Suriye’de bu yıl yaklaşan Kurban Bayramı ile birlikte kurban fiyatlarındaki artış, İdlib ve Halep kırsalında çok sayıda Suriyelinin buruk sevinç yaşamasına neden oldu.
Ekonomik koşullar ve hayat pahalılığı Suriyelilerin kurban almasını engelledi. Tüccarlar ve hayvan yetiştiricileri ise pazarlarda kurbanlık hayvan alımına talep olmaması ihtimali karşısında büyük mali kayıplardan korkuyor.
El-Hac Ebu Ahmed (65 yaşında), İdlib'in kuzeyinde hayvan satmak için Bardaklı hayvan pazarına geldiğinde, fahiş kurban fiyatları karşısında şoka uğradı. Ebu Ahmed elindeki parayla (120 dolar) kurban satın alamayacağını anlayarak hayal kırıklığı yaşadı.
İdlib'in kuzeyindeki Dana kasabasında yaşayan Ebu Ahmed, Dana’da sebze ve meyve satarak bir yıl boyunca 120 dolar biriktirdi. Bu yıl Kurban Bayramı'nın yaklaşmasıyla kurban almak için Bardaklı hayvan pazarına gitmeye karar verdi. Ancak pazara geldiğinde hayal kırıklığına uğradı. Piyasadaki kurban fiyatlarının 200 dolar veya üzeri olduğunu duyan Ebu Ahmed, elindeki paranın kurban almaya yetmediğini düşünse de uygun fiyatlı bir kurban aramak için pazarda dolaşmaya karar verdi. Ancak sadece zayıf veya hasta bazı koyunlara parasının yettiğini görüp bunları satın almak istemedi. Böyle bir hayvanı kurban etmek konusunda Allah'tan utandığını ifade eden Ebu Ahmed, fiyatların düşmesi ümidiyle evine döndü.
İdlib'in kuzeyindeki Sarmada kasabasında yaşayan Hacı Meryem (69 yaşında) ise şunları söyledi: “Önceki yıllarda her Kurban Bayramı'nda, çalışan iki oğlumdan kurban bedelini alır; kurbanı keser, fakir ve muhtaçlara dağıtırdım. Ancak, son zamanlarda çocuklarının gelirindeki düşüş ve iş bulma ve para biriktirme fırsatlarının olmaması bu yıl kurban kesilememesine yol açtı.” Hacı Meryem ve ailesi bu yıl derin bir üzüntü ve hayal kırıklığı yaşadı.
Kurbansız bayram
İş olanaklarının azalması, geçim masraflarının yüksek olması ve Türk lirasının (Suriye'nin kuzeybatısında tedavülde olan para birimi) ABD doları karşısında değer kaybetmesi nedeniyle et dahil olmak üzere emtia fiyatları arttı.
Yaklaşık dört buçuk milyon sivilin yaşadığı kuzeybatı Suriye’de nüfusun yarısı yerinden edilmiş kişilerden oluşuyor. Kişi başına düşen ortalama gelir 60 doları geçmiyor. İnsanların çoğu istediğini alamıyor ve Kurban Bayramı ibadetlerini (kurban kesmek ve fakirlere dağıtmak) yerine getiremiyor.
Halep'in güney kırsalından yerinden edilmiş bir kişi olan ve İdlib'in kuzeyindeki Deir Hassan kampında ikamet eden 48 yaşındaki Ebu Samer, “Yerinden edilmiş kişinin inşaat ve sanayi sektörlerindeki çalışmalarından elde ettiği gelir ayda 50 dolar. Bu miktar tabii ki aile reisine canının istediği her şeyi satın almasına imkan vermez. Yerinden edilenler olarak bizler için zor bir rüya haline gelen et; fiyatların artmasından beri 7 aydır çadırlarımıza girmedi ve bir kilosu 120 liraya ulaştı. Fiyatlar yükseldi ve artık kimse et satın alamıyor. Belki de bu yıl kampımızda ve diğer kamplarda kimse et görmeyecek veya tadamayacak” dedi.
Beklenen kayıp
İdlib kırsalındaki Maarrat Misrin bölgesinde tüccar ve koyun yetiştiricisi olan Ebu Mustafa, durumdan şikayetçi. Ebu Mustafa "İdlib Valiliği'ndeki hayvan pazarlarının çoğunda yüksek fiyatlar nedeniyle kurbanlık alımında talepte gözle görülür bir düşüş yaşanıyor. Kurbanlık bir koyunun fiyatı 250 ile 300 dolar arasında değişiyor. Kurbanların fiyatları ağırlığına göre değişiyor. 70 ila 100 kilogram arasındaki kurbanın bir kilosu 50 ila 60 Türk lirası arasında seyrediyor. Geçen yıl fiyatları 200 ile 250 dolar arasında değişen kurbanın bir kilosunun fiyatı 25 TL'yi geçmemişti. Bunun nedeni, Türk lirasının dolar karşısında değer kaybederek 17 liraya yükselmesi” dedi.
Bir yıl boyunca kurbanlık 80 koyun yetiştirdiğini söyleyen Ebu Mustafa, “Geçen hafta boyunca hayvan pazarlarını dolaşmama rağmen sadece 15 tanesini satabildim. Şu anda, 50 hayvanı satmak için bir insani yardım derneği ile kârdan feragat ederek düşük maliyete pazarlık yapıyorum. Tüccarlar ve hayvan yetiştiricileri bu yıl kurbanlık koyun satış hacmindeki düşüş nedeniyle ağır kayıplardan korkuyorlar. Bu yıl fiyatların yüksek olmasının nedeni koyun yetiştirme maliyetlerinin yüksek olması. Yem ve ilaç fiyatları arttı. Bir torba yemin fiyatı (25 kilogram) 35 doları aştı. Hayvan ilaçlarının fiyatlarının yüksek olmasının yanı sıra rejim güçlerinin Suriye'nin geniş alanlarını kontrol altına almasının ardından hayvan otlatma alanları da daraldı. Ayrıca hayvan sayısı da azaldı. Her yıl çok sayıda hayvan komşu ülkelere kaçırılıyor” dedi.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)