Suudi Arabistan Veliaht Prensi neden Mısır, Ürdün ve Türkiye turuna çıktı?

Prens Muhammed bin Selmân ABD Başkanı Biden ile bölge ve dünyanın karşılaştığı sıkıntıları ele almadan önce Mısır, Ürdün ve Türkiye’yi ziyaret ediyor

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 2018'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân’ı ağırlamıştı (SPA)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 2018'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân’ı ağırlamıştı (SPA)
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi neden Mısır, Ürdün ve Türkiye turuna çıktı?

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 2018'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân’ı ağırlamıştı (SPA)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 2018'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân’ı ağırlamıştı (SPA)

Mustafa Ensari
Bugün Mısır ve Ürdün ziyaretinde bulunacak olan Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân, Çarşamba günü (22 Haziran) ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı resmi ziyaret kapsamında Türkiye'yi ziyaret edecek. Suudi Prensin, ABD Başkanı Biden’ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında Cidde'de katılacağı bölgesel zirveden üç hafta önce bölge turuna çıkması ise dikkati çekti.
ABD Başkanı Joe Biden’ın ise Temmuz ayının ortalarında Suudi Arabistan ziyaretini gerçekleştirerek Cidde'de düzenlenecek bölgesel zirveye katılması bekleniyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan geçtiğimiz Cuma günü yaptığı açıklamada 22 Haziran günü Ankara’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selmân'ı ağırlayacaklarını bildirmişti.
Ayrıntılar hakkında bilgi verilen bir Suudi yetkili AFP'ye, veliaht prensin gelecek haftaki gezisinin "Pazartesi günü Mısır'da, ardından Ürdün'de başlayıp Türkiye'de sona ereceğini" söyledi.
Ayrıntılar hakkında AFP’ye konuşan bir Suudi yetkili, Veliaht Prens’in Mısır’ın ardından Ürdün ve Türkiye ziyaretinde bulunacağını aktardı.

Türkiye öncesinde Mısır
Yetkili, görüşmelerde bölgesel ve uluslararası konuların tartışılacağını, ikili iş birliği, yatırım ve enerji alanında bir dizi anlaşmanın imzalanacağını bildirdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Riyad’dan bir diplomat da Veliaht Prens’in herhangi bir son dakika değişikliği kaydedilmediği müddetçe Mısır ve Ürdün ziyaretinde bulunacağını doğruladı.
Kraliyet Divanı’nın Suudi Kralı veya Veliaht Prensi’nin gerçekleştirdiği ziyaretleri turun başladığı gün ilan etme geleneği dolayısıyla Suudi hükümetinden henüz bir açıklama kaydedilmedi.
Söz konusu Suudi yetkili, daha önce basında yer alan haberlerde yer aldığına göre Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Cezayir'i kapsayacak bir başka diplomasi turunun ise yakın biz zaman diliminde, muhtemelen Temmuz ayı sonlarında gerçekleştirilebileceğini bildirdi.

Suudi-Türkiye arasındaki yeni dönemin ilk ziyareti
Prens Muhammed'in aylardır beklenen Türkiye ziyareti, iki ülke arasındaki tutum farklılıklarının ardından gerçekleştirilecek ilk ziyaret olacak. Nitekim Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır'daki yeni yönetimi ve Müslüman Kardeşler Teşkilatı’nın (İhvan) enkazına karşı yapılan devrimi desteklerken Türkiye ise Mısır, Suudi Arabistan ve BAE gibi bazı Arap ülkelerinde terör örgütü olarak tanınan İhvan’ı desteklemeye devam etmişti.
Türkiye’de Fethullah Gülen hareketinin 15 Temmuz 2016’da uluslararası ve bölgesel tarafların da desteğiyle gerçekleştirdiğinden şüphelenilen başarısız darbe girişiminin ardından Ankara’nın müttefiki Katar ile diğer Körfez ülkeleri arasında 2017’de kriz patlak vermişti. İki gelişmenin ardından ise Ankara ile Riyad ihtilafı büyümüştü.

El-Ula Anlaşması dönüm noktası oldu
Erdoğan geçtiğimiz Nisan ayında Suudi Arabistan ziyaretinde bulunmuştu. Türkiye Cumhurbaşkanı söz konusu krizin ardından gerçekleştirdiği bu ilk ziyarette Veliaht Prens Muhammed ile bir araya gelmiş, Ramazan ayında ise umre ibadetini edâ etmişti.
Türkiye, Katar-Körfez krizini sona erdiren El-Ula Anlaşması’nın ardından Suudi Arabistan'ın bölgesel müttefikleri Mısır ve BAE ile ilişkilerini normalleştirme sürecini başlattı.
Yeni ABD yönetiminin Afganistan’dan çekilmesi ve bölgesel düşmanı konumundaki İran'a ve vekillerine karşı yeni bir politika yürütmesi Ankara-Riyad yakınlaşmasında etkili oldu.
Riyad'ın bölgede uzlaştırıcı bir yaklaşım benimsemeye başladığına inanan gözlemciler, Suudi Arabistan’ın İran ile doğrudan görüşmelerde yer almasına ve Veliaht Prens'in kısa bir süre önce kaydettiği “İsrail’e potansiyel müttefik olarak bakıyoruz” açıklamalarına işaret etti. Diğer yandan çeşitli raporlarda ise Körfez ülkelerinin İsrail ile Tahran’a karşı ortak endişelerinden bahsediliyor.

Sorunlarla mücadeleden bahsedilecek
Suudi Arabistan’ın Mısır ve Ürdün ile yakın ilişkilerine bakıldığında Veliaht Prens’in söz konusu ziyaretleri şaşırtıcı değil. Kahire, Amman ve Bağdat, ABD Başkanı Biden'ın Temmuz ayında katılacağı Körfez zirvesine davetli ülkeler arasında. Suudi Kraliyet Divanı tarafından yapılan açıklamaya göre zirvede bölge ve dünyanın karşı karşıya olduğu sıkıntıların üstesinden gelmenin yolları ele alınacak.
Yaklaşan zirvede yoğun diplomatik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi bekleniyor. Bu kapsamda birçok Arap, İslami ve uluslararası başkenti ziyaret eden Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, aynı zamanda Riyad’da Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri yetkililerinin yanı sıra Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’u da ağırladı. Lavrov ayrıca geçtiğimiz günlerde KİK dışişleri bakanlarıyla bir araya geldi. Yine aynı bağlamda Suudi Enerji bakanı ise St. Petersburg’da gerçekleştirilen bir konferansa katıldı. Analistler bu adımın Riyad'ın Ukrayna’da kaydedilen savaş dolayısıyla dünya çapında kaydedilen bölünmüşlük vaziyetinde pozisyonları dengeleme arzusunu temsil ettiğini düşünüyor.

ABD ve İsrail’in gayeleri
ABD ve İsrail basınında Biden'ın Suudi Arabistan ziyareti ile Riyad'a Tel Aviv ile her türlü ilişki kurması için baskı yapmak istediği mesajı veriliyor. İsrail medyasında, asıl meselenin Riyad olduğu, zirâ Riyad ile anlaşmaya varılmasının Abraham Anlaşmaları’nın temel taşı olmaya devam ettiği vurgulanıyor. Ancak İsrail’in Arap Barış Girişimi uyarınca Filistinlilere karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği sürece Suudiler böyle bir anlaşmaya olumlu gözle bakmıyor.
Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, “Şimdi öncelik Filistin ile İsrail arasındaki barış sürecini nasıl ilerleteceğimiz olmalı. Hepimizin, İsraillilerin, Filistinlilerin ve tüm bölgenin yararına olabilecek bu husus, diğer ülkeler ile normalleşmeye kapı açacak tek yoldur” vurgusunda bulunmuştu.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre söz konusu Körfez zirvesinde Filistinliler ile İsrailliler arasındaki barış sürecini harekete geçirme yönünde yeni bir Arap girişimi kaydedilebilir. Zirâ Biden iki devletli çözümün üzerinde çokça durmuştu. Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre Biden’ın Cidde'de Suudi liderliği ile yapacağı görüşme öncesinde gerçekleştireceği Ramallah ve Tel Aviv ziyaretinde bu husus gündemde olacak.



Mısır’dan Libya’nın iki kanadı arasında diplomatik temas: Dibeybe ve Reşad siyasi gelişmeleri görüştü

Mısır’dan Libya’nın iki kanadı arasında diplomatik temas: Dibeybe ve Reşad siyasi gelişmeleri görüştü
TT

Mısır’dan Libya’nın iki kanadı arasında diplomatik temas: Dibeybe ve Reşad siyasi gelişmeleri görüştü

Mısır’dan Libya’nın iki kanadı arasında diplomatik temas: Dibeybe ve Reşad siyasi gelişmeleri görüştü

Libya'daki krizin iki tarafıyla da ilişkilerini geliştirmeyi sürdüren Mısır, Trablus ve Bingazi yönetimleri arasındaki temaslarını yoğunlaştırıyor. Bu çerçevede Libya'daki geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Tümgeneral Hasan Reşad ile ülkedeki siyasi ve güvenlik alanındaki son gelişmeleri, ikili ilişkilerin güçlendirilmesini ve ortak koordinasyonun sürdürülmesini ele aldı.

Dibeybe ile Reşad arasında pazartesi günü Trablus'ta gerçekleştirilen görüşme, Reşad'ın Libya Ulusal Ordusu Başkomutan Yardımcısı Korgeneral Saddam Hafter ile Kahire'de yaptığı temasların ardından geldi. Söz konusu görüşmeler, Libya Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı onaylamasının ardından Mısır'ın ülkenin doğusundaki yönetimle ilişkilerinde gerilim yaşandığı yönündeki değerlendirmelerin gündeme geldiği bir dönemde gerçekleşti.

csdvfgth
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Hasan Reşad ile Trablus'ta görüştü (Dibeybe'nin ofisi)

Dibeybe'nin ofisinden yapılan açıklamaya göre görüşmede, özellikle güvenlik alanında olmak üzere ortak iş birliğinin geliştirilmesi ve Kahire ile Trablus'un çıkarlarına hizmet edecek adımlar ele alındı. Ayrıca istikrarın sağlanmasına yönelik çabaların desteklenmesi, Libya'nın birliğinin ve egemenliğinin korunması konuları değerlendirildi.

İki taraf, güncel bölgesel gelişmeleri de ele alırken ortak sorunlarla mücadelede tutumların eşgüdüm içinde belirlenmesinin önemine vurgu yapıldı. Bu koordinasyonun bölgede güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.

Gözlemciler, Kahire'nin Bingazi ve Trablus yönetimleri arasında yürüttüğü diplomatik trafiği, iki tarafı birbirine yakınlaştırmayı amaçlayan bir uzlaşı girişimi olarak değerlendiriyor. Bu değerlendirmede, Saddam Hafter'in 13 Şubat'ta Kahire'de Reşad ile gerçekleştirdiği görüşmeler de etkili oluyor.

dcfrgtyh
Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Hasan Reşad, 13 Kasım'da Kahire'de Korgeneral Saddam Hafter'i kabul etti (Libya El Hadath kanalı)

Gözlemciler, Hafter'in Kahire'nin Libya'nın birliği ve istikrarına yönelik tutumunu takdir etmesini, iki taraf arasında yıllara dayanan istişare ve iş birliğinin oluşturduğu güvenin bir göstergesi olarak değerlendiriyor.

Saddam Hafter, Reşad ile Kahire'de yaptığı görüşmelerde Libya'daki gelişmelerin yanı sıra siyasi sürecin ilerletilmesi, devletin yönetim ve kurumlarının birleştirilmesi, seçimlerin önünün açılması ve ülkede istikrarın sağlanması için atılabilecek adımların ele alındığını açıklamıştı.

Öte yandan Libya Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Muhammed Tekale de Türkiye'nin Trablus Büyükelçisi Güven Begeç ile bir araya gelerek siyasi sahadaki son gelişmeleri ve mevcut siyasi tıkanıklığın aşılması için atılabilecek adımları görüştü.

Yüksek Devlet Konseyi'nden pazartesi günü yapılan açıklamada, Tekale ile Begeç'in görüşmesinde Libya'daki siyasi gelişmelerin ve siyasi süreci ilerletmeye yönelik çabaların ele alındığı belirtildi. Açıklamada, halkın istikrar beklentilerini karşılamak amacıyla yasal ve anayasal çerçevede ulusal seçimlerin gerçekleştirilmesi için uygun koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekildi.

Görüşmede ayrıca Libya ile Türkiye arasındaki ikili iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesi ve iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet edecek adımlar değerlendirildi.

Libya'da devam eden siyasi süreç kapsamında Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Hanna Tetteh de Yüksek Devlet Konseyi bünyesindeki İrade Grubu üyeleriyle görüştü. Görüşme, BM misyonunun krizin aşılması amacıyla farklı taraflarla yürüttüğü temaslar çerçevesinde gerçekleştirildi.

BM Libya Destek Misyonu, pazar akşamı yaptığı açıklamada görüşmelerde 30 Ağustos'ta imzalanan 4+4 anlaşmasının ve Libya'nın karşı karşıya olduğu ekonomik sorunların ele alındığını bildirdi. İrade Grubu üyeleri, bazı çekinceleri bulunduğunu belirtmekle birlikte anlaşmayı desteklediklerini ve siyasi sürece yapıcı biçimde katılmayı sürdüreceklerini ifade etti.

sdwefrg
BM Libya Özel Temsilcisi Hanna Tetteh, pazar günü Libya Yüksek Devlet Konseyi bünyesindeki İrade Grubu üyeleriyle bir araya geldi (BM Libya Destek Misyonu)

Tetteh, BM misyonunun Yüksek Devlet Konseyi ile temaslarını sürdürdüğünü belirterek, Konseyin 4+4 anlaşmasını onaylamasını memnuniyetle karşılayacaklarını söyledi. Tetteh ayrıca dile getirilen çekinceler konusunda taraflarla diyaloğun devam edeceğini kaydetti.

Libya'da siyasi çıkmazın sürmesinin ekonomik maliyetlerine de dikkat çeken Tetteh, BM'nin başlıca Libyalı kurumlara siyasi süreci ilerletmek amacıyla yapıcı bir iş birliği içinde hareket etme çağrısını yineledi.


Irak, Kerkük-Ceyhan hattından petrol ihracatına yeniden başladı

Bir işçi, Irak'tan Türkiye'ye uzanan ve petrolün yurt dışına ihraç edilmesini sağlayan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nda bakım çalışması yapıyor (Reuters)
Bir işçi, Irak'tan Türkiye'ye uzanan ve petrolün yurt dışına ihraç edilmesini sağlayan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nda bakım çalışması yapıyor (Reuters)
TT

Irak, Kerkük-Ceyhan hattından petrol ihracatına yeniden başladı

Bir işçi, Irak'tan Türkiye'ye uzanan ve petrolün yurt dışına ihraç edilmesini sağlayan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nda bakım çalışması yapıyor (Reuters)
Bir işçi, Irak'tan Türkiye'ye uzanan ve petrolün yurt dışına ihraç edilmesini sağlayan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nda bakım çalışması yapıyor (Reuters)

Irak, Türkiye'ye uzanan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı üzerinden ham petrol ihracatını günlük 120 bin varillik ilk kapasiteyle yeniden başlattı. Kapasitenin aşamalı olarak günlük 500 bin varile çıkarılması planlanıyor. Irak Petrol Bakanı'nın salı günü yaptığı açıklamaya göre bu adım, Bağdat'ın petrol ihracatında alternatif güzergâhlarını artırırken güney limanlarına ve Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığını azaltacak.

Hattın yeniden devreye alınması, Irak'ın ham petrol ihracat güzergâhlarını çeşitlendirmeye çalıştığı bir döneme denk geldi. İran'la yaşanan savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin aksaması, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) en büyük ikinci üreticisi olan Irak'ı petrol üretimini ihraç edebileceği alternatif güzergâhlar aramaya yöneltti.

Petrol akışının yeniden başlamasıyla Irak, ülkenin kuzeyinde üretilen petrolü ihraç etmek için Kürdistan Bölgesi'yle bağlantılı boru hattına ek bir güzergâha kavuşmuş oldu. Böylece ülkenin güneyindeki ihracat terminallerine ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Yaklaşık 960 kilometre uzunluğundaki Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı üzerinden ihracat, terör örgütü DEAŞ'ın 2014 yılında düzenlediği tekrarlanan saldırıların ardından durmuştu. Hat, daha önce dünya genelindeki petrol arzının yaklaşık yüzde 0,5'ine karşılık gelen miktarda petrol taşıyordu.

Hattın yeniden faaliyete geçirilmesinin Irak'ın toplam petrol ihracatına sağlayacağı fiili katkının ise mevcut petrol arzına ve boru hattından gönderilecek miktarların mevcut sevkiyatlara ilave olup olmayacağına ya da mevcut ihracatın bir bölümünün yerini alıp almayacağına bağlı olacağı değerlendiriliyor.


Sözcü TV ve haber sitesine kayyum atandı

Sözcü TV ve haber sitesine kayyum atandı
TT

Sözcü TV ve haber sitesine kayyum atandı

Sözcü TV ve haber sitesine kayyum atandı

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'ye kayyum atandığı bildirildi. Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdal ile eski Genel Müdür Asım Akgül gözaltına alındı. Binada arama sürerken Sözcü, Tavır ve Korkusuz gazetelerinin karar dışında kaldığı açıklandı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun'a muhalefet suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında Sözcü TV ve sozcu.com.tr haber sitesine salı günü kayyum atandığı bildirildi.

Başsavcılıktan 'kuvvetli şüphe' vurgusu

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Sözcü'ye yönelik operasyonun FETÖ/PDY üyeliği ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun'a muhalefet suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında gerçekleştirildiğini açıkladı. Başsavcılık, şirket yöneticisi veya yetkilisi olduğu belirlenen dört kişi hakkında arama, el koyma ve gözaltı kararı verildiğini bildirdi.

Açıklamada, İstanbul 4. Sulh Ceza Hâkimliği'nin Mega Ajans ve Reklamcılık Ticaret AŞ'ye Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nu (TMSF) kayyum olarak atadığı belirtildi.

Başsavcılık, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarının incelenmesi sonucunda Sözcü'nün sahibi Burak Akbay'ın yurt dışındaki banka hesaplarından Estetik Yayıncılık AŞ ile Mega Ajans'ı finanse ettiği ve bu şirketler üzerinden örgüt yöneticiliğini sürdürdüğü yönünde "kuvvetli şüphe" oluştuğunu ileri sürdü.

Bu kapsamda 17 Kasım'da Estetik Yayıncılık AŞ, Mega Ajans ve Reklamcılık Ticaret AŞ, Sözcü TV ve Sözcü gazetesinin bulunduğu adresler ile dört şüpheliye yönelik eş zamanlı işlem yapılmasına karar verildiği aktarıldı.

Soruşturmanın geçmişine de yer verilen açıklamada, Akbay hakkında 2016'da başlatılan soruşturmanın ardından 27 Eylül 2017'de "terör örgütü kurmak veya yönetmek" ve "terör örgütü propagandası yapmak" suçlamalarıyla iddianame hazırlandığı, yakalanamaması üzerine hakkında yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.

Başsavcılık, mevcut soruşturmanın ise Akbay'ın yargılamasının sürdüğü, daha sonra kapatılan İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi'nin mali yönden inceleme yapılması amacıyla yaptığı ihbar üzerine başlatıldığını bildirdi.

Üç gazete kayyum kararının dışında

Sözcü Medya Grubu avukatı Ersan Barkın, kayyum kararının Sözcü TV ve sozcu.com.tr'yi kapsadığını açıkladı. Grup bünyesindeki Sözcü, Tavır ve Korkusuz gazetelerine ise kayyum atanmadı.

Aramanın dayandırıldığı dosyaya ilişkin itirazını dile getiren Barkın, şu açıklamayı yaptı:

"İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, Yargıtay'ın daha önce bozduğu ve hukuka aykırılık tespit etmediği, suç olmadığını onadığı bir dosyaya istinaden Sözcü Grubu'nda arama yapılıyor. Kayyum kararı şu an için Sözcü TV ve Sözcü.com.tr'yi kapsıyor."

Kanalın sunucularından olan Damla Doğan Tuncel, Sözcü TV'de haber merkezine döndüklerini ve öğleden sonra yeniden canlı yayına geçilmesinin planlandığını açıkladı.

Tuncel, ilk aşamada haber bültenlerinin yayımlanacağını, bir yandan da hesapların incelendiğini söyledi.