Lübnan’da ekonomik kriz eğitim-öğretim yılını tehdit ediyor

Lübnan’da Öğretmen maaşlarının düşük olması eğitim öğretim yılının başlaması açısından tehdit oluşturuyor

Beyrut’ta bir ekmek fırını önünde sıra bekleyen vatandaşlar. (EPA)

Lübnan’da her geçen gün daha da kötüye giden ekonomi, maaşların kötüleşmesi ve çoğu ebeveynin, şu anda yıllık taksitlerin yüzde 35’ine varan bir oranını dolar olarak ödemeyi zorunlu kılan özel okullara geçemeyecek durumda olması sebebiyle devlet okullarında eğitim gören 350 bin Lübnanlı öğrencinin kaderi belirsiz bir hal aldı.
Bu ayın son haftasında öğretim yılı başlayacakken devlet sektöründeki öğretmenlerin dernekleri, hükümet maaşların düzeltilmesi, ulaşım ödeneklerinin artırılması ve devlet memurları kooperatifinin desteklenmesi taleplerine yanıt vermeden önce, eğitime katılma konusundaki isteksizliklerine dikkat çekti. Bu konu komiteler, dernekler ve Lübnan hükümeti arasında devam eden bir tartışmayı teşkil ediyor. Hükümet, bütçe açığı ve fazladan para harcama durumunda enflasyondan kaçınma çalışmaları sebebiyle, henüz bu konuda bir karar vermedi.
Cuma günü düzenlenen oturma eyleminde öğretmenler, maaşlar, teşvikler, sosyal yardımlar ve ulaşım ödenekleri açısından durumlarının iyileştirilmemesi halinde okullara dönmeyi reddettiklerini açıklayarak hükümete adaleti sağlama çağrısında bulundular. Maaşlarını değersiz hale getiren yüksek yaşam maliyetinden bahsettiler. Ayrıca akaryakıt fiyatlarındaki artış ve devletin sübvansiyonları kaldırmasının ardından, okullara ulaşım maliyetindeki artış ve sağlık desteğinin büyük ölçüde azaldığına da değindiler. Öğretmenler, daha önce hükümet tarafından onaylanmış olsa da parlamentonun 2022 yılı kamu mali bütçesini henüz onaylamaması sebebiyle yürürlüğe konulmayan ulaşım ödeneğini almadıklarını söylüyorlar. Bunların yanı sıra profesörler Mayıs ayından bu yana yarım maaş değerindeki sosyal yardımları da almıyorlar. Ancak hükümet daha önce, devlet hazinesinin izin vermesi halinde, tam maaş ve 4 litre benzin yardımı yapmayı gündeme getirmişti.
Lübnanlı yetkililer, hükümetin mali açığının söz konusu taleplerinin yerine getirilmesine engel olduğunu belirtirken, Eğitim Bakanlığı, öğretmenler için akademik yılı kurtaracak mali teşvikler sağlama girişiminde bulanarak bağış yapan ülkelere başvuruyor.
Diğer yandan siyasi güçler de, öğretim yılını kurtarmak amacıyla çözüm bulma girişimlerini başlattı. (Dürzi) İlerici Sosyalist Parti (İSP), eğitimcilerin okullarına ulaşmalarını ve görevlerini yerine getirmelerini sağlayacak bir yaşam sağlamak üzere, profesör ve öğretmenlerin mali ve sosyal durumlarının iyileştirilmesi, maaşlarının ve ulaşım ödeneklerinin iyileştirilmesine yönelik taleplerinin karşılanması, devlet memurları için katkıların artırılması çağrısında bulundu. Ayrıca geciken ödemelerin yapılması, ulaşım ücretlerinin ödenmesi, bu yıl için yeni bir kararname yayımlanarak artan fiyatlarla orantılı olarak öğretim saatleri ücretlerinin artırılması, tam sözleşmelerin sağlanması ve bu yönde çalışmaların yürütülmesi için çağrıda bulundu.
Lübnanlı yetkililer, özel okulların Eğitim Bakanı Abbas el-Halebi’nin isteksizliğine rağmen okul ücretlerinden ödenmesi gereken tutarların bir kısmının dolar olarak ödenmesi kararı aldıktan sonra özel okullardan devlet okullarına ek bir göç bekliyor. Okullar, çalışma maliyetin dolar üzerinden olduğunu ve artık farklı bir yoldan devam etmenin mümkün olmadığını söyleyerek bunu haklı çıkarmaya çalıştı. Dolar üzerinden istenen taksit yüzdesi, yıllık ücretin yüzde 35’i kadar varabiliyor.
Veli komiteleri, Lübnanlıların büyük bir bölümünün maaşlarını dolar olarak almadığını göz önüne alarak bu prosedüre karşı çıkıyor. Ayrıca askerler ve güvenlik güçleri başta olmak üzere kamu idarelerinde çalışanlar bu ödemeyi yapamıyorlar. Zira maaşları işyerlerine ulaşmalarında bile engel çıkaran bir orana düştü.