İsrail Filistin Yönetimi’ni zayıflatıyor

İsrail, Oslo Anlaşmalarından geriye hiçbir şey bırakmadı

Filistinliler, Batı Şeria’nın güneyindeki Masafer Yatta’da bir atış bölgesine işaret eden İbranice, Arapça ve İngilizce bir tabelanın yanında oturuyorlar (AFP)

Filistin Başbakanı Muhammed İştiyye, İsrail’i “Filistin Yönetimi'nin konumunu güçlendirmek için değil, Filistin Yönetimi’ni yok etmek için çalışmakla” suçladı. İştiyye, İsrail tarafının dile getirdiği takviyeleri reddettiğini ve bunun yerine işgali sona erdirmesini istediğini vurguladı.
Pazartesi günü Filistin hükümetinin bir toplantısında konuşan İştiyye, “İsrail, dünyanın önünde Filistin Yönetimi’nin konumunu güçlendirmek istediğini iddia ediyor. Ancak İsrail, Yönetimi yıkmak ve kurumlarına zarar vermek için sürekli bir eylem yürütüyor. Biz de İsrail’e diyoruz ki; sizin takviyelerinizi istemiyoruz. Ulusal haklarımızı istiyoruz. Bu işgalin bitmesini istiyoruz. Uluslararası meşruiyetin ve uluslararası hukukun hüküm sürmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
İştiyye, İsrail’in “Ramallah Yönetimi’nin Batı Şeria’daki zayıflığı ve buradaki kontrol kaybının Filistinli grupların eylemlerinin tırmanmasına yol açtığı” suçlamalarına yanıt verdi. İsrail ayrıca, Filistin Yönetimi’nin rolü ve konumu güçlendirilmedikçe bu durumun, kaçınılması mümkün olmayan üçüncü bir intifadaya işaret ettiğini açıklamıştı.
İsrail, geçen birkaç hafta boyunca Filistin otoritesinin zayıf olduğunu ve pozisyonunun gerilediğini savunurken, Filistinli militanlara karşı harekete geçmesi için otoriteye baskı uyguluyor. İştiyye’nin açıklamasından birkaç saat önce İsrail Genel Güvenlik Servisi (Şin Bet) Başkanı Ronen Bar, Herzliya şehrinde düzenlenen ‘terörizm’ konulu bir konferans sırasında, Filistin Devlet Başkanı’nın Filistin Yönetimi kurumlarının statüsünde devam eden bozulma karşısında güvenlik mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğini söyledi. İsrail, Ramallah yönetiminin rolünün ve varlığının aşınması karşısında kendisine yardım etmek ve gücünü güçlendirmek istediğini belirtti. Geçmiş günlerde İsrail tarafından bunun nasıl uygulanacağı konusunda birçok müzakere yapıldı ve fikirler ortaya atıldı. Ancak bu müzakerelerin etkilerinin boyutu kesin değil.
Fikirler arasında İsrail’in, Ramallah Yönetimi’ni silahlandırması ve mahkumları serbest bırakması da yer alıyor. Bir iyi niyet jesti olarak, izinlerin ve işçi sayısının artırılması, projelerin desteklenmesi ve uygulanmasına izin verilmesi, ayrıca kişilerin ve malların dolaşımının kolaylaştırılması ve ‘aile birleşimi, Filistinlilere 4G hizmetleri verilmesi ve Filistin otoritesine çeşitli kaynaklardan ekonomik yardım pompalanması’ gibi askıdaki dosyaların sonuçlandırılması da bu fikirler arasında.
Ancak İsrail’de seçim dönemi olduğu için mevcut aşamanın hassas olması nedeniyle henüz hiçbir adım onaylanmadı.
İsrail, Filistin Yönetimi’ni zayıflıkla suçluyor ve işlevsel rolünü geri kazanması için ona baskı yapıyor. Bu noktada İsrail, gruplara mensup olmayan gençlerin önderlik ettiği benzeri görülmemiş bir tırmanış ortasında Batı Şeria’nın üçüncü bir intifada veya benzeri bir eylemin eşiğinde olduğuna inanıyor.
Ancak Filistinliler, seçim amacıyla siyasi anlaşmaların iptali sonrasında tırmanışa neden olanın İsrail olduğunu savunuyor. Bu çerçevede Filistin Başbakanı Muhammed İştiyye, “Programlı öldürme araçları veya yerleşimcilerin sistematik sömürgeciliği, Mescid-i Aksa ve İbrahim Camii’ne baskınlar, topraklara el konulması ve insanların hayatlarına yönelik günlük kısıtlamalar, Filistin şehirlerinin merkezlerine girmek ve her gün tekrarlanan İsrail kışkırtması, mevcut tırmanışın nedenleridir. Bunlar, İsrail’in farklı partilerle seçim propagandası olarak körüklediği büyük bir patlamanın reçetesinden başka bir şey değil” dedi.
İştiyye, “Siyasi ufkun yokluğunun arkasına saklanılması, dünyanın Ukrayna ile meşgul olması ve İsrail’de seçimlere gidilmesi işgalcilerin suçlarına perde olamaz. Dünya uyanmalı ve İsrail’in işgal altındaki mazlumlara yaptıklarına bakmalıdır” şeklinde konuştu. Başbakan Iştiyye, her şeyden önce İsrail’in Oslo Anlaşması’nı yok etmek istediğini vurgularken, Oslo Anlaşması’nın 29. yıldönümü vesilesiyle, “İsrail, anlaşmadan hiçbir şey bırakmadı, hükümlerinin çoğunu iptal etti ve onları hiçe saydı” dedi.
Muhammed İştiyye, “Siyasi, ekonomik ve coğrafi yanı iptal etti ve nihai çözüm konularını müzakere etmekten kaçındı. Uzlaştırma adı altında tek taraflı tedbirlerine devam etti ve anlaşmaya aykırı olarak mali kesintilerini sürdürdü. Anlaşmayı ihlal ederek dördüncü esir takası faaliyetini durdurdu” diyerek, İsrail’in anlaşmanın çoğu şartını feshetmesi çerçevesinde Filistin otoritesine de Oslo Anlaşması’nı dondurma ve gözden geçirme çağrısında bulundu.
İştiyye ayrıca, yerleşim faaliyetlerinin sona erdirilmesinin yanı sıra Gazze kuşatmasına ve Kudüs’e yönelik saldırganlığa da son verilmesi çağrısı yaptı. Esirlere atıfta bulunan Filistin Başbakanı, “Esirler arasında, annesi hapishane ve hastane morglarında onu beklerken vücudu yakalanan tutuklu Nasır Ebu Hamid gibi ölümle mücadele eden hasta mahkûmlar da var” dedi.