İsrail’deki Araplar ‘hükümette yer almayı’ tartışıyor

Anketlere göre Araplar milletvekili sayılarını koruyacak ancak seçimlere katılım oranı düşecek.  

İsrail'deki Arap siyasi sahnesi, Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi’nin (RAM) Naftali Bennett ve Yair Lapid ile hükümet koalisyonunda yer almasından sonra keskin bir çatışmaya tanık olmuştu. Mansur Abbas, koalisyon deneyiminin başarılı olduğunu iddia ederek ileride bir başka koalisyon hükümeti içinde yer alabileceklerini söyledi. Ortak Arap Listesi Bloku içinde yer alan muhalefetteki Arap politikacılar ise Mansur Abbas’ı eleştirerek Filistinliler için herhangi bir kazanım elde edememek ve Filistinlilerin işgal altındaki topraklarda baskılara maruz kalmasına katkı sağlamakla itham ettiler.  
Ortak Arap Listesi ile Birleşik Arap Listesi arasındaki bu keskin çatışma İsrail’deki Arap seçmenlerin tepkisini çekti. İki tarafın birbirini sert ifadelerle suçlamasının, seçmenlerin sandık başına gitme tercihlerine olumsuz yansıyabileceği belirtiliyor. Sonuçları dün açıklanan bir kamuoyu yoklamasına göre son seçimlerde yüzde 45 olan Arap vatandaşı katılımının, önümüzdeki seçimlerde yüzde 41’e düşecek. Bazı tahminlere göre, gelecek seçimlerde dramatik bir değişiklik olmayacak, Ortak Arap Listesi’nin 6, Birleşik Arap Listesi’nin ise 4 milletvekili çıkarması bekleniyor. Bazı anketlere göre ise her iki liste de birer milletvekili kaybedebilir. İsrail’deki Arap vatandaşları toplam seçmenlerin yüzde 15’ini oluşturuyor. Yani Knesset'te (Parlamento) kendilerini temsil etmesi için 18 temsilci gönderebilirler. Ancak düşük katılım nedeniyle temsilci sayısının az olduğu biliniyor.
İsrail’deki Arap temsiliyeti 2015 yılında zirveye çıkmıştı. Sağ ve sol eğilimli tüm partilerin milletvekili Eymen Avde liderliğinde seçimlere ortak bir listede katılması sonucu 15 sandalye kazanılmıştı. Ancak daha sonra bu ittifak ikiye bölündü ve bir sonraki seçimde sadece 13 sandalye kazanabildiler. Son seçimlerde ise Ortak Arap Listesi 6, Birleşik Arap Listesi de 4 olmak üzere bu sayı 10’a geriledi. Eymen Avde ve Ahmed Taybi liderliğindeki Ortak Arap listesi muhalefette kalırken Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi koalisyon hükümetinde yer aldı. Filistin Güney İslami Hareketi’nin öncülüğündeki RAM, İsrail’in kuruluşundan bu yana hükümette yer alan ilk Arap partisi olma özelliği taşıyor.  
 Uzmanlar, Arapların stratejik çıkarlarının, iki güçlü silahın varlığını gerektirdiğine inanıyor. Bazı milletvekillerinin muhalefette yer alarak halk hareketleriyle birlikte Filistinlilerin çıkarlarını savunması, bazılarının da hükümette yer alarak Filistinliler aleyhine alınacak kararları mümkün mertebe engellemeye çalışması gerektiğini düşünüyorlar. Ancak bu stratejinin başarılı olabilmesi için Arap milletvekilleri arasında bir uyumun ve karşılıklı saygının olmasının da zorunlu olduğu vurgulanıyor. Arapların hükümette yer alma deneyimi büyük ölçüde hayal kırıklığıyla sonuçlandı. Her ne kadar Birleşik Arap Listesi Arap vatandaşlar için teoride bazı kazanımlar elde etmeyi başarsa da bir yıllık süre zarfında bu konudaki kararların çoğu uygulanmadı. Ayrıca hükümet kendi içindeki Arapları adeta yok sayarak Filistinlilere yönelik baskı politikalarına hız verdi. Koalisyonda yer alan Arap milletvekilleri ise bu uygulamaları engellemekte başarısız oldu.  
Ortak Arap Listesi sadece hükümete değil, aynı zamanda dünün ‘ortağı’ Birleşik Arap Listesi’ne de sert bir biçimde saldırdı. Karşılıklı atışmalar zaman zaman ihanet suçlamalarına ve küfürleşmeye kadar vardı. Oysa tüm bu süreç içinde İsrail sağı hem muhalefetteki hem de hükümetteki Arap milletvekilleri arasında ayrım yapmadan, iki tarafı da aşağılayacağı söylemlerini sürdürdü.
İsrail sağı Arapların hükümette yer almasına sert bir şekilde karşı çıkıyor ve salt Siyonist bir hükümeti savunuyor. Bir kamuoyu yoklamasına göre İsraillilerin yüzde 66’sı Arapların hükümette yer almasına karşı. Bu nedenle bugünlerde Araplar arasında bu konu başlıca gündem maddesi konumunda. Araplar daha fazla kazanım elde edebilmek için hangi yöntemleri izlemeleri gerektiğini tartışmaya devam ediyor.