarafından yönetildiğini savunan Talabani, KDP içerisindeki bir azınlığı ise her türlü uzlaşma girişimini reddetmekle suçladı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Talabani, bu grubun yalnızca fotoğraf çekilmesi amacıyla yapılacak bir toplantının düzenlenmesini bile engellediğini belirtti.

Talabani ayrıca, ABD’nin özel temsilcisi Tom Barrack’ın Kürtler arasındaki anlaşmazlıklara müdahalesini eleştirdi. Bu müdahalelerin kendi görüşleriyle örtüşmediğini belirten Talabani, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine Kürdistan Bölgesi’ndeki durumun niteliğini anlama çağrısında bulundu. Aksi hâlde Washington’un geri durarak Kürdistan ve Irak’taki siyasi güçlerin kendi aralarındaki anlaşmazlıkları kendilerinin çözmesine izin vermesi gerektiğini ifade etti.