Libya Denetim Bürosu ülkedeki yaygın mali yolsuzluğu ve kamu fonlarındaki israfı ortaya çıkardı

Dibeybe hükümetinin araba satın almak, uçak kiralamak ve yemek için milyonlarca dinar harcadığı görüldü

Libya Denetim Bürosu Başkanı Halid Şakşak ile UBH Başbakanı Abdulhamid ed-Dibeybe’nin daha önce yaptıkları görüşmeden bir kare (Denetim Bürosu)

Libya Denetim Bürosu, araba satın almak, özel uçak kiralamak ve Bakanlar Kurulu üyelerine yemek tedarik etmek için yapılan yoğun harcamalarla ilgili bazı mali yolsuzlukları ortaya çıkardı. Bu suistimallerin bazıları devlet kurumlarını ve siyasi yetkilileri kapsarken incelemelerde belediyelerde çalışmadıkları halde bazı kişilere telefon ve bilgisayar temin edildiği ve otel rezervasyonları yapıldığı da görüldü.
Denetim Bürosu, 2021 yılına ilişkin yıllık raporunda, özellikle Bakanlar Kurulu bünyesinde, yetkililer ve milletvekilleri tarafından yapılan ‘kamu parasının yaygın olarak israf’ edildiği bir dizi mali usulsüzlüğü izledi.
Denetim Bürosu’nun 18 bölümden oluşan raporunda, Trablus’taki Başbakanlık Ofisi'nin, geçici Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid ed-Dibeybe’nin Cezayir uçuşu için harcanan 540 bin dinar (Libya karaborsasında bir dolar 5 bin 185 dinara eşit) da dahil olmak üzere geçtiğimiz Nisan ayında 5 milyon Libya dinarıyla özel uçak kiraladığı belirtildi. UBH’den bir yetkili, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Başsavcılığın raporda belirtilen kamu parasının israfına ilişkin bir soruşturma başlatacağını söyledi. Yetkili, “Bahsi geçen kuruluşlar, masumiyetlerine dair kanıt sunmalı ya da kamu fonlarını koruyamamalarından ötürü soruşturmaya tabi tutulmalı” dedi.
Raporda ayrıca, geçtiğimiz yıl Haziran ayında UBH Bakanlar Kurulu Ofisi’ne maliyeti 1,9 milyon dinarı aşan kahvaltı, öğle ve akşam yemeği satın alındığı ve Kasr bin Gaşir’de görevli olanlar da dahil korumalar için aynı yemeklerin sipariş edildiği belirtilirken Kasr bin Gaşir belediyesinde çalışmadıkları halde bazı kişiler için uçak biletleri ve otel rezervasyonları yapıldığı suçlamasında bulunuldu.
Ülkenin en büyük denetim organı olan Denetim Bürosu raporunda, kamu ihalelerinde dürüstlük ve şeffaflık ilkelerinden sapma ve mevzuata aykırı olan doğrudan sözleşme imzalama fenomeninin yaygın olduğunun görüldüğü belirtildi. Temsilciler Meclisi'ne (TM) ve Devlet Yüksek Konseyi’ne (DYK) sunulan bu son rapor, vatandaşların hayat şartlarına yansıyan korkunç ekonomik durumun ve devlet hizmetlerinin kötüye gitmesinin gölgesinde sosyal ve siyasi çevrelerde öfke patlamasına yol açtı.
UBH Başbakanı Dibeybe, halkın artan öfkesi çerçevesinde UBH’ye bağlı bakanlıklara ve kurumlara raporda yer alan gözlemlere gerekli yanıtları hazırlamaları ve basın toplantısı düzenleyerek tüm soruları yanıtlamaları talimatı verdi. Dibeybe ayrıca bu kurumlara yönelik raporda belirtilen ihlallerin kanıtlanması halinde sorumlu tutulacaklarını da kaydetti. Bakanlar Kurulu adına satın alınan otomobillerin ve bakım faturalarının göz ardı edildiğine değinilen raporda satın almanın önceliklerini veya gerekliliklerini belirtmeden çok sayıda otomobil alındığının ve pahalı modellerin satın alınmasında aşırıya kaçıldığının tespit edildiği kaydedildi. Rapor ayrıca, Trablus'taki UBH’ye bağlı Vakıflar ve İslami İşler Genel Otoritesi'nin 700 bin dinar değerinde özel Arap kıyafeti tedarik etmek için yaptığı sözleşmenin tedarik edilecek miktara dair bir kanıt sunulmadan imzaladığı bir ihlalin de gözlemlendiği aktarıldı. Raporda, Vakıflar ve İslami İşler Genel Otoritesi'nin ‘Halka ez-Zikr’ programına katılan öğrenciler için çok sayıda Arap kıyafeti satın almak için kurumun ihtiyacı olmaksızın kamu parasını özgürce ve devletin mali sistemi ile ilgili yasa metnine aykırı olarak harcadığı kaydedildi.
Dibeybe hükümetinin bazı bakanlıklarının alımlarda aşırıya kaçtığı, ancak bununla sınırlı kalmadığı ve Sivil Hizmet Bakanlığı'nın ‘iPhone’ cep telefonlarının yanı sıra dizüstü ve masaüstü bilgisayarların alımında da aşırıya gittiği belirtilen raporda, satın alımlara özel departmanlar olmasına rağmen bakan tarafından belirlenen şirketlerden alınan bu cihazların fiyatlarının abartılı olduğu da vurgulandı.
Raporda, dış temsilciliklere diplomat gönderilmesine ilişkin olarak ise Dışişleri Bakanlığı'nın elektronik bir veri tabanı ya da alınan tüm kararların kayıt altına alındığı ve gerektiğinde başvurulabilecek merkezi bir sistemden yoksun olduğunu gösterdiği belirtildi. Libya büyükelçiliklerinde çalışan diplomatların yıllık maaşlarının bir yıl içinde yarım milyar dolardan fazla arttığına işaret edilen raporda, UBH'nin 26,7 milyar dinar borç almasından sonra kamu bankası borcunun 84 milyar dinara yükseldiğine ve Libya’nın 2020 yılında petrol tesislerinin dokuz ay süreyle mücbir sebep nedeniyle kapatılması sonucunda on milyar doları aşan zarara uğradığına işaret edildi.
Raporun başında, güvenlik sahasında ateşkese varılması ve petrol sahalarının açılması sonucunda 2021 yılının güvenlik ve ekonomik koşullarında göreceli bir iyileşmeye tanık olduğu, ancak Libya'nın yaşadığı istikrar döneminin, sağlam bir temele dayanmaması nedeniyle kırılgan olduğu kaydedildi. Rapora göre siyasi ve askeri anlaşmazlıkların yılsonunda ekonomik konulara da yansıması, genel bütçenin TM’den geçmemesi ve hesap verebilirliğin ve sorumluluğun olmamasıyla birlikte işler hızla yeniden karmaşık bir hal aldığından siyasi koşulların halen gergin olduğu belirtildi.