Avrupa’dan Taliban’a kadın hakları eleştirisi

Taliban unsurları Kabil’de yönetimlerine karşı düzenlenen kadın gösterilere müdahale ediyor (AFP)

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü, Taliban Hareketi’nin Afganistan’da yönetime el koymasının birinci yıldönümü arifesinde, Taliban’ın kadın haklarına yönelik ihlallerini eleştirdi. AB Komisyonu Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Sözcüsü Nabila Massrali, dün (pazar) yaptığı açıklamada, “Taliban, kapsamlı bir siyasi sistem tesis etmede başarısız oldu. Böylece Afgan halkının hayallerini çaldı” ifadesini kullandı.
Bugün (pazartesi) Taliban Hareketi’nin, geçen yıl Ağustos ayında ülkede iktidara el koymasının birinci yıldönümü. Bu bir yıllık süreç temel kadın haklarına yönelik ihlallere, basın özgürlüğü kısıtlamalarına ve ülkenin büyük bir bölümünün yoksulluğun pençesine düşmesine tanık oldu. Taliban’ın Afganistan’daki yönetimini hiçbir ülke tanımadı. Kadınlar, eğitim, çalışma ve seyahat özgürlüğü haklarına getirilen kısıtlamaların protesto edildiği gösterilere katıldı.
Taliban güçleri önceki gün Kabil sokaklarında onlarca kadının katıldığı ve “yemek, iş, özgürlük” sloganlarının atıldığı barışçıl gösterilere bir kez daha saldırdı. AB ayrıca, Afganistan’ın etnik gruplarından olan Hazaralara ve Şii nüfusa yönelik muameleleri, “onların ekonomik, sosyal, kültürel, medeni ve siyasi haklarının sistematik olarak ihlalini” de kınadı.
AB, Afgan halkına yönelik taahhütlerine bağlı olduğunu vurgulayarak, “Afganistan’daki fiili yetkililer” diye nitelediği Taliban’a, ülkenin insan hakları alanındaki yükümlülüklerini ihlal eden politikalara son vermesi çağrısında bulundu. AB’nin açıklamasında, “Afganistan, teröristler için güvenli bir sığınak olmaya ve uluslararası güvenliğe tehdit oluşturmaya devam etmemeli” ifadesi kullanıldı.
Taliban, ABD’nin Afganistan’dan çekilme kararının ardından 15 Ağustos 2021’de Kabil’de yönetimi ele geçirdi. ABD’nin çekilme kararı, NATO’yu ülkede 20 yıldır devam eden misyonunu sonlandırmaya sevk etti. Afganistan’ın güneyindeki Musa bölgesinde, harap durumdaki hastanenin izdiham yaşanan salonları, Taliban’ın iktidara dönmesinden bir yıl sonra ülkede etkili olan trajik insani krizin sembollerinden biri olarak görülüyor.
Helmand eyaletinde bulunan bu hastane geçen ay kapılarına kilit vurmak zorunda kaldı. Ancak kolera olduğundan şüphelenilen kişileri yeniden kabul etmeye başladı. Bu kararın üzerinden çok geçmeden hastane bir deri bir kemik kalmış hastalarla doldu. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Hastane, kolera teşhisi koyacak gerekli ekipmana sahip olmamasına rağmen birkaç gün içinde yaklaşık 550 hasta kabul etti.
Özellikle hastaların akın etmesinden sonra sadece 5 saat uyuyabilen ve yorgun görünen Hastane Müdürü İhsanullah Rudi, AFP’ye verdiği demeçte, “Bu çok zor. Ne geçen yıl ne de daha önce böyle bir şey görmedik” dedi. Ülkenin güneyinde etkisini daha çok hissettiren yoksulluk; kuraklık ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana fiyatların artması sebebiyle acınacak seviyelere ulaştı.
Helmand eyaletinin başkenti Leşkergah’taki bir hastanede yatakta oturan, yanında 6 yaşındaki torunu duran ve kötü beslenmeden muzdarip olan bir kadın, “Emirlik (Taliban) iktidara geldiğinden beri zeytinyağı bile alamıyoruz” dedi.