Cezayir: İspanya ile normalleşme için bir sebep yok

Cezayir makamları İspanya ile ‘herhangi bir normalleşme şansı’ görmüyor.

Cezayir Cumhurbaşkanı, sırasında ABD'nin Cezayir büyükelçisi ile 13 Haziran'da Uluslararası Ürün Sergisinin açılışındayken (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)

Cezayir hükümetinin Sahra ve Mağrip Özel Temsilcisi Ömer Bellani, İspanyol yetkililerin iki ülke arasındaki mevcut ihtilaf hakkındaki açıklamalarının ‘ikili ilişkileri normalleştirmek için her fırsatı yok ettiğini’ söyledi. Bu, Cezayir'in geçtiğimiz 8 Mart’ta Madrid Deklarasyonu'ndan, Sahra ile ilgili Fas özerklik planına verdiği destekten güçlü bir memnuniyetsizliğini ifade etmesinden sonra geldi. Bunu, dostluk anlaşmasını askıya alarak ve 8 Haziran’dan itibaren Madrid ile gaz hariç ticari operasyonları durdurarak ifade etti.
Bellani, yaptığı açıklamada "İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares ve Ekonomi Bakanı Nadia Calvino tarafından yapılan sorumsuz açıklamalar, yalan söyleyen ve ileriye doğru kaçan güvenilmez bir hükümetle ilişkileri normalleştirme şansını kesinlikle yok ediyor” dedi. Albares'in Cezayir'in öfkesini ülkesiyle ve üç aydan fazla bir süre önce Ukrayna'da savaşın başlamasından bu yana enerji alanında Moskova ile yakınlaşmasını ilişkilendiren açıklamalarına işarette bulundu. Söz konusu açıklamada Rusya, Cezayir'in İspanyollara karşı uyguladığı ticari yaptırımlardan zımnen sorumlu tutulmuştu.
Calvino, geçtiğimiz Pazar günü yaptığı açıklamada Cezayir'in Rusya'ya karşı giderek daha fazla önyargılı hale geldiğini, bu yüzden anlaşmayı askıya alma kararının onu şaşırtmadığını söyleyerek Paris'ten daha ileri gitti. Gözlemcilere göre, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un geçtiğimiz ay Cezayir'e yaptığı beklenmedik ziyarete ve onun Ukrayna'daki savaştaki ‘dengeli pozisyonuna’ övgüde bulunmasına işarette bulundu.
Bellani, Madrid'in Sahra sorununda Fas'ın yanında yer almasını savunmaları nedeniyle İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles ve İspanya'nın Dış İlişkiler Bakanı Ángeles Moreno Bau’yu hedef aldı. Robles ve Bau, bunu "uluslararası hukuka saygı göstermeyen" bir konum olarak değerlendirdiler. Cezayirli yetkili ise ‘üzücü bir alaycılık ve körlük sergilediklerini’ vurguladı.
Cezayirliler, yasama konseyinin görev süresinin sonunda İspanya'da yeni bir hükümet bekliyor. Böylece, beklentilerine göre Başbakan Pedro Sanchez'in bu dönemde görevden ayrılmasıyla, ‘Sahra ihtilafıyla ilgili durum değişebilir’. Cezayir hükümeti, Madrid'in anlaşmazlıklarına yaklaşımından son derece memnuniyetsiz durumda. Bunu, Ukrayna'daki savaş devam ederken yüksek enerji riskleriyle karakterize edilen küresel bir bağlamda ‘Batı'nın gözünde şeytanlaştırma ve Rusların tehlikeli bir müttefiki olarak sunma girişimi’ olarak görüyor. Bu temelde, Bellani'nin sözlerinden, İspanya'nın ‘normalleşme için her fırsatı yok ettiği’ anlaşılabilir.
Cezayir hükümetinin Sahra ve Mağrip Özel Temsilcisi'nin uzun yıllar ülkesinin Avrupa Birliği Büyükelçisi olarak görev yaptığı biliniyor. Aynı zamanda onlarca yıldır bozulan ve 20 Ağustos 2021'de resmen kesilen Sahra dosyası ve Rabat ile ilişkilerle ilgili her konuda Cezayir'in Sözcüsü.
Öte yandan ‘El Pais’ gazetesi, ‘İspanyol hükümet kaynaklarından’ alıntı yaparak, Madrid'in Cezayir'i Avrupa Birliği'nden önce mahkûm etmenin mümkün olup olmadığını araştırdığını bildirdi. Çünkü Madrid’e göre karar, 2002'de imzalanan ve 2005'te yürürlüğe giren ve Avrupa Birliği ile Cezayir arasında tercihli bir ortaklık sistemi kuran Avrupa-Akdeniz Ortaklık Anlaşması'nı ihlal ediyor. Ancak Cezayirliler, anlaşmanın mali çıkarlarına uygun olmadığını düşünüyorlar. Çünkü Avrupa malları üzerindeki gümrük vergilerinin kaldırılması nedeniyle kamu hazinesini önemli gelirlerden mahrum bırakıyor ve buna karşılık Cezayir malları Avrupa pazarlarında rekabet etme kabiliyetine sahip değil.
Cezayir'de hükümete gayri resmi olarak bağlı olan ‘Profesyonel Bankalar ve Finansal Kurumlar Birliği’, dostluk anlaşmasının askıya alınması kararının alındığı gün, üyelerini İspanya ile iş yapmayı yasaklamaya teşvik etmişti. Geçtiğimiz Salı günü Maliye Bakanı Abdurrahman Raviye, bir gerekçe göstermeden görevden alındı. İspanya ile bankacılık ve ticari işlemlerin alelacele durdurulmasının bedelini ödediği düşünülüyor.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Cezayir'in Avrupa Birliği'ndeki Misyonu tarafından yapılan açıklamada, ‘hükümetin İspanyol ortakla ticari işlemleri durdurmaya yönelik iddiası yalanlanmıştı. Bunun ‘yalnızca bunu iddia edenler ve hemen kınayanların zihninde var olduğuna’ işaret edilmişti. Bu, Avrupa Komisyonu'nun Cezayir'i ‘Avrupa Birliği üyesine yönelik Ortaklık Anlaşması'nda yer alan taahhütlerini ihlal etmekle’ suçlamasının ardından gelmişti.