Kiev ile Uluslararası Af Örgütü arasındaki güven krizi, istifa ile sonuçlandı

Raporda, Kiev'in sivilleri tehlikeye attığı ifade ediliyor… Zelenskiy: Rapor Rusya’nın devlet terörüne müsamaha gösteriyor

Uluslararası Af Örgütü Ukrayna Yöneticisi Oksana Pokalchuk (Af Örgütü’ne Ait İnternet Sitesinden)

Uluslararası Af Örgütü ile Kiev arasında, Ukrayna hükümetinin üst düzey yöneticilerinin kınamalarına ve Uluslararası Af Örgütü Ukrayna Yöneticisi Oksana Pokalchuk’un istifasına yol açan bir güven krizi patlak verdi.
Geçtiğimiz Perşembe günü Uluslararası Af Örgütü tarafından yayınlanan bir rapor, Ukrayna’yı, Rus işgali sırasında yerleşim bölgelerine askeri güç konuşlandırarak sivilleri tehlikeye atmakla itham etti. Kiev, söz konusu raporu Rus propagandası ve yanlış bilgi yaymak olarak nitelendirdi.
Raporda, araştırmacıların, Nisan ve Temmuz ayları arasında doğu ve güney Ukrayna'daki çeşitli bölgelere yaptığı ziyaretler sırasında, Ukrayna kuvvetlerinin bazı yerleşim bölgelerinde askeri operasyonlar için üsler ve sistemler kurduğuna tanık oldukları belirtildi.
Pokalchuk, Facebook hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Uluslararası Af Örgütü'nden istifa ettiğimi duyuruyorum” diyerek 4 Ağustos'ta yayınlanan raporun Rus medya propagandasına hizmet ettiğini söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, perşembe akşamı yaptığı açıklamada, çalışmalarında belirli bir güvenilirliğe sahip olan Uluslararası İnsan Hakları Örgütü’nü Rus devlet terörüne müsamaha göstermekle suçladı.
Zelenskiy, Uluslararası Af Örgütü'nün sorumluluğu, saldırgandan kurbanın sırtına yıktığını belirterek, kurbanı saldırganla eşitlediğini, dolayısıyla terör devletini aklamaya çalıştığını ifade etti.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba da örgütün yaptığı ‘haksız’ suçlamalara karşı öfkesini dile getirdi.
Uluslararası Af Örgütü, cuma günü yaptığı açıklamada, Ukrayna ordusunu, Rus işgaline karşı direnişi sırasında, yerleşim bölgelerine askeri altyapı konuşlandırmak suretiyle sivilleri tehlikeye atmakla suçlayan raporunun tüm sorumluluğunu üstlendiğini doğruladı.
Söz konusu rapor, birçok üst düzey Ukraynalı yetkilinin öfkesine neden oldu.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, raporda, “Ukrayna kuvvetlerinin yerleşim bölgelerinde faaliyet göstererek sivilleri tehlikeye attığını ve savaş yasalarını ihlal ettiğini belgeledik” dedi. Örgüt, Ukrayna hükümetine, güçlerinin sivillerin yoğun olduğu bölgelerden uzakta konuşlandırması veya evvela bu bölgelerden tüm sivillerin tahliye edilmesinin sağlanması çağrısında bulundu.
Oksana Pokalchuk, “İşgalciler tarafından işgal edilerek paramparça olan bir ülkede yaşamıyorsanız, muhtemelen bir savunma ordusunu mahkûm etmenin nasıl bir şey olduğunu anlamıyorsunuzdur” dedi. Pokalchuk, Uluslararası Af Örgütü yönetimini raporun taraflı olduğuna ve Ukrayna Savunma Bakanlığı'nın görüşlerinin dikkate alınmadığına ikna etmeye çalıştığını ancak başarısız olduğunu da sözlerine ekledi. Ancak örgüt, bulgular ile ilgili olarak 29 Temmuz'da Ukrayna Savunma Bakanlığı yetkilileriyle temasa geçildiğini, buna rağmen raporun yayınlanmasından önce herhangi bir yanıt alınamadığını açıkladı.
Pokalchuk ise Af Örgütü'nün, Savunma Bakanlığı'nın cevap vermesi için çok az zaman verdiğini belirterek, “Sonuç olarak örgüt, istemeden de olsa Rus iddialarına destek gibi görünen bir açıklama yaptı. Sivilleri korumaya çalışan bu araştırma, Rus propagandasının bir aracı haline geldi” ifadelerini kullandı.
Af Örgütü, yaptığı açıklamada, Ukrayna ile ilgili söz konusu saptamaların,  sivil nüfusa yönelik ayrım gözetmeyen Rus saldırılarını hiçbir şekilde haklı çıkarmayacağını ifade etti.
Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Anna Malyar , “Ukrayna silahlı kuvvetlerinin savaş sırasındaki faaliyetlerine ilişkin hazırlanan bir raporda düşmanın eylemlerinin analizinin yapılmaması, askeri bir tecavüzcünün eylemlerine atıfta bulunmadan kurbanın eylemlerini incelemek gibidir” dedi.
Ukrayna cumhurbaşkanlığı danışmanı Mikhailo Podolyak, Uluslararası Af Örgütü'nü, Rus dezenformasyon ve propaganda kampanyasına katılmakla suçladı. Podolyak, Reuters'e yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın savaş yasalarına ve uluslararası insani hukuka tam anlamıyla uyduğunu ve sivilleri cepheden tahliye etmek için tüm önlemleri aldığını söyledi.
Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, raporun yayınlanması sebebiyle öfkeli olduğunu dile getirerek, Uluslararası Af Örgütü'nü gerçekleri çarpıtmaktan dönmeye davet etti.
Oksana Pokalchuk, Facebook hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Af Örgütü ekibinin raporu yayınlamama taleplerini görmezden geldiğini belirterek, “Dün her şeyin düzeltilebileceğine ve metnin başka bir metinle değiştirilebileceğine dair umudum vardı ama bugün bunun olmayacağını net olarak anladım” dedi.
Örgüt, dört aylık bir soruşturmanın ardından hazırladığı raporda, Ukrayna ordusunu, okul ve hastanelerde askeri üsler konuşlandırmak ve sivil yerleşim bölgelerinden saldırılar düzenlemek ile suçladı. Raporda, söz konusu durumun, uluslararası insan hakları hukukunun ihlalini oluşturan bir taktik olduğu belirtildi.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, cuma günü yaptığı açıklamada, raporun sonuçlarının, katı standartlara ve tüm çalışmalarda ortak soruşturma prosedürüne tabi olan geniş çaplı incelemeler sırasında elde edilen kanıtlara dayandığını vurguladı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba ise yaptığı açıklamada, zalim ve kurban arasında yanlış bir denge kurulduğunu ifade etti.