Olaylı anlaşmanın tarihçesi: Musk, Twitter'ı almaktan vaz mı geçti?

Teknoloji milyarderinin 44 milyar dolarlık teklifinde son durum

Elon Musk'ın, satın alma anlaşmasından sonra Twitter'ın geçici CEO'su olacağı düşünülüyordu (AP)
Elon Musk'ın, satın alma anlaşmasından sonra Twitter'ın geçici CEO'su olacağı düşünülüyordu (AP)
TT

Olaylı anlaşmanın tarihçesi: Musk, Twitter'ı almaktan vaz mı geçti?

Elon Musk'ın, satın alma anlaşmasından sonra Twitter'ın geçici CEO'su olacağı düşünülüyordu (AP)
Elon Musk'ın, satın alma anlaşmasından sonra Twitter'ın geçici CEO'su olacağı düşünülüyordu (AP)

Elon Musk'ın Twitter'ı satın almaya yönelik olaylı girişiminde işler tersine döndü.
İlk başta Musk'ın sosyal medya platformunun tamamını alma talebine olumsuz yaklaşan Twitter yönetimi şu anda şirketi Musk'a satmak için çaba harcıyor.
Dünyanın en zengin insanı unvanlı Musk, satın alma anlaşmasının askıya alındığını öne sürerken, Twitter yönetimi milyarderin bu iddiasını reddediyor ve sürecin ilerlediğini savunuyor.
Independent Türkçe'den Çağla Üren sansasyonel Twitter anlaşmasının zaman çizelgesini ve gelinen son durumu derledi:

Mart 2022: Musk gözünü Twitter'a dikiyor
Tesla ve SpaceX'in CEO'su Musk, ilk olarak mart başında Twitter'da açtığı bir anketle gündeme geldi.

Milyarder bu ankette takipçilerine Twitter'ın ifade özgürlüğünü koruduğuna inanıp inanmadıklarını sordu. 2 milyon katılımcının kabaca yüzde 70'i "hayır" yanıtını verdi.
Teknoloji milyarderinin bu hamlesi takipçiler arasında heyecan yarattı. Twitter kullanıcıları, Musk'ın kendi sosyal medya platformunu kuracağını düşündü.
Bu esnada hiçbir somut açıklamada bulunmayan Musk, mart ayının sonunda Twitter'ın yönetim kurulu üyesi Egon Durban'la şirketin yönetim kuruluna katılmayı gizlice tartışmaya başladı. Bu arada Musk, ocak ayından beri Twitter hissesi satın alıyordu.
27 Mart'ta Twitter yönetim kurulu başkanı Bret Taylor ve CEO Parag Agrawal'la görüşen milyarder, şirketin yönetim kuruluna katılma fikrini onlarla da tartıştı.
Ancak platformdan hisse aldığını nisana kadar kamuoyuna açıklamadı ve ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) bildirmedi.

Nisan 2022: Musk platformu adım adım satın alıyor
4 Nisan'da teknoloji milyarderi Twitter hisselerinin yaklaşık yüzde 9,2'sini satın aldığını kamuoyuna açıkladı. 5 Nisan'da artık şirketin en büyük hissedarı olduğu için Twitter yönetim kuruluna alınacağı duyuruldu.
6 Nisan'da Twitter CEO'su ve yönetim kuruluyla çalışmayı dört gözle beklediğini söyleyen Musk, 11 Nisan'da Twitter yönetim kuruluna katılmaktan vazgeçtiğini açıkladı.
14 Nisan'da ise beklenmedik bir hamle yapan milyarder Twitter'ın tamamını satın almak için hisse başına nakit olarak 54,20 dolar ödemeyi teklif etti. Söz konusu teklif totalde 44 milyar dolara denk geliyordu.

Yönetim kurulu Musk'ın teklifine sıcak bakmadı
Öte yandan Twitter'ın yönetim kurulu üyeleri, milyarderin satın alma teklifine ilk başta pek sıcak bakmadı. Hatta bu satın alımı engellemek için "zehir hapı" adı verilen bir planı devreye soktu.
Firmaların çoğunluk hisselerini kaybetmemek için başvurduğu bir plan olan "zehir hapı", hissedarlara indirimli olarak ek hisse satın alma hakkı veriyordu.
Böylelikle firma yönetimi, şirketin tamamen satın alınmasını zorlaştırmayı hedefliyordu.

Musk vaatlerini sıralıyor
Teknoloji milyarderi yönetimin bu adımları karşısında kamuoyuna bazı vaatler üzerinden seslendi. Bu süreçte en öne çıkan söz, ifade özgürlüğü oldu.
"İfade özgürlüğünden korkanların aşırı tepkisi her şeyi açıklıyor" diyen Musk şöyle söyledi:
"İfade özgürlüğü derken sadece yasaya uygun olanı kastediyorum. Yasanın çok ötesine geçen sansüre karşıyım. İnsanlar konuşma özgürlüğünün kısıtlanmasını isterse, hükümetten bu yönde yasalar çıkarmasını talep eder. Bu nedenle yasanın dışına çıkmak halkın iradesine aykırıdır."
Musk'ın bir diğer önemli vaadi ise Twitter'daki bot hesapları yasaklamaktı. Özellikle kripto para paylaşımları yapan bot hesapları hedef alan Musk, bunları engellemek için Twitter'a kimlik doğrulama sistemi getireceğini öne sürdü.

Trump'a uygulanan Twitter yasağını değerlendiren Musk, "Bu, ahlaki açıdan kötü ve aptalca bir karardı. Donald Trump'ı yasaklamak doğru değildi, bu bir hataydı" değerlendirmesinde bulundu (AA)

Teknoloji milyarderi ayrıca, 6 Ocak'taki ABD Kongresi baskınının ardından platformdan atılan eski ABD Başkanı Donald Trump'a yönelik Twitter yasağını kaldıracağını ifade etti. Ancak Trump, şirket yasağı kaldırsa bile Twitter'a dönmeyi planlamadığını duyurdu.

En büyük destek Jack Dorsey'den geldi
Twitter kullanıcıları Musk'ın teklifi karşısında ikiye bölünürken, milyarderin en büyük destekçisi eski Twitter CEO'su ve kurucusu Jack Dorsey oldu.
Platformun Wall Street'ten geri alınması gerektiğini ve aslında kimsenin onu yönetmesini istemediğini söyleyen Dorsey, Musk'ın teklifini bu yolda önemli bir adım olarak değerlendirdi:
"Elon, güvendiğim tek çözüm."

Parayı bulabilecek mi?
Nisan ayının sonlarına yaklaşırken Musk'ın satın alma teklifi tartışılmaya devam ediyordu. Milyarderin nakit 44 milyar doları bulup bulamayacağı da tartışma konusuydu.
Sonunda 20 Nisan'da teknoloji milyarderi, SEC'e bildirimde bulundu ve şirketi satın alabileceğine dair ilk gerçek güvenceyi verdi. Anlaşma için 46,5 milyar dolarlık finansman sağladığını açıkladı.
Milyarder, Morgan Stanley ve diğer finans kurumlarından yaklaşık 25,5 milyar dolarlık borç taahhüdü almıştı. Kendi kişisel servetinden de yaklaşık 21 milyar dolar koymuştu.

Tesla hisseleri çakılıyor
Bundan yaklaşık bir hafta sonra Musk'ın yaklaşık 4 milyar dolarlık Tesla hissesi satması gündeme oturdu. SEC belgelerine göre Musk hisseleri 26-27 Nisan'da satmıştı.
Musk daha sonra Twitter'dan açıklama yaparak ""Bugünden sonra daha fazla Tesla satmayı planlamıyorum" dedi.
Ancak 26 Nisan'da Tesla yüzde 12'yle Eylül 2020'den beri en büyük düşüşü kaydetti.

Twitter anlaşması kabul ediliyor
Musk ve Twitter yönetimi sonunda 25 Nisan'da, 44 milyar dolara Twitter'ı satış anlaşmasını yaptı.
Öte yandan son imzaların atılması ve Musk'ın şirketi devralması için 3-6 ay gerektiği bildirildi. SEC belgelerine göre anlaşmadan vazgeçen tarafın 1 milyar dolar tazminat vermesi kararı da alındı.
Ayrıca anlaşmanın 24 Ekim'e kadar sonuçlanmaması halinde tarafların çekilebileceği ifade edildi. Öte yandan gerekli resmi izinlerin bu tarihe kadar çıkmaması halinde, tarafların imza için süreyi 6 ay daha uzatabileceği belirtildi.
Bu arada Musk, Tesla hisselerinin büyük bir kısmını satmadan Twitter'ı satın alamadığı için mayıs başında üçüncü şahıslardan 6,25 milyar dolarlık yatırım aldı. Yatırımcılar arasında risk sermayesi şirketi Andreessen Horowitz, kripto borsası Binance ve Oracle CEO'su Larry Ellison yer aldı.

Mayıs 2022: İşler karışıyor
Önceki günlerde ise Musk, Twitter'ı satın almak için verdiği teklifin spam ve sahte hesaplar nedeniyle askıya alındığını söyledi.
Musk, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, "Twitter anlaşması spam ve sahte hesapların gerçekten de yüzde 5'in altında olduğunun tespit edilmesi süreci devam ettiği için geçici olarak askıya alındı" dedi.
Twitter mayıs başında ilk çeyrekte reklam için hedef kitle olan hesap sayısının 229 milyonla rekor seviyeye ulaştığını açıklamış ve günlük aktif kullanıcılarının yüzde 5'inden azının sahte ya da spam hesap olduğu tahmininde bulunmuştu.
Ancak teknoloji milyarderi, Twitter, günlük kullanıcılarının yüzde 5'inden daha azının sahte olduğuna dair kanıt elde edene kadar anlaşmanın ilerleyemeyeceğini vurguladı.

Agrawal, şirketi savundu
Twitter CEO'su Agrawal ise şirketinin spam hesaplarla mücadele kabiliyetini savundu. Agrawal, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, her gün mümkün olduğu kadar çok spam hesabını tespit etmeye ve kaldırmaya güçlü bir şekilde teşvik edildiklerini aktardı.
Spam hesapların sofistike ve yakalanması zor olduğuna işaret eden Agrawal, bu hesaplarla mücadelenin "inanılmaz dinamik" olduğunu öne sürdü.

Musk'tan Agrawal'a kaka emojisi
Agrawal, 16 Mayıs'ta Twitter hesabından yaptığı bir dizi paylaşımda sahte hesapların, toplam kullanıcı sayısının yüzde 5'inden az olduğu yönündeki tahminlerini de savundu. 
Musk ise bu savunmaya gülen kaka emojisiyle yanıt verdi ve Twitter'ın tahminlerinden çok daha fazla sahte hesap olduğu iddiasını yineledi. 

 Tesla CEO'su aynı gün Miami'de düzenlenen bir teknoloji konferansına katıldı. Konferansta istenmeyen hesapların Twitter'ın tahminin 4 katı, yani yüzde 20 civarında olabileceğini söyledi. 

"Gizlilik anlaşmasını ihlal etmekle suçlanıyorum"
Teknoloji milyarderi, sahte hesapları tespit için Twitter'ın resmi hesabını takip eden hesaplardan 100'ünü rastgele alıp test edecekleri bir çalışma yapacağını bildirdi ve başkalarını da aynı testi yapmaya davet etti.
Musk daha sonra bunun nasıl yapılacağıyla ilgili bir soruya, Twitter'ın bot hesapları belirlemek için yaptığı testte incelenen takipçi sayısının 100 olduğunu ve kendisinin de sayıyı bu yüzden seçtiğini öne sürdü.
Ancak milyarderin verdiği bu bilgi ortalığı karıştırdı. Zira bu bilgiyi vererek Musk'ın Twitter'ın iç işleyişine dair bilgileri ifşa ettiği ve bunun yasal olmadığı iddia edildi.
İlk açıklamasından birkaç saat sonra bir tweet daha atan Musk, 100 sayısını verdiği için Twitter'ın kendisini gizlilik anlaşmasını ihlal etmekle suçladığını duyurdu.

Twitter kabul etmiyor: "Anlaşma askıda değil"
Twitter'ın üst düzey avukatı Vijaya Gadde'den 19 Mayıs'ta Musk'ın iddialarını yalanlayan bir açıklama geldi. Şirket çalışanlarıyla yaptığı bir toplantıda Gadde, anlaşmanın ilerlediğini ve "askıya alma" diye bir şey olmadığını söyledi.
Bunun yanı sıra SEC'e bu hafta yapılan bir başvuruda da Twitter yönetim kurulunun hissedarları anlaşma lehinde oy kullanmaya çağırdığı ortaya çıktı. Zira anlaşmanın geçerli olması için Twitter hissedarları tarafından onaylanması gerekiyor.
Söz konusu SEC belgesi, Twitter yönetiminin ilk baştaki olumsuz tavrını değiştirdiğini ve platformu satmaya çalıştığını düşündürüyor.
 
Elon Musk'ın teklifinin ardından Titter'ın iş ilanlarına ilgi patladı (Reuters)
Musk, Twitter teklifinden bu yana kaç para kaybetti?
Musk'ın nisanda Twitter'ı satın alma teklifini sunmasından bu yana Tesla hisseleri yüzde 28 düştü. Bu da Musk'ın net servetinden 49 milyar dolar kaybettiği anlamına geliyor. Kaybedilen para 44 milyar dolarlık satın alma teklifinden de fazla.
Bu nedenle bazı analistler, Musk'ın son dönemde tutum değiştirmesinin maddi kaygılardan kaynaklandığını düşünüyor.
Musk'ın Miami'de düzenlenen konferansta daha düşük maliyetli bir anlaşmanın mümkün olduğunu söylemesi de bu düşünceyi destekleyen gelişmelerden oldu. Analistler, milyarderin anlaşma fiyatını yeniden müzakere etmenin ya da şirketi satın almaktan toptan vazgeçmenin yollarını aradığını düşünmeye başladı.
Örneğin, piyasa analisti Dan Ives, Tesla hisselerindeki büyük düşüşün ve genel olarak piyasadaki değer kayıplarının Musk'ın tedirgin olmasına neden olduğunu belirtiyor. 
Ancak Twitter yöneticileri platformun hisse başına 54,20 dolara satılmasını öngören anlaşmanın satış fiyatını yeniden müzakere etmeyeceklerini vurguluyor.

"Musk'ın tehdidi anlamsız"
Kanada'daki Calgary Üniversitesi'nde İşletme Doçenti Anup Srivastava'ya göre Musk'ın spam hesaplarla ilgili tehdidi anlamsız. Zira satın alma teklifi hiçbir zaman platformun abone sayısıyla veya reklam geliriyle ilgili olmadı. Yani bu konular en başından beri gündeme gelmedi.
Srivastava, Musk'ın tutum değişikliğini iki şekilde değerlendiriyor:
Birincisi, son dönemde teknoloji hisselerinde yaşanan erime, Twitter'ın artık ocak ayındaki kadar değerli olmadığı anlamına geliyor.
İkincisi, Tesla'nın hissedarları Musk'ın hamleleriyle sarsıldı. Buna göre milyarderin tüm dikkatini elektrikli araçlar yerine Twitter'a verdiğini gören hissedarlar endişeye kapıldı."
Srivastava, The Conversation'da kaleme aldığı makalede konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
"Artık muhtemelen Twitter'ın peşinden gitmenin buna değmediğini ve bu anlaşmadan kazanacağından daha fazlasını kaybedeceğini anlamıştır." 
Independent Türkçe, Quartz, CNET, Bloomberg, Fortune, Forbes, The Conversation



Suudi Arabistan Medya Forumu ödüllerinin kazananları açıklandı

Yazar Muhammed Rumeyhi ve editör Abdulhadi Habtur, kazandıkları ödüllerle (Şarku’l Avsat)
Yazar Muhammed Rumeyhi ve editör Abdulhadi Habtur, kazandıkları ödüllerle (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan Medya Forumu ödüllerinin kazananları açıklandı

Yazar Muhammed Rumeyhi ve editör Abdulhadi Habtur, kazandıkları ödüllerle (Şarku’l Avsat)
Yazar Muhammed Rumeyhi ve editör Abdulhadi Habtur, kazandıkları ödüllerle (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan Medya Forumu dün akşam Riyad’da düzenlenen törenle ödül kazananları onurlandırdı. Törene çok sayıda medya mensubu katıldı.

Suudi televizyonunda haber spikeri olarak görev yapan Dr. Hüseyin en-Neccar, ‘Yılın Medya Kişiliği’ ödülüne layık görüldü. Şarku’l Avsat ise iki ödül kazandı. Gazetenin yazarlarından Dr. Muhammed Rumeyhi, gazetecilikteki uzun soluklu deneyimi dolayısıyla ‘köşe yazısı’ dalında ödül alırken, gazeteci Abdülhadi Habtur, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yaptığı röportajla ‘gazetecilik söyleşisi’ dalında ödüle layık görüldü. Ödüller, forumun kapanışı kapsamında dün akşam düzenlenen törende takdim edildi.

El-İktisadiyye gazetesi, gazeteci Halid el-Bedr imzasını taşıyan çalışmayla ‘gazetecilik dosyası’ dalında ödül kazanırken, araştırmacı Lema es-Sehli ise ‘medya alanlarında akademik araştırma’ dalında ödülün sahibi oldu.

dcf
Suudi Arabistan Enformasyon Bakanı Selman ed-Dusari, Dr. Hüseyin en-Neccar'a ‘Yılın Medya Kişiliği’ ödülünü takdim etti. (Şarku’l Avsat)

İçerik ödülleri kapsamında, ABD’den Luma AI ‘yapay zekâ ile üretilen içerik’ dalında ödüle layık görüldü. Fas’tan Rashid Show programı toplumsal sohbet temalı televizyon programları dalında ödül kazanırken, Podcast 1949 ise söyleşi temalı podcast programları kategorisinde birincilik elde etti.

Suudi Arabistan Ulusal Günü’ne yönelik en iyi medya çalışması ödülü, Turizm Geliştirme Fonu’nun hazırladığı ‘Suudi Arabistan hakkında neler duydunuz?’ adlı çalışmaya verildi. Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘el-Avca’ filmi, Suudi Arabistan Kuruluş Günü için en iyi medya çalışması ödülüne layık görülürken, Vizyon 2030 sosyal medya hesabına ait ‘Bayrağımız bizim adımıza konuşuyor’ çalışması ise Bayrak Günü çalışmalarına yönelik ödülün sahibi oldu.

Forumun özel ödülleri kapsamında, Kral Selman Yardım ve İnsani Çalışmalar Merkezi (KSrelief) Genel Müdürü Dr. Abdullah er-Rebia, ‘Küresel Öncü’ ödülüne layık görüldü.

dcfgthy
Abdulhadi Habtur ‘gazetecilik söyleşisi’ ödülünü aldı. (Şarku’l Avsat)

Karar alıcılar, düşünce liderleri ve dünyanın farklı ülkelerinden 300’ü aşkın yönetici ve uzmanın yoğun katılımıyla düzenlenen 5. Suudi Arabistan Medya Forumu’nda gerçekleştirilen paneller, medya sektörünün yaşadığı hızlı dönüşümleri anlamaya ve geleceği keşfetmeye yönelik kapsamlı bir çalışma platformu niteliği taşıdı.

Suudi Arabistan Medya Forumu 2026, benzeri görülmemiş bir ilgiye sahne oldu. Dünyadaki en büyük medya etkinliği olarak kayda geçen forumu 65 bin 603 kişi ziyaret ederken, bu rakamla Guinness Rekorlar Kitabı sertifikası da elde edildi.


SRMG, Suudi Medya Forumu’nun medya ortağı oldu

SRMG, Suudi Medya Forumu’nun medya ortağı oldu
TT

SRMG, Suudi Medya Forumu’nun medya ortağı oldu

SRMG, Suudi Medya Forumu’nun medya ortağı oldu

Suudi Medya Forumu, Suudi Araştırma ve Medya Grubu (SRMG) ile forumun medya ortağı olması kapsamında bir iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma; Geleceğin Medyası Fuarı (FOMEX) kapsamındaki katılımı ve panel oturumlarının medya takibini içeriyor.

Anlaşma çerçevesinde SRMG, FOMEX’te “Thmanyah”, “Asharq” ve “SRMG Medya Çözümleri” platformları aracılığıyla ziyaretçilere özgün bir deneyim sunacak; bu sayede forum katılımcılarıyla etkileşimi güçlendirecek. Ayrıca, SRMG’nin panel ve oturumlara aktif katılımı da öngörülüyor.

Bölgenin en büyük entegre medya grubu konumundaki SRMG, bu ortaklıkla medya görünürlüğünü artırırken; televizyon, dijital platformlar, basılı yayıncılık, sesli içerik ve film yapımı dâhil olmak üzere çok sayıda mecradaki birikimini ve uzmanlığını foruma taşıyor.

SRMG, sahip olduğu çeşitli medya kanalları ve uluslararası ortaklık ağı sayesinde bölgede medya endüstrisinin gelişimine katkı sağlıyor; Suudi Arabistan ve bölge genelindeki izleyici ve takipçilerine güvenilir ve nitelikli içerik sunuyor.

Anlaşma ayrıca, SRMG platformlarının forum ve FOMEX kapsamındaki tüm etkinlikleri kapsayan bütüncül bir medya planı dâhilinde; editoryal içerikler, canlı yayınlar, dijital içerik üretimi ve kapanış raporlarıyla kapsamlı biçimde takip etmesini de içeriyor.

Suudi Medya Forumu, her yıl medya profesyonelleri ve karar vericileri bir araya getiren öncü bir platform olarak öne çıkıyor. Forum, yerel ve bölgesel ölçekte medya sektörünün gelişimine katkı sağlayacak zorluk ve fırsatları ele almayı amaçlıyor. “Değişen Bir Dünyada Medya” temasıyla düzenlenen forum, sektörün önde gelen isimlerini ve yöneticilerini ağırlayarak, hızla dönüşen küresel ortamda medyanın karşı karşıya olduğu temel meseleleri tartışıyor.

Suudi Medya Forumu’nun beşinci edisyonu, 2–4 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Programda 300’ü aşkın konuşmacının katılımıyla 100’den fazla panel ve oturum yer alacak. Bu yönüyle forum, medya dönüşüm yılı kapsamında kilit bir etkinlik olarak öne çıkarken, Suudi Arabistan’ın dinamik kültürel ve kalkınma vizyonunu da yansıtıyor.


Muhammed eş-Şafii’nin vefatı: Şarku’l Avsat’ta haber peşinde geçen 40 yıl

Gazeteci Muhammed eş-Şafii, askeri bir uçakla Afganistan'a giderken (Şarku’l Avsat)
Gazeteci Muhammed eş-Şafii, askeri bir uçakla Afganistan'a giderken (Şarku’l Avsat)
TT

Muhammed eş-Şafii’nin vefatı: Şarku’l Avsat’ta haber peşinde geçen 40 yıl

Gazeteci Muhammed eş-Şafii, askeri bir uçakla Afganistan'a giderken (Şarku’l Avsat)
Gazeteci Muhammed eş-Şafii, askeri bir uçakla Afganistan'a giderken (Şarku’l Avsat)

Şarku’l Avsat dün, 74 yaşında hayatını kaybeden ve kırk yılı aşkın süredir gazetecilik alanında iz bırakan değerli yazarlarından Muhammed eş-Şafii’yi son yolculuğuna uğurladı. Eş-Şafii’nin meslek hayatı, haberi takip etmekle ve en karmaşık, en hassas dosyaların ayrıntılarını araştırmakla geçti.

Eş-Şafii, terörist ve aşırıcı gruplar konularında uzman bir gazeteciydi ve Arap basınında bu alanda erken dönemde katkıda bulunan isimlerden biri olarak kabul ediliyordu. Habercilikte titizlik, analitik yaklaşım ve kaynaklara yakınlık konusunda yüksek mesleki standartlar belirlemişti. 1982 yılında Şarku’l Avsat’a katılan eş-Şafii, gazetecilik kariyerinde uzun yıllar boyunca ciddiyet, doğruluk ve etik ilkelere sıkı bağlılıkla çalıştı.

Görsel kaldırıldı.
Merhum gazeteci Muhammed eş-Şafii’nin, Şarku’l Avsat’ın ofisinde, meslektaşı Adil es-Salimi tarafından çekilmiş fotoğrafı

Muhammed eş-Şafii, 1951 yılında dünyaya geldi. Hayatı boyunca dikkat çekici bir bilgi birikimi sergiledi. 1974 yılında Kahire Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi’nden İslam Arkeolojisi lisans diplomasıyla mezun oldu. Ardından 1977’de Londra’ya giden eş-Şafii, burada çeviri alanına yöneldi ve Westminster Üniversitesi’nden yüksek lisans diploması aldı. 1980’lerin ortasında Londra Doğu Araştırmaları Üniversitesi’nde gazetecilik çevirisi üzerine uzmanlaşmış kursları tamamladı. Bu eğitimler, onun yabancı kaynaklar, karmaşık belgeler ve yüksek güvenlik ile siyasi hassasiyete sahip metinlerle çalışma konusundaki eşsiz yeteneğinin temelini oluşturdu.

Görsel kaldırıldı.
Merhum gazeteci Muhammed eş-Şafii, Birleşik Krallık'ın eski Afganistan Büyükelçisi Mark Sedwill ile birlikte (Şarku’l Avsat)

Muhammed eş-Şafii, gazetecilik kariyerine 1980’lerin başında Londra’da başladı. O dönemde yurt dışında yayımlanan bazı Arap gazetelerinde çalıştı; bunlar arasında Suudi ‘El-Muslimun’ gazetesi ile kısa bir süre görev yaptığı Londra merkezli uluslararası ‘El-Arab’ gazetesi vardı. Daha sonra, Irak’ın Kuveyt’i işgali sırasında kurulan ‘Ez-Zuhera’ gazetesinde çalıştı. Bu süreç, eş-Şafii’nin erken dönemde bölgesel çatışmaların doğasını ve karmaşıklığını kavramasında belirleyici oldu.

1991’de resmi olarak Şarku’l Avsat gazetesine ikinci kez katıldığında, gazeteye spor bölümünden giriş yaptı. Yaklaşık on beş yıl boyunca burada yüksek bir profesyonellik ve dikkat çekici bir takip ve analiz yeteneği sergiledi. Ardından kariyerinin en öne çıkan dönemine geçti ve terörizm dosyasını üstlendi. Bu alanda Arap basınında öncü isimlerden biri haline gelen eş-Şafii, karmaşık ve hassas siyasi, güvenlik ve düşünce odaklı konuları ele alırken titiz belgeleme, derin analiz ve sansasyonel yaklaşımlardan uzak durma prensibini benimsedi.

Görsel kaldırıldı.
Muhammed eş-Şafii, Kabil'de bulunan Amerikalı askerlerden biriyle birlikte (Şarku’l Avsat)

Muhammed eş-Şafii, bu alanda Arap gazeteciliğinde en önemli deneyimlerden birini gerçekleştirdi. El-Kaide’nin üst düzey liderleriyle, özellikle Molla Muhammed Ömer başta olmak üzere, Taliban hareketinin bazı liderleriyle doğrudan röportajlar yaptı. Afganistan’a giderek bu liderlerle son derece zor ve riskli koşullarda bir araya geldi. Bu röportajlar, nadir bilgiler ve tanıklıklar içermesi nedeniyle araştırmacılar, gazeteciler ve cihatçı örgütlerle ilgilenenler için temel bir kaynak oluşturdu. Söz konusu görüşmeler, bu grupların yapısı, fikirleri ve faaliyet yolları hakkında derinlemesine bir anlayış sağladı.

El-Kaide’ye karşı yürütülen savaş sırasında eş-Şafii, Afganistan’daki Amerikan üslerine birçok saha ziyareti gerçekleştirdi. Uluslararası güçlerle çatışma bölgelerinde bulundu, savaş alanından doğrudan gazetecilik araştırmaları yaptı ve karşılaşmaların gelişimini, operasyonların niteliğini ve güvenlik ortamının karmaşıklığını aktararak, o dönemde Arap basınında nadir görülen saha ağırlıklı bir haber çalışması ortaya koydu.

Ayrıca eş-Şafii, Usame bin Ladin’in çocuklarıyla birçok röportaj yaptı ve gazetecilik açısından önemli belgeler ortaya koydu. Bu röportajlar, basının nadiren ele aldığı insani ve örgütsel yönleri ortaya çıkardı ve eş-Şafii’nin kapalı kaynaklara ulaşabilme becerisini gösterdi.

Bu eşsiz belgeleme sürecinin bir parçası olarak eş-Şafii, Arap gazeteciler arasında Guantanamo Hapishanesi’nde de röportaj yapan az sayıdaki isimden biriydi. Burada El-Kaide üyelerinin bir kısmı tutuluyordu. Yapılan görüşmeler, örgütün iç deneyimlerinden doğrudan alınan tanıklıkları içerdiği için terör dosyasına önemli ve istisnai bir katkı sağladı. Bu röportajlar, örgütün ideolojik söylemini çözümlemeye, üye kazanma mekanizmalarını ve iç yapısını anlamaya yardımcı oldu ve Arap gazeteciliğinin bu olguyu ele alış biçimini önemli ölçüde zenginleştirdi.

Görsel kaldırıldı.
Merhum gazeteci Muhammed eş-Şafii, eski Afganistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Abdulkerim Halili ile birlikte (Şarku’l Avsat)

Merhum gazeteci Muhammed eş-Şafii, ‘İran’daki El-Kaide Adamları… Güvenli Liman ve Şüpheli İttifak’ adlı kitabın hazırlanmasına da katkıda bulundu. Bu eser, uzun yıllara yayılan araştırma ve titiz takip çalışmalarının bir özeti olarak, alanında önemli başvuru kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor.

Kitabın önemi, İran ile El-Kaide arasındaki ilişkinin doğasını derinlemesine ve belgelerle desteklenmiş bir şekilde ele alan ilk Arap çalışmalardan biri olmasında yatıyor. Kitap, bu ilişkinin rastlantısal olmadığını, köklü bir geçmişe sahip olduğunu ve açık çelişkilerine rağmen karşılıklı uyum ve çıkar alışverişine dayandığını ortaya koyuyor.

Çalışmada özel araştırmalar ve nadir belgeler kullanıldı; bunların başında, örgüt liderliğinin, özellikle Usame bin Ladin’in, İran’ı operasyonlardan uzak tutma kararlılığını ve ülkeyi güvenli sığınak ve geçiş yolları ile dolaylı destek sağlama açısından istisna kılmasını gösteren ‘Abbotabad Belgeleri’ geliyor. Kitap ayrıca bu bulguları, 11 Eylül saldırılarıyla bağlantılı olarak Tahran’ı sorumlu tutan ABD yargı kararlarıyla ilişkilendiriyor. Bu yönüyle eser, terörizmin devlet politikalarıyla nasıl iç içe geçtiğini anlamak açısından dünya güvenliği bağlamında en karmaşık meselelerden birine ışık tutan önemli bir kaynak niteliği taşıyor.

Muhammed eş-Şafii, 1970’lerin sonlarında Londra’ya ulaştıktan sonra Türk kökenli bir kadınla evlendi; bu evlilikten bir oğlu ve bir kızı oldu. Oğlu Mahmud eş-Şafii, babasının izinden giderek gazetecilik kariyerine çeviri alanından başladı ve yaklaşık üç yıl boyunca Şarku’l Avsat’ın çeviri bölümünde görev yaptı.

Hayatının son saatlerine kadar mesleğine bağlı kalan eş-Şafii, bu dönemde Şarku’l Avsat için birkaç yazı kaleme aldı, meslektaşlarıyla telefonla iletişim kurarak editoryal gelişmeleri takip etti ve alıştığı titiz çalışma disiplinini sürdürdü. Ardından ruhunu teslim etti.

Muhammed eş-Şafii’nin vefatıyla Arap basını, sessiz, özverili ve meslektaşları arasında disiplin ve tevazu ile tanınan bir gazetecisini kaybetti. O, haberin arkasında sessizce çalışmayı tercih eden, gösterişten uzak bir isimdi. Gazeteciliği bir görev ve sorumluluk olarak gören jenerasyonun simgesi olarak kaldı; doğruluk ve derin bilgiyle mesleğe değer kattı.

Allah Muhammed eş-Şafii’ye rahmet eylesin; ailesine, meslektaşlarına ve sevenlerine sabır ihsan etsin.