Uzmanlar: Rus ordusu birçok yönden güçlü, ancak niteliksel olarak zayıf

Rus askerleri tarafından Harkov’da terk edilen bir tank. (EPA)

Savaş kararı bürolarda veriliyor ama sahada yürütülüyor. Ancak Ukrayna işgalinin başlangıcından bu yana Rus ordusunun saflarındaki boşluklar, bu savaş birimlerinin yönündeki bariz bir zayıflığı yansıtır nitelikte.
24 Şubat’ta başlayan Rus işgalinin ilk günlerinde cepheye gönderilen askerlerin birçoğunun amaçlarını bilmediği görüldü. Öyle ki tatbikat yaptıklarına inanan askerler bile oldu. Fransa Genelkurmay Başkanı General Thierry Borcard, AFP’ye verdiği demeçte şunları söyledi:
“Rus ordusu yalanlar ordusu. Ukrayna ordusunun savaşmayacağı, Rus kuvvetlerinin savaşa hazır olduğu ve komutanların birliklerini nasıl yöneteceklerini bildikleri yalanını söyleyenler var.”
Batılı analistler altı ay sonra yaptıkları değerlendirmelerde,,Rus ordusunu yalan ve yolsuzluklarla dolu bir varlık olarak tanımlıyor.
Kudüs Güvenlik ve Strateji Enstitüsü analistlerinden Alexander Greenberg AFP’ye yaptığı açıklamada, “Üst düzey liderler yalnızca övgü ve kariyerlerinde bir gelişme hayal ediyor. Ancak askerler yalnızca hayatta kalmak istiyor” dedi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise elde edilemeyen sonuçlar talep ediyor. İsrail Askeri İstihbaratı’nın eski üyelerinden Greenberg, “Kimse ona özelde bile gerçeği söyleyemez” dedi.
Greenberg açıklamasının devamında “Cesur bir lider bu çerçevenin dışında düşünmeye cesaret edebilir mi? Evet. Ancak sahada büyük bir değişiklik yaratmayacak bir istisna olmaya devam ediyor” ifadelerini kullanarak yapabileceği en fazla şeyin ‘hasarı azaltmak ve hayatları korumak’ olduğunu vurguladı.
Yıkıcı bir çatışmanın ortasında, kayıpları henüz netleşmeyen Rus ordusu, kısa sürede unsurları yönünden sorunlarla karşılaştı. Orduda firar, emirleri yerine getirmeyi reddetme ve moral düşüşü vakaları kaydedildi.
Üst düzey bir Fransız askeri yetkili, astsubayların genellikle eski askerlerden seçildiğine dikkat çektiği değerlendirmesinde şunları söyledi:
“Özellikle Rus ordusunda fiilen astsubay bulunmadığı için kadro eğitimi konusunda sıkıntı var. Astsubay, kendi alanında uzman. Astlarla ilişkiler güç dengesiyle sınırlı olduğundan yalnızca hizmette en kıdemli ve en güçlü olanlar emir subayı rütbesine ulaşıyor.”
Rus ordusu, İkinci Dünya Savaşı'ndaki başarılarından bu yana imajı ihtişam olan ve Batılı personelin 1942 ve 1943'teki Stalingrad Savaşı'nın prizmasından baktığı Kızıl Ordu'nun mirasçısı. Donanım olarak kesinlikle güçlüler ancak niteliksel bir zayıflık söz konusu. Çatışmaların uzaması ise kayıpların artmasına yol açıyor.
Bir İngiliz istihbarat değerlendirmesinde, Rus kuvvetlerinin Ukrayna'ya karşı savaşlarında piyade ve genç subaylardan yoksun olduğu vurgulandı. İngiltere Savunma Bakanlığı dün yaptığı günlük güncellemede, savaşın Rus personelinin gücü üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu bildirdi. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Rus askeri akademileri eğitim kurslarını azaltıyor ve askeri öğrenciler için mezuniyet tarihlerini hızlandırıyor. Ukrayna’daki devam eden sürecin desteklenmesi için öğrencilerin gönderilmesi planlanıyor.”
Eski albay ve savaş tarihi araştırmacısı Michel Goya’nın değerlendirmesi ise şöyle oldu:
“Ordu, yetkinlik ve yeteneklerin toplamıdır. İşe alım, eğitim ve gelişim açısından güçlü bir altyapının olmaması nedeniyle, Rusya sürekli bir düşüşe tanık oluyor. Rus muharebe gücü zayıfladı, yerini daha az donanıma ve daha düşük kaliteye sahip birimler aldı.”
Tarih araştırmacısı ve yazar Chris Owen, Twitter'da Rus askerlerinin, açıklamalarını yayınladı ve şu açıklamada bulundu:
“Bazıları Ukraynalıların bunu propaganda amacıyla yayınladığını söylüyor. Ancak bu önemlidir. Rus askerleri, operasyonların değişen bütçelere indirgendiğinden, bir savaş biriminin yanlış değerlendirilmesinden ve askeri operasyonun sonuçları hakkında yanlış raporlardan bahsediyorlar.”
Planlamaların raporlara bağlı olduğunu ve raporlar gerçekçi olmadığını ifade eden Owen, orduda dolaşan belgelerdeki yalanın, ‘paraşütçülerden piyade kuvvetlerine kadar her cephede ve her yerdeki Rus birlikleri’ tarafından paylaşıldığını bildirdi.
Rus ordusunun ilkbaharda yaşadığı ilk aksiliklerden bu yana genel seferberlik hipotezi ortaya atıldı. Ancak bu seferberlik olası görünmüyor. Çünkü Rus kamuoyu ayaklanabilir. Seferberlik, hali hazırda devam eden savaşı ‘özel operasyon’ olarak tanımlamaya yöneltiyor. Bu nedenle Moskova, özellikle ünlü Wagner özel güvenlik grubundan gönüllüler ve paralı askerler getirtiyor.
Sosyal ağlarda yaygın olarak dolaşan bir videoda, Putin'e yakın ve Wagner Grubu'nun finansörü olduğuna inanılan Rus milyarder Yevgeny Prigozhin olduğu söylenen bir kişi, tutuklulara iş sözleşmesi teklif eden bir hapishanenin avlusunda görünüyor.
Şarkul Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre kayıtta görünen kişinin kimliği doğrulanamadı. Ancak videodaki kişi, “Wagner için altı ay çalışırsan özgürsün. Ancak  Ukrayna'ya gelirseniz ve ilerlememeye karar verirseniz, sizi idam ederiz” ifadelerini kullanıyor.
Geçtiğimiz temmuz ayında başlayan bu kampanyayla mahkumlara savaşması için ceza indirimi ve para teklif ediliyor. İskoçya'daki St. Andrew Üniversitesi'nde strateji alanında araştırmalar yürüten Profesör Phillips O'Brien, ‘bu meselenin sadece felaket olmadığını’, aynı zamanda Rusya'da askere alım açısından ‘büyük bir krize’ işaret ettiğini söyledi.