Sadr Hareketi ve Koordinasyon Çerçevesi saflarını sıklaştırıyor

Irak’ta cumhurbaşkanının seçilmemesi durumunda gözler Anayasa Mahkemesi’ne çevrilecek.

Bağdat’ta cuma namazı için toplanan Sadr destekçileri (AP)

Irak’ta Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr halk kitlelerini kullanarak meclisin feshedilmesi için baskı yapıyor ancak Şii Koordinasyon Çerçevesi bunun olmasını engellemek için pratik açıdan çoğunluğa sahip. Koordinasyon Çerçevesi bu konuda Sadr ile anlaşmaya yanaşmıyor. Sadr cumartesi günü yaptığı açıklamada, talepleri karşılanıncaya kadar destekçilerinin gösterilere devam edeceğini duyurdu. Sadr, Twitter hesabındaki paylaşımında şunları söyledi:
“Meclis’in feshedilmesi konusunda olumlu tepkiler geldi. Bu konu halktan, aşiretlerden, akademisyenlerden, sivil toplum kuruluşlarından, El-Hüseyni minberi hatiplerinden hatta saygın ilim havzasının bazı alimlerinden, Kürt, Sünni ve hatta Şii siyasi liderlerin bazılarından kabul gördü.”
Destekçilerine, meclisin feshedilmesi amacıyla ‘insanlara ve ülkeye zarar veren siyasi sürecin rotasını düzeltmek adına Irak’ı yolsuzluğun ve bağlılığın dişleri arasından kurtarmak için ciddi bir duruş sergileme’ çağrısında bulunan Sadr, aynı zamanda tüm tarafları ‘söz birliği yapmaya, ciddi ve gerçekçi eylemlerde bulunmaya ve anlamsız diyaloglardan uzak durmaya’ çağırdı. Sadr ayrıca şu uyarıda bulundu:
“Herkes bilsin ki devrimciler, talepler karşılanıncaya dek devrimlerini sürdürecek ve asla taviz vermeyecekler. Bu, onların tek ve son fırsatıdır. Meclis’in feshedilmesi halk, siyaset ve elitler için alternatifi olmayan bir talep haline geldi.”
İsminin açıklanmamasını istemeyen Iraklı bir siyasetçi Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Mukteda es-Sadr, geniş bir halk tabanına sahip olan Sad Hareketi dışındaki sokağın bile desteğine sahipken, Koordinasyon Çerçevesi çatısı altındaki grupların bugün mecliste çoğunluğa bulunuyor. Bu durum, Koordinasyon Çerçevesi gruplarının, meclisin feshedilmesi konusundaki oylama da dahil olmak üzere siyasi dengeleri değiştirebilecek etkili bir parlamento gücü haline gelmesini sağlıyor. Koordinasyon Çerçevesi grupları, meclisin feshedilmesi için anayasanın belirlediği iki mekanizmada yer alan muhtemel prosedürler hakkında konuşmaya geçmeden önce Sadr ile uzlaşmak istiyor. Meclisin feshedilebilmesi için salt çoğunluğa ihtiyaç var. Yani parlamento gruplarının çoğunun meclisin feshedilmesini onaylayacağını varsaysak bile Koordinasyon Çerçevesi bunu engelleyebilecek çoğunluğa sahip. Sadr Hareketi’nin mecliste artık sadece bir milletvekili var. Dolayısıyla Sadr halk kitlelerinin baskısına bel bağlıyor.”
Meclisin feshedilmesi için hangi mekanizmanın uygun olduğu tartışmaları sürerken Yüksek Federal Mahkeme’nin feshetme kararı alması talepleri dillendiriliyor. Hukuk uzmanı Ali et-Temimi, söz konusu taleplere ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Irak Anayasası’nda meclisi feshetme mekanizması olmadığı için Yüksek Federal Mahkeme bunu yapamaz. Meclis ancak milletvekillerin salt çoğunluğunun oylarıyla kendi kendini feshedebilir. Meclis, anayasanın 64’üncü maddesine göre milletvekillerinin üçte birinin talebi ya da başbakan ve cumhurbaşkanının ortak talebiyle feshedilebilir. Yüksek Federal Mahkeme’nin yetki alanlarını belirleyen anayasanın 93’üncü maddesinde böyle bir hak yok. 2005 tarihli 30 sayılı Federal Mahkeme Kanunu’nda ve Mahkeme’nin içtüzüğünde de böyle bir hak yok. Mahkeme daha önce bu konuda açılan ve önüne gelen davaları yetkisi olmadığı gerekçesiyle reddetmişti.”
Hukuk uzmanı Emir ed-Dami de Şarku’l Avsat’a şu açıklamada bulundu:
“Meclisin cumhurbaşkanı ve başbakanının talebine dayanan mekanizma doğrultusunda feshedilmesi doğru değil. Çünkü mevcut cumhurbaşkanı şu anki meclis tarafından seçilmedi ve başbakanın da görev süresi sona ermiş durumda. Dolayısıyla seçimlerin yapılması amacıyla hükümete ödenek veya bütçe ayrılması mümkün değildir. Seçimlerin düzenlenmesine yasal yoldan para ayırmanın tek çözüm yolu cumhurbaşkanının seçilmesi ve belli bir süreliğine geçici hükümetin kurulmasıdır. Federal Mahkeme günlük işleri yürütme statüsündeki hükümetin (Mustafa el-Kazımi hükümeti) siyasi, ekonomik ve sosyal boyutu bulunan kararlar alma görev ve yetkisinin olmadığını vurguladı. Yani bu mekanizmaya göre meclis feshedilemez.”
Irak Meclisi’ndeki bağımsız milletvekili Basim Haşan, rejim ve anayasa değişikliği taleplerinin, Irak’ta şu anki gelişmeler göz önüne alındığında zorlu olduğunu söyledi. Haşan, Twitter hesabından paylaştığı mesajda şu ifadeleri kullandı:
“Sadr rejim, anayasa ve değişikliklerle ilgili köklü değişiklikten geri adım attı. Çünkü Sadr, rejim ve anayasa değişikliğinin imkânsız olmasa da şu an için zorlu talepler olduğunun farkına vardı. Sayın Sadr, seçim kanununda ısrar edeceğini ve değişmesini kabul etmeyeceğinin farkına vardı. Sadr, kaçınılmaz bir şekilde batan ‘imkânsız talepler’ gemisinden erken atladı. Meclisin feshedilmesi ve anayasal yolların izlenmesi konusunda bizimle aynı gemiye bindi. Hiç kimse mevcut meclisin feshedilmesini ilk talep edenlerden olduğumu inkâr edemez.”