Grundberg, BMGK toplantısının öncesinde Alimi ile Riyad’da bir araya geldi

Husi inatçılığı... BM Yemen ateşkesini genişletilmesine İran’ın rolüne güveniyor

Reşad el-Alimi ile BM elçisinin çarşamba günü Riyad'da gerçekleştirdikleri görüşmeden bir kare (SABA)

Husi milislerin Yemen insani ve askeri ateşkesinin taahhütlerini uygulamama konusundaki inatçılığına karşı, ateşkesi uzatmak ve güçlendirmek için uluslararası bir anlaşmaya varma umudu arasında Birleşmiş Milletler (BM) Yemen Özel Elçisi Hans Grundberg dün (Çarşamba) Riyad’da Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi ile bir araya geldi. Bu görüşme, BM Güvenlik Konseyi’nin Yemen’deki duruma ilişkin gelişmeleri ele almak üzere planlanan toplantının öncesinde gerçekleşti.
Husi inatçılığının arka planında, Grundberg 5 Ağustos’ta İran’ın başkenti Tahran’a ziyaretini bitirdi. Grunberg bu ziyaretinde, ateşkesi genişletmenin yanı sıra Taiz kuşatmasını sona erdirme ve askeri gerilimi sonlandırmaya yönelik taahhütlerini uygulamayı kabul etmesi için Husi grubun üzerinde İran baskısı kurulmasını sağlamayı umuyordu.
Prensipte, Yemen Başkanlık Konseyi tarafından temsil edilen Yemen hükümetinin ateşkesin genişletilmesine ve sağlamlaştırılmasına karşı hiçbir engel bulunmuyor ancak, Taiz’deki sınır geçişleri, yolların açılması, güvenlik ve ekonomi dosyalarına yönelik tartışmalarda başka bir aşamaya geçilmesine yönelik engel teşkil ediyor. Zira darbe grubu, BM Özel Elçisi ikinci kez 2 Ekim’e kadar uzatılan ateşkes gereğince, şehre yönelik kuşatmanın hafifletilmesi yönündeki önerisini birçok kez reddetti.
BM Özel Elçisi’nin Tahran’dan döndükten sonra İran Dışişleri Bakanı ve diğer üst düzey yetkililerle görüştüğünü ve görüşmelerinin Yemen’deki ateşkesi genişletme ve güçlendirme çabalarının yanı sıra bölgesel dinamiklere odaklandığını söyledi.
Grundberg Tahran’daki görüşmelerinin ayrıntılarını açıklamazken, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad geçtiğimiz günlerde, BM Özel Elçisi’nin çalışmalarını desteklemek ve ateşkesi genişletme planının gerekliliğine ikna etmek için Avrupa ve ABD ile diplomatik görüşmelerde bir ivmeye tanık oldu.
Resmi kaynaklar, Alimi’nin barış çabalarındaki gelişmeleri ele almak ve ülkedeki Husi milislerinin neden olduğu insani acıyı hafifletmek için Grundberg’i kabul ettiğini belirtti. Alimi BM Özel Elçisi’ne Başkanlık Konseyi ve hükümetin 2216 sayılı karar başta olmak üzere ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde anlaşmaya varılan üç referansa uygun olarak adil ve kapsamlı bir barış sağlama seçeneğine bağlı olduğunu belirtti.
SABA haber ajansına göre, Alimi Başkanlık Konseyi’nin, hükümetin ve Suudi Arabistan Krallığı ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) liderliğindeki Arap Koalisyonu’nun Husi milislerin son 8 yıldaki inatçılığına rağmen, Yemen halkının insani acılarını hafifletmek için yapılan girişimleri hatırlattı.
Başkanlık Konseyi Başkanı, Husi milislerinin ateşkesi ihlal ettiğini ayrıca vatandaşların acılarına aldırmaksızın sonuncusu akaryakıt gemilerinin Hudeyde limanlarına ulaşmasını engellemek ve karaborsayı yeniden canlandırılmak gibi adımlarına dikkat çekti. Alimi, ateşkes anlaşmasının gerektirdiği üzere, bu gemilerin ve ticari sevkiyatların belirlenen varış noktalarına ulaşmasını önlemek için hükümet tarafından herhangi bir talimat olmadığını belirtti ayrıca milislerin uluslararası topluma şantaj yapma fırsatını kaçırmaya kararlı olduğunu söyledi.
SABA’ya göre, Alimi uluslararası toplumun, milisleri barış çabalarını ciddi bir şekilde ele almaya ve Yemen halkının çıkarlarını İran’ın yayılmacı çıkarlarından yukarıda tutmaya zorlamak için daha fazla baskı uygulanmasını umduğunu söyledi.
Bunun yanı sıra, Başkanlık Konseyi’nin BM Özel Elçisi’nin ateşkesi güçlendirmeye, milisleri Taiz ve diğer şehirler giden yolları açma konusundaki taahhütlerini yerine getirmeye zorlamaya ve çalışanların maaşlarını Hudeyde limanlarının gelirlerinden ödenmesini sağlamaya yönelik çalışmalarını desteklemeye devam ettiğini belirtti. 
BM Özel Elçisi’nin bugün (Perşembe) BM Güvenlik Konseyi’ne Yemen’deki çalışmalarına yönelik son gelişmeler ile ilgili brifing vermesi beklenirken, Husi milisleri, yeni ekonomik ve siyasi kazanımlar elde etmeden Taiz kuşatmasını sona erdirmeyeceğini belirtti.
Daha önce, Alimi uluslararası topluma, İran destekli Husi milislerinin ihlalleri karşısında sorumluluklarını üstlenme ve Husilerin uluslararası olarak yasaklanmış mayın ve patlayıcıları yerleştirme ve uluslararası deniz taşımacılığını tehdit etmeye yönelik yıkıcı projesine son verme çağrısında bulunmuştu.
Başkanlık Konseyi Başkanı bu çağrısını Husi milislerinin Hudeyde şehrinde benzeri görülmemiş bir askeri geçit töreni düzenlemesinin ardından yaptı. Söz konusu geçit töreni, güç gösteri yapmak, uluslararası topluma şantaj yapmak ve yerel halkı korkutmak için 15 binden fazla silahlı milisin toplanmasını ve çeşitli füzelerin ve deniz mayınlarının sergilenmesini içeriyordu. Aynı zamanda Stockholm Anlaşmasına aykırı bir etkinlikti.
BM Özel Elçisi’nin Yemen ateşkesini genişletme planı 4 unsurdan oluşuyor. Bunlar, memur maaşlarının ve sivil emeklilerin emekli maaşlarının düzenli ödenmesi için şeffaf ve etkili bir mekanizma üzerinden anlaşılması, Taiz ve diğer şehirlerde daha fazla yolun açılması, Sanaa Uluslararası Havalimanı’na daha fazla gidiş geliş yolu eklenmesi ve Hudeyde’nin tüm limanlarına düzenli yakıt akışının sağlanmasını içeriyor.