Kenya’nın yeni lideri Kikuyu aşireti dışından seçilecek

Kenya Muhalefet Lideri ve ilk devlet Başkanı Yardımcısının oğlu arasında kıyasıya bir rekabet var

Kenya’da oy sandıklarının kapanmasının ardından yetkililer, oyları saymaya başladı (AFP)

Kenya halkı, görevi sona eren Kenya Devlet Başkanı Uhuru Kenyatta’nın ardından yeni devlet başkanını seçmek için sandık başına gitti.
Seçimlerde Kenyatta’nın yerine gelecek isim ve milletvekilleri, senatörler, bölge yöneticileri ve meclis üyeleri seçildi. Yaklaşık 150 bin güvenlik personeli, sandıkların güvenliğini sağladı.
Halk, artan gıda ve yakıt fiyatları, devletin devasa borçları ve yüksek işsizlik oranının yaşandığı günlerde sandık başına gitti. Başkanlık yarışında önde gelen adaylar arasında rekabet kızıştı. Bu isimler arasında, 2018 yılında Kenyatta ile ittifaka giden ülkenin muhalefet lideri 77 yaşındaki Raila Odinga ve Devlet Başkanı Yardımcısı olan 55 yaşındaki William Ruto bulunuyor.
Odinga ve Ruto, Kikuyu aşiretine mensup değil. Görevinden ayrılacak olan Kenyatta, Kenya’nın en büyük aşiretlerinden biri olan Kikuyu aşiretine mensup. Anayasaya göre Kenyatta’nın üçüncü dönem için aday olmasına izin verilmiyor.
Odinga’nın iktidara gelmesi durumda Luo aşiretinden ilk kez bir isim başkan olacak. Ruto ise Kalenjin aşireti üyesi. Kalenjin ve Luo, ülkenin önde gelen aşiretlerinden ikisi.
Kikuyular, Kenya’daki en yaygın etnik grup. The World Factbook’a göre, Kikuyu’ların sayısı 2014 itibariyle 9 milyonu geçti. Kenya nüfusunun yaklaşık yüzde 22’si, Kikuyu aşireti mensubu. Kikuyu aşiretindeki çoğu insan hükümette görevli. Bazı üyelerin ise büyük çiftlikleri var.
Rift Valley’de bulunan memleketi Eldoret’te oy kullanan Ruto, dua ederek oy pusulasını sandığa attı. Ardından “O gün geldi. Diğer tüm seçmelerin, vicdanlı ve kararlı bir şekilde ülkemizi önümüzdeki beş yıl içinde ileriye taşıyacak şekilde oy kullanmalarını istiyorum” dedi.
Odinga, Nairobi’nin Kibera bölgesinde oy kullandı.
Odinga’nın ve Ruto’nun yeterli oy oranına ulaşamaması durumda, Kenya tarihinde bir ilki temsil eden ikinci seçimler düzenlenecek.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Kenya’da yaklaşık 50 milyon insan yaşıyor. Aşiretler, son günlerde önemli ekonomik sıkıntılar yaşıyor.
Ukrayna’da devam eden savaşın etkileri sürerken, rekor sıcaklıkların kaydedildiği ülkede halk, Kovid-19 salgını ile mücadele ediyor. Salgın, ülkenin ekonomisine büyük darbe vurdu. Ülke, 2021’de yüzde 7,5 büyüme kaydederken halk, yolsuzluk altında eziliyor.
Nairobi’de oy kullanan 56 yaşındaki sosyal hizmet uzmanı Alice Waithera, AFP’ye yaptığı açıklamada “Enflasyon yüzünden çok zorlanıyoruz. Mağazalarda mısır unu yok, geleneksel yemeğimiz Ugali’yi yapamıyoruz artık” dedi.
Kendisini ‘gündelik yaşayanların savunucusu’ olarak tanımlayan Ruto, ülkedeki yaşam maliyetini düşürmek istiyor. Odinga ise Kenya’nın ‘küresel bir ekonomiye’ dönüşmesini istiyor.
Odinga, 2007 seçimlerinde sonuçlara itiraz etmişti. Seçimlerden sonra yaşanan krizde bin 100’den fazla kişi hayatını kaybetti.   
Odinga, 2017 yılındaki seçimlere hile karıştığını belirtmiş ve Yargıtay’a başvurmuştu. Yargı, seçimin anayasaya uygun olmadığına karar vererek seçimi iptal etmişti. Yapılan gösterilerde onlarca kişi hayatını kaybetti.
The East African gazetesi, Kenya’daki seçimleri ‘Kenya oy kullanıyor, Doğu Afrika nefesini tuttu’ diye yazdı.
Kıtanın ünlü haftalık gazetesi, ‘Kenya’nın demokrasi yolunda büyük bir ilerleme kaydettiğini ve artık uluslararası standartlara uygun adımlar atıldığını’ aktardı.
Sükunet çağrısı yapan adayların seçim kampanyaları, sakin bir atmosferde gerçekleşti.
22 milyondan fazla Kenyalı, ekonomik sorunların yaşandığı bir dönemde oy kullandı. Ekonomide yaşanan sıkıntıların, önceki seçimlerde belirleyici olan etnik sorunlardan daha önemli olduğu belirtiliyor.
ABC News’e göre resmi sonuçların seçimlerden en fazla bir hafta sonra açıklanması bekleniyor. Bağımsız Seçim Komisyonu ise seçimlere hile karıştırılmaması noktasında büyük bir baskı altında.
Kenya merkezli The Star gazetesi, seçim sürecinde yaşanan gecikmelere rağmen ülkenin çoğu bölgesinde önemli bir sorun yaşanmadığını ve oylamada gecikme olmadığını aktardı.
Her 46 bin kişinin aynı sandıkta oy kullandığı seçimler, dün yerel saatle 17:00’da sona erdi.