Omikron’un alt varyantlarına karşı koruma sağlayabilen yeni bir aşı geliştirildi

Omnivax adı verilen aşı üretim yönteminin hızı ile ön plana çıkıyor.

Fotoğraf (AP)

Yale Üniversitesi’nden bilim insanları, Kovid-19’a neden olan SARS-CoV-2 virüsünün mutasyona uğramış Omikron varyantına karşı yeni bir aşı geliştirdi. Aşı, Omikron’un iki alt varyantına karşı önemli bir koruma sağlıyor. Omnivax adı verilen yeni aşı, standart mRNA (Mesajcı RNA) aşılarına kıyasla, önceden aşılanmış farelerde Omikron’un BA.1 ve BA.2 alt varyantlarına karşı nötrleştirici antikor tepkisinin sırasıyla 19 kat ve 8 kat artırmasını sağladı.
BA.1 alt varyantına karşı geliştirilmiş yanıt, 6 Haziran’da Nature Communications dergisinde duyuruldu. BA.2 alt varyantını içeren çalışmanın sonuçları ise 19 Temmuz’da Cell Discovery dergisinde yayımlandı.
Yale Tıp Fakültesi'nde genetik doçenti ve iki çalışmanın da kıdemli yazarı olan Sidi Chen, üniversitenin resmi internet sitesinde salı günü yayınlanan raporda şunları söyledi:
“Standart mRNA aşıları halen yeni varyantların neden olduğu enfeksiyona karşı koruma sağlasa da etkinliği zamanla azalıyor ve ortaya çıkan varyantlarda bağışıklık kaçışı sağlayan mutasyonlar nedeniyle tehlikeye giriyor. Bu nedenle ortaya çıkan alt varyantlara karşı ek koruma sağlamak üzere farklı formlarda spesifik aşılar geliştirip geliştiremeyeceğimizi görmek istedik.”
Chen’in laboratuvarında geliştirdiği deneysel aşılar, virüsün hücrelere bağlanmak ve enfekte etmek için kullandığı mutasyona uğramış varyantlarının spike proteinlerine karşı direnç oluşturmaya yönelik ‘talimatlar’ dayalı mRNA’yı insan hücrelerine iletmek için tasarlanmış lipid nanoparçacıklarını kullanıyor. Bu yabancı viral parçalar, bağışıklık sisteminin virüse karşı antikor oluşturmasını sağlıyor.
Zamanla virüsün üzerindeki spike proteinin hızlı mutasyonu, bir dizi alt varyant yarattı. Bu da Moderna ve Pfizer-BioNTech tarafından geliştirilen önceki mRNA aşılarının sağladığı korumanın körelmesini sağladı.
Araştırmacılar, tasarlanmış lipid nanoparçacık mRNA aşılarının hızla oluşturulabileceğini söylüyor. Örneğin, BA.1 alt varyantı kasım ayı ortasında ortaya çıktı. Yale Üniversitesi araştırmacıları bu alt varyanta karşı aşıyı aralık ayına kadar geliştirebildi.
Bununla birlikte aşının fareler üzerindeki etkinliğinin test edilmesi ve çalışmanın diğer uzmanlar tarafından incelemesi şubat ayına kadar tamamlanamadı. Mart ayına kadar BA.2 alt varyantı, dünyanın çoğu yerinde baskın olarak dolaşan tür halini aldı. Araştırmacılar bunun ardından alternatif Omikron karşıtı aşısının BA.2’ye karşı standart aşılara kıyasla üstünlüğünü koruyup korumadığını araştırdı.
Araştırmacılar, Cell Discovery’de yayımlanan çalışmada, yeni aşının farelerde Omikron alt varyantına karşı standart aşılardan daha iyi bir bağışıklık tepkisini yol açtığını belirtti.
Chen duruma dair şunları söyledi:
“Yeni aşı adayının klinik olarak kullanılabilir hale getirilmesi için insanlar üzerinde sıkı testler uygulanması gerekiyor. Klinik öncesi bu çalışmalar, Omikron’a özgü bir aşı adayının kapsamlı ve tarafsız bir değerlendirmesini sağlıyor. Biz bunun yeni nesil aşıların geliştirilmesini teşvik edeceğini umuyoruz.”
Yale Üniversitesi araştırmacılar, Kovid-19 vakaları arasında yaygın hale gelen yeni BA.4 ve BA.5 varyantlarının artması sebebiyle fareler üzerinde bu varyantlara karşı yeni bir aşı adayını test ediyorlar. Chen “Bu alt varyantlarla mücadele etmek için bir sistemimiz var. Ancak bu sistemi, ortaya çıkan sağlık tehditlerine karşı daha hızlı yanıt verecek şekilde ayarlamamız gerekiyor” dedi.