Dünya genelinde partilerin kongre toplantıları uluslararası medyanın dikkatini nadiren çeker. Ancak, Çin’in iktidardaki Komünist Partisi söz konusu olduğunda durum değişiyor.
Uluslararası haber ajansları, bu hafta başında Çin Komünist Partisi’nin 16 Ekim’de düzenleneceğini duyurdu.
Bu yılki kongre çok önemli, çünkü Devlet Başkanı Şi Cinping tarihi bir üçüncü liderlik dönemini güvence altına almaya ve ülkenin Mao Zedong’dan bu yana en güçlü lideri olarak yerini sağlamlaştırmaya hazırlanıyor.
Partinin 1921’de kuruluşundan bu yana 20. kez düzenlenecek olan kongre, şu anda yedi üyeden oluşan güçlü bir organ olan Politbüro Daimi Komitesi’nin oluşumunda da büyük bir değişikliğe tanık olacak.
Komünist Parti Kongresi’nin önemi nedir? Şi hedeflerine ulaşmayı başarabilecek mi?
Şi, Çin’in yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı sıkı politikaları ve bunun sonucunda ortaya çıkan ekonomik zorlukların ardından, şüphesiz ki bu konferansı gücünü pekiştirmek için bir fırsat olarak görüyor.
2017’deki son kongrede adı ve düşüncelerini parti tüzüğüne soktu ve böylece Şi ülkenin kurucusu Mao Zedong’un ardından yaşarken adı belgeye giren ilk lider oldu.
Ayrıca teorik olarak ömür boyu görevde kalabilmesi için 2018’de toplam 10 yıllık iki dönem sınırını ortadan kaldıran bir anayasa değişikliği yapıldı.
Çin medyası, Nisan ayından bu yana Şi’den ‘ana lider’ olarak bahsediyor. Bu, Mao Zedong’a verilen bir unvan olarak biliniyor.
Dış politika cephesinde, Çin Devlet Başkanı geniş halk desteğine sahip. Bu, Tayvan konusunda ABD ile yaşanan askeri ve siyasi gerginliğin ardından Çinlilerin öfkesinde açıkça görülüyordu.
Kongre’ye kimler katılıyor?
Reuters’ın haberine göre, ülkenin dört bir yanından yaklaşık 2 bin 300 parti üyesinin, bir hafta sürecek konferans için Pekin’deki Tiananmen Meydanı yakınındaki Büyük Halk Salonu’nda kapalı kapılar ardında toplanması bekleniyor.
Komünist Parti delegeleri, partinin yaklaşık 200 üyeli Merkez Komitesi’nin üyelerini seçecek.
Kongre’nin bitiminden sonraki gün yapılacak Merkez Komitesi’nin ilk genel oturumunda, 25 kişilik Politbüro ve Çin’in en yüksek liderlik organı olan Daimi Komite üyelerinin belirlenmesi için oy kullanılacak.
Kongre’nin en önemli sonuçları neler olabilir?
Kongre, Çin’in güç yapısındaki üst düzey pozisyonların kapsamlı bir şekilde değişmesine neden olacak ve ekonomik, diplomatik, güvenlik ve sosyal politikaların formüle edilmesinden sorumlu yetkililer önümüzdeki beş yıl için atanacak.
Belki de en önemlisi, iki dönemin ardından istifa eden önceki devlet başkanlarının izlediği yola aykırı olarak, Şi’nin Parti Genel Sekreteri olarak görev süresinin beş yıl daha uzatılması olacak.
Kongre’de Şi’ye, Komünist Parti Genel Sekreterliği ve Merkez Askeri Komisyon Başkanlığı görevlerinin tekrar verilmesi ve Mart ayında yapılacak Ulusal Halk Kongresi sırasında devlet başkanı olarak devam etmesinin önünün açılması bekleniyor.
Kongre, Mart ayında görev süresi dolan Başbakan Li Keqiang’ın yerini alacak kişiyi de ele alabilir.
Ancak Reuters’a göre Li siyasi mücadeleyi bırakmayacak. Çünkü 67 yaşındaki Li henüz Çinli liderlerin emeklilik yaşına ulaşmadı.
Analistler, Li’nin bu yıl siyasi varlığını güçlendirmesini, partinin Politbüro Daimi Komitesi’nde kalabileceğinin bir göstergesi olarak gördü.
