Etiyopya Nahda Barajını doldurmayı sürdürüyor

Mısır, Nil sularını takip ediyor ve tesislerini gözden geçiriyor

Etiyopya Hedasi Barajı'nın son uydu görüntüsü. (Reuters)

Etiyopya, Mısır ve Sudan'ın itirazlarına rağmen, Nil Nehri üzerindeki Hedasi Barajı’nı üçüncü kez doldurmayı sürdürüyor. Uydu görüntüleri, Etiyopya’nın Hedasi (Nahda - Rönesans) Barajı’nda ilk etapta 1 milyar metreküplük bir dolum gerçekleştirdiğini göz önüne serdi. Mısır, Nil Nehri sularındaki azalmayı takip ettiğini ve su tesislerini gözden geçirdiğini açıkladı.  
Mısır, Etiyopya ve Sudan arasındaki Hedasi Barajı'yla ilgili müzakerelerden 10 yıldır sonuç alınamıyor. Addis Ababayönetimi, Mısır ve Sudan ile bir anlaşmaya varmamasına rağmen Mavi Nil üzerinde kurulan barajın doldurulmasında ısrar ederken, Kahire ve Hartum yönetimleri, Nil suyunun paydaş ülke başına düşen yıllık paylarının etkilenmemesi için üçlü anlaşmaya varılması gerektiğini vurguluyor. Özellikle Mısır, HedasiBarajı’nın tam olarak doldurulmasının, kendi su kaynaklarını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor.  
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi önceki gün Almanya Başbakanı Olaf Scholz ile Berlin’de düzenlediği basın toplantısında, Hedasi Barajı’nın, Mısır’ın su güvenliğini ihlal etmeden, üç ülkenin ortak çıkarlarını sağlayacak şekilde doldurulması ve işletilmesi gerektiğini vurguladı. Sisi, bu hususta ‘bağlayıcı yasal bir anlaşmaya varılmasının zorunlu’ olduğu yönündeki yaklaşımının sabit olduğunu da kaydetti.  
Pazartesi günü çekilen son uydu görüntüleri, Etiyopya'nın Rönesans Barajı'nın 3. kez doldurulması işlemleri çerçevesinde 1 milyar metreküp suyun depolanmasının tamamlandığını gösteriyor. Kahire Üniversitesi Su Kaynakları uzmanı Prof. Dr.Abbas Şeraki, Hedasi Barajı’nda 3. dolumun başlamasından bir hafta sonra çekilen uydu görüntüleri, 1 milyar metreküpten fazla suyun depolandığını gösterdiğini belirterek, “Geçen hafta Mavi Nil’den yaklaşık 1,5 milyar metreküp su aktı, Etiyopya bunun 1 milyarını depoladı yarım milyarını da tahliye etti. Uydu görüntüleri şu an deniz seviyesinin 590 metre üstünde olan orta bölümün yükseltildiğini gösteriyor. Üçüncü dolumda 5 milyar metreküp su depolamayı hedefliyorlar, önceki iki dolumla birlikte 13 milyar metreküp su hedefinde yakın zamanda ulaşabilirler”diye konuştu.  
Geçen haziran ayının başında çekilen uydu görüntüleri, Etiyopyalı yetkililerin barajdaki orta seddi, sel mevsimine hazırlık amacıyla yükseltmeye başladığını ve diğer bölümlerdeki suyun bir kısmını tahliye ettiklerini göstermişti. Mısır ve Sudan, Etiyopya’yı, barajın beklenen olumsuz etkilerini sınırlamayı garanti edecek, yasal, adil bir anlaşma yapılmadan önce tek taraflı önlem almaktan kaçınmaya çağırıyor. Mısır Su Kaynakları Bakanı Muhammed Abdulati, sel mevsimi hazırlıklarını takip etmek amacıyla Seddil Ali Barajı ve Asvan Su Depolarını ziyaret etti. Abdulati, Nil Nehri sularının akışını takip ettiklerini ve başta Seddil Ali (Yüksek Baraj) Barajı olmak üzere, su depolama sistemlerinde bir aksama olmaması için çalışmaları sürdürdüklerini söyledi. Mısır Hedasi Barajı’nın, tatlı su kaynağı olarak Nil Nehri’ne bağımlı olan vatandaşlarının su ihtiyaçlarını karşılamalarında olumsuz etkiler doğuracağına inanıyor. Sudan-Mısır ve Etiyopya arasındaki son müzakere oturumu 2021 Nisan ayında gerçekleşmiş ancak bir sonuç doğurmamıştı. Bu nedenle Sudan ve Mısır konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne taşıdı.