Çin, Tiananmen Katliamı'nın yıldönümünde "dondurmadan tank" gösteren sosyal medya fenomenini sansürledi

E-ticaret hakkındaki popüler yayınlarıyla bilinen Li Jiaqi'den haber alınamıyor

Tank Adam, Tiananmen Katliamı'ndaki direnişin sembollerinden biri olarak kabul ediliyor (AP)

Çin, Tiananmen Katliamı'nı hatırlatacak gibi tank şeklinde dondurma tutan Li Jiaqi'yi canlı yayında sansürledi.
30 yaşındaki Jiaqi'nin cuma günü e-ticaret sitesi Taobao'daki yayını, tank şeklinde bir dondurma göstermesi üzerine aniden kesildi.
Jiaqi'nin yayınını Tiananmen Katliamı'nın 33. yıldönümüne denk gelen 4 Haziran'dan saatler önce yapması dikkat çekti.
Yayını kesildikten sonra sosyal medya platformu Weibo'daki 50 milyon takipçisine seslenen Jiaqi, ekibinin "teknik bir sorunu çözmeye çalıştığını ve kısa süre içinde geri döneceğini" söyledi.
Çin'de Twitter'ın muadili olarak kullanılan Weibo'da iki saat sonra yaptığı bir diğer duyurudaysa "cihazlarla ilgili bir sorun nedeniyle yayının devam edemeyeceğini" belirtti.
Jiaqi takipçilerine pazar günü bir yayın daha yapacağını söylemesine rağmen bu da gerçekleşmedi.
Pazartesi günüyse Jiaqi'nin adı, canlı yayınını yaptığı Taobao sitesinin veritabanında çıkmamaya başladı.
Bunun üzerine birçok kişi, 2018'de 5 dakikada 15 bin ruj sattıktan sonra ünlenerek "Ruj Kralı" diye anılan Jiaqi'nin başına neler geldiğini sorgulamaya başladı.

Jiaqi'den (soldaki) hâlâ haber alınamyor (Twitter) 
Bir Weibo kullanıcısı, "Li Jiaqi'ye ne oldu? Canlı yayını aniden kesildi. Bununla ilgili bir şeyler bilen varsa bize anlatabilir mi?" diye yazdı.
Jiaqi yayında, Birleşik Krallık merkezli Unilever şirketine ait Algida markasının Vienetta dondurmasını kullanmıştı. Yayını yaptığı Taobao sitesiyse Çin merkezli Alibaba şirketine ait.
ABD'nin önde gelen yayın kuruluşlarından CNN, Unilever ve Alibaba'dan yorum taleplerine yanıt alamadı.
15 Nisan 1989'da başlayıp 4 Haziran'a kadar süren ve odak noktası başkent Pekin'deki Tiananmen Meydanı olan hükümet karşıtı gösterilere güvenlik güçleri şiddet kullanarak müdahale etmişti.
Olaylarda kaç kişinin hayatını kaybettiğiyse hâlâ net olarak bilinmiyor. Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) resmi rakamlarına göre 200 sivil ve onlarca güvenlik personeli yaşamını yitirmiş, Batılı kaynaklardaysa on binlerce kişinin öldürüldüğü öne sürülmüştü.
Protestolarda kimliği belirsiz bir kişinin Tiananmen Meydanı'ndan geçen dört tankın karşısında durduğu görüntüyse yakın tarihin en ünlü karelerinden biri. Karedeki kişi Tank Adam ya da Meçhul Asi olarak da biliniyor.
Öte yandan ÇKP, Tiananmen Meydanı'ndaki olayların okullarda öğretilmesine ya da internette tartışılmasına karşı yoğun bir sansür uyguluyor. Ülkede merkezi yönetim tarafından sıkı şekilde denetlenen internette, yaşanan trajik olaya dair bilgi bulmak neredeyse imkansız.
Bazı Weibo kullanıcıları, bu nedenden ötürü aslında Jiaqi'nin canlı yayında tuttuğu tank şeklindeki dondurmanın neyi sembolize ettiğinin farkında olmayabileceğini savundu.
Weibo'da bir kişi, "Bilmiyordu, okulda hiç ona öğretilmemişti. Şimdi de sonuç bu" ifadelerini kullandı.
Independent Türkçe, CNN, Guardian