Ukrayna’daki savaş 6. ayına yaklaşırken, Rus füzeleri Odessa’yı vurdu

Ukraynalılar, Kiev’in ana caddesinde tahrip edilen Rus araçlarını inceliyor (Reuters)
Ukraynalılar, Kiev’in ana caddesinde tahrip edilen Rus araçlarını inceliyor (Reuters)
TT

Ukrayna’daki savaş 6. ayına yaklaşırken, Rus füzeleri Odessa’yı vurdu

Ukraynalılar, Kiev’in ana caddesinde tahrip edilen Rus araçlarını inceliyor (Reuters)
Ukraynalılar, Kiev’in ana caddesinde tahrip edilen Rus araçlarını inceliyor (Reuters)

Avrupa’nın en büyük nükleer santralinin yakınındaki bir şehre gece saatlerinde top atışları yapılırken, Rus füzeleri bir tahıl ihracat merkezi olan Ukrayna’nın Karadeniz limanı Odessa yakınlarındaki hedefleri vurdu.
24 Ağustos, Ukrayna’nın Sovyet yönetiminden bağımsızlığının 31. yıldönümü.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Cumartesi günü yaptığı konuşmasında, Moskova’nın bu vesileyle ‘çok çirkin ve kötü’ bir şey yapmaya çalışabileceğini söyleyerek, Ukraynalıları dikkatli olmaya çağırdı.
Rus yetkililer dün yaptıkları açıklamada, Ukrayna’nın ilhakını savunan aşırı milliyetçi Rus düşünür Alexander Dugin’in kızının ölümüne neden olan şüpheli suikastı araştırdıklarını söyledi.
Müfettişler kimin sorumlu olduğunu belirlemek için çalışırken, tüm olasılıkları düşündüklerini bildirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’nın olayla bir bağlantısı olabileceğini öne sürdü. Zelenskiy’in Danışmanı Mikhailo Podolyak ise Ukrayna’nın bombalı saldırıyla ilgisi olduğuna dair iddiaları reddetti.
Podolyak Ukrayna televizyonuna yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın elbette bununla hiçbir ilgisi yok çünkü biz Rusya gibi bir suç devleti değiliz ve dahası biz bir terörist devlet değiliz” dedi.
Ukrayna, kasabaları ve şehirleri yerle bir eden, binlerce insanı öldüren ve milyonları evlerinden eden bir savaş sürerken bağımsızlık gününü kutlamaya hazırlanıyor.
Askeri ve yerel yetkililer, Rusya’nın ülkenin doğu ve güneyindeki hedeflere daha fazla saldırı düzenleyeceğini duyurdu.
Özellikle endişe verici olan, Dnipro Nehri ile Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya’dan ayrılan Nikopol şehrinin hedef alınmasıydı.
Nikopol Valisi Valentin Reznichenko Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, şehrin dün gece beş kez vurulduğunu bildirdi.
Vali, 25 top mermisinin şehre isabet ettiğini, bir sanayi tesisinde yangına yol açtığını ve 3 bin kişinin elektriğinin kesildiğini de sözlerine ekledi.
Santralin yakınında yaşanan çatışmalar nedeniyle yeniden nükleer kaza korkuları da arttı.
ABD Başkanı Joe Biden, İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Olaf Scholz, dün gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde Ukrayna’daki nükleer tesislerin güvenliğini ele aldı.
Ukraynalı yerel yetkililer ayrıca Odessa bölgesinde gece saatlerinde füze saldırıları olduğunu duyurdu.
Yerel yönetim sözcüsüne göre, Rusya gece boyunca Karadeniz’den Odessa bölgesine beş Kalibr füzesi fırlattı.
Ukrayna hava savunması iki füzeyi düşürürken, üç füze de tarım alanlarına düştü ve herhangi bir can kaybına yol açmadı.
Rusya Pazar günü yaptığı açıklamada, füzelerin ABD yapımı HIMAR füzelerini içeren bir mühimmat deposunu imha ettiğini öne sürdü, Ukrayna ise füzelerin bir tahıl ambarını vurduğunu bildirdi.
Yakın zamanda manşetlere konu olan bir dizi patlamanın ardından Kırım’da yeni bir olay bildirilmedi.
Zelenskiy Cumartesi günü yaptığı konuşmasında, Rusya’nın 2014 yılında ilhak ettiği Kırım’da son günlerde meydana gelen bir dizi patlamaya dolaylı olarak atıfta bulundu.
Ukrayna saldırıların sorumluluğunu üstlenmedi, ancak analistler en azından bu saldırılardan bazılarının Ukrayna kuvvetleri tarafından kullanılan yeni ekipmanlarla mümkün olduğunu söyledi.
Sivastopol Valisi Mihail Razvozhayev, Rus Karadeniz Filosu’nun Kırım’daki karargahına silahlı insansız hava aracı (SİHA) ile saldırı düzenleme girişiminin önlendiğini duyurdu.
Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı Facebook’ta yaptığı günlük açıklamada, son 24 saat içinde Rus güçlerinin Donbas’ta birkaç saldırı girişiminde bulunduğunu bildirdi.
Kısmen Moskova yanlısı ayrılıkçılar tarafından kontrol edilen doğu bölgesi, son aylarda Rus harekatının ana hedefi oldu.
Güneyde ise Rus güçleri, Herson ve Mıkolayiv bölgeleri arasındaki sınırdaki bir köye başarılı bir saldırı gerçekleştirdiklerini öne sürdü.
Mıkolayiv Valisi Vitali Kim, şehrin dün sabah erken saatlerde S-300 füzeleriyle hedef alındığını açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Rus kuvvetlerinin Herson bölgesindeki muharebe pozisyonlarında iki M777 obüsünü ve Zaporijya bölgesindeki bir yakıt deposunu imha ettiğini bildirdi.



Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün, İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladığını açıkladı.

Bu durum, iki ülke bu hafta görüşmeler yapmış olmasına rağmen, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerginliğin arttığı bir dönemde ortaya çıkıyor.


Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İran arasında Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerin ardından Washington'un İran konusunda "çok iyi görüşmeler" gerçekleştirdiğini söyledi ve iki tarafın "önümüzdeki haftanın başlarında" tekrar bir araya geleceğini doğruladı.

Trump, hafta sonu için Florida'daki Mar-a-Lago'ya giderken Air Force One uçağında gazetecilere şunları söyledi: "İran hakkında çok iyi görüşmeler yaptık ve İran'ın bir anlaşma yapmak istediği anlaşılıyor."

"Önümüzdeki haftanın başlarında tekrar görüşeceğiz" dedi.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)

Görüşmelere katılan İran heyetine başkanlık eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada "çok olumlu bir atmosfer" olduğunu belirterek, "Müzakerelerde bulunduk ve karşı tarafa görüşlerimizi ilettik" dedi ve iki tarafın "müzakerelere devam etme konusunda anlaştığını" ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)

Arakçi, görüşmelerin yalnızca nükleer meseleye odaklandığını ve Amerikalılarla başka hiçbir konuyu görüşmediklerini vurguladı. ABD ise İran'ın balistik füze programının ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin de ele alınması gerektiğinde ısrar ediyor.

İran Dışişleri Bakanı, görüşmelerin devam etmesi için Washington'dan ülkesine yönelik "tehditlerini" durdurmasını istedi ve müzakerecilerde izlenecek yolu her iki başkentle de istişarede bulunduktan sonra belirleyeceklerini açıkladı.

Müzakerelerin sona ermesinden kısa bir süre sonra Washington, İran'ın petrol sektörüne yönelik yeni yaptırımlar açıkladı; bu yaptırımlar 15 kuruluşu, iki şahsı ve 14 gemiyi hedef alıyordu.

Bunlar, ABD'nin haziran ayında İsrail'in İran'a karşı başlattığı 12 günlük savaş sırasında İran'ın nükleer programının kilit noktalarına yönelik saldırılarından beri yapılan ilk görüşmelerdi.

 Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)

İran devlet televizyonu görüşmelerin dolaylı olarak yapıldığını bildirirken, Umman Dışişleri Bakanlığı Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamad el-Busaidi'nin her heyetle ayrı ayrı görüştüğünü gösteren fotoğraflar yayınladı.

Ancak ABD haber sitesi Axios, iki kaynağa dayanarak, Umman'da Arakçi, Witkoff ve Kushner arasında doğrudan görüşmelerin gerçekleştiğini bildirdi.

Umman Dışişleri Bakanı “X” platformunda yaptığı açıklamada, “Bugün Maskat'ta İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında çok ciddi görüşmeler yapıldı” ifadelerini kullandı. Bakanlık görüşmelerin “İran ve Amerika'nın pozisyonlarını netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını belirlemek açısından faydalı olduğunu” vurguladı.

Arakçi daha önce de ülkesinin “herhangi bir aşırı talep veya Amerikan provokasyonuna karşı egemenliğini ve ulusal güvenliğini savunmaya hazır olduğunu” teyit etmişti.

X platformunda şunları yazdı: “İran, açık gözlerle ve geçen yılın acı hatırasıyla diplomasiye giriyor… İyi niyetle görüşmeler yürütüyoruz ve haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz.”

Sıfır nükleer kapasite

Washington'da, Beyaz Saray sözcüsü Caroline Leavitt perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD heyetinin İran ile "sıfır nükleer yetenek" konusunu görüşeceğini söyledi. Leavitt, Trump'ın "diplomasi dışında birçok seçeneği bulunduğunu" belirterek, "tarihin en güçlü ordusunun başkomutanı" olduğunu vurguladı.

Görüşmeler, Washington'un Ortadoğu'daki askeri varlığını güçlendirdiği, USS Abraham Lincoln uçak gemisini ve saldırı grubunu bölgeye konuşlandırdığı bir dönemde gerçekleşiyor; İran ise saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerini hedef alacağını belirtmişti.

Umman'ın resmi haber ajansı tarafından yayınlanan bir videoda, Ortadoğu'daki operasyonları denetleyen ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) komutanı Amiral Brad Cooper'ın ülkesinin heyetine katıldığı görüldü.

Görüşmeler, İran'da binlerce kişinin ölümüne yol açan protestoların yaygın bir şekilde bastırılmasından haftalar sonra yapıldı.

İranlı yetkililer, protestolara katılan "isyancılar"ın yanı sıra çoğunluğu güvenlik personeli ve sivillerden oluşan yaklaşık 3 bin kişinin öldürüldüğünü kabul etti.

İnsan hakları örgütleri ise daha yüksek rakamlar bildirdi. ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, çoğunluğu protestocu olmak üzere 6 bin 941 kişinin ölümünü belgelediğini ve 51 bin gözaltı kaydettiğini belirtti.

Perşembe günü Trump, "Müzakere ediyorlar...saldırmamızı istemiyorlar" dedi ve ABD'nin bölgede "büyük bir filo" konuşlandırdığını söyledi.

Protestocuları desteklemek amacıyla İran'a saldırmakla tehdit ettikten sonra, ABD Başkanı odağını nükleer programa çevirdi.

Batı ülkeleri ve İsrail, İran'ı nükleer bomba edinmeye çalışmakla suçluyor; Tahran ise bu iddiayı reddederek sivil nükleer program hakkını savunuyor.

Görüşmeler başlamadan önce, Çin Dışişleri Bakanlığı, İran'ın egemenliğini, güvenliğini, ulusal onurunu, meşru haklarını ve çıkarlarını koruma konusunda İran'a desteğini teyit ederek, tek taraflı zorbalığa karşı olduğunu belirtti.

Gerginliğin artma riskleri

İran, yaptırımların kaldırılması için yalnızca nükleer meseleyi görüşmek istediğini ısrarla belirtiyor ve füze programı veya bölgedeki silahlı gruplara, özellikle Lübnan Hizbullahı'na, Filistin Hamas hareketine ve Yemen'deki Husilere verdiği destekle ilgili herhangi bir müzakereyi reddediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters) ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters)

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “Görüşmelerin somut sonuçlar vermesi için, balistik füzelerinin menzili, bölgedeki terör örgütlerine verdikleri destek, nükleer programları ve kendi halklarına karşı tutumları gibi belirli noktaları içermesi gerektiğini” kesin bir dille ifade etti.

 ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü ise “Tahran'ın ABD taleplerini karşılamada uzlaşmaz tavrını sürdürmesi, İran ve ABD'nin diplomatik bir çözüme ulaşma olasılığını azaltıyor” değerlendirmesinde bulundu.


Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
TT

Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

Umman Sultanlığı'nda bugün gerçekleştirilen İran ve ABD arasındaki görüşmeler sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki tarafın bugünkü görüşmelerde dile getirilen mesajlar konusunda her iki ülkenin başkentleriyle istişarede bulunduktan sonra görüşmelere devam etme konusunda anlaştığını açıkladı.

İran ve Amerikan heyetleri, Umman arabulucusu Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi aracılığıyla mesaj alışverişinde bulundular. El-Busaidi, bugünkü görüşmelerin "çok ciddi" olduğunu ve her iki tarafın pozisyonlarını netleştirmeye ve ilerleme kaydedilebilecek olası alanları belirlemeye yardımcı olduğunu söyledi.

Arakçi, görüşmelerin atmosferinin "iyi" olduğunu ve bir sonraki oturumun tarih ve yerinin birkaç gün içinde belirleneceğini ifade etti.

Washington, Tahran ile yapacağı görüşmelerde İran'ın nükleer programını, balistik füzelerini, bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği ve kendi halkına yönelik muamelesini de ele almak istiyor. Ancak İran, yalnızca nükleer konuları görüşmek istiyor.