Trablus’un batısındaki silahlı çatışmalar ölümlere neden oldu

Başağa, çalışmalarına Bingazi'den başlarken İmad Trabelsi’yi terfi ettiren Dibeybe halkın tepkisini çekti.

Dibeybe, Trablus'taki el-Bayda Belediye Başkanı’yla bir araya geldi.
Dibeybe, Trablus'taki el-Bayda Belediye Başkanı’yla bir araya geldi.
TT

Trablus’un batısındaki silahlı çatışmalar ölümlere neden oldu

Dibeybe, Trablus'taki el-Bayda Belediye Başkanı’yla bir araya geldi.
Dibeybe, Trablus'taki el-Bayda Belediye Başkanı’yla bir araya geldi.

Libya'nın başkenti Trablus’un 40 kilometre batısındaki Zaviye’de, Abdulhamid ed-Dibeybe’nin başbakanı olduğu geçici Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH) Savunma ve İçişleri bakanlıklarına bağlı milisler arasında yaşanan son çatışmalarda çok sayıda kişi öldü, 13 kişi de yaralandı.
Trablus'taki Ambulans ve Acil Servis Birimi Sözcüsü Usame Ali, arabuluculuk çabalarının sekteye uğramasından sonra, pazar günü patlak veren ve dün yeniden başlayan çatışmalar sırasında bir kurşunla vurulan 10 yaşındaki bir kız çocuğunun ölümünün ardından çatışmalarda yaşamını yitirenlerin sayısının altıya yükseldiğini açıkladı. Ali daha sonra şehirde ağır silahların kullanılmaya devam edildiğini ve 16 kişinin daha yaralandığını belirtti.
Libya Kızılayı, ‘hayırseverlerin çabaları ve şehrin ileri gelenlerinin attığı bir adımla’ çatışmaların durmasının ardından trafiğin dün bir nebze de olsa normale döndüğünü ve ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurdu.  Bu arada, çatışma bölgelerinde mahsur kalanların tahliyesi de sürdürüldü. Çatışmalar sırasında bir elektrik santralinin hedef alınması sonucunda elektrik kesintisi yaşanırken Zaviye ile Trablus arasındaki sahil yolu da kapatıldı.
Başkanlık Konseyi üyesi Abdullah el-Lafi, Zaviye’deki çatışmaların durdurulması ve çatışmalara karışanlardan hesap sorulması için ilgili makamlara teslim edilmeleri konusunda anlaşmaya varıldığını doğruladı. Zaviye’deki Hukema ve Ayan (Bilginler ve Önde Gelenler) Meclisi üyeleri de arananlardan birinin devlet güvenlik birimlerine teslim edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Şarku’l Avsat’In edindiği bilgilere göre İkinci Güvenlik ve Destek Gücü Komutanı Muhammed bin Yusuf dün yaptığı açıklamada, çatışmalarda çeşitli silahların kullanılması sonucu büyük maddi hasarın meydana geldiği Zaviye’de anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından dün sakin bir atmosferin hakim olduğunu söyledi.
Yerel basına yansıyan görüntülerde, yerleşimin olduğu mahallelerde dün öğleden sonraya kadar devam eden, Osman el-Leheb'e bağlı es-Sal’a Tugayı milisleri arasında yaşanan ve ağır silahlar kullanılan çatışmaların patlak verdiği görüldü. Es-Sal’a Tugayı milisleri, halen gerekli düzenlemelerin resmen kabul edilmesini bekleyen Zaviye’de ‘Sifav’In oğulları’ olarak biliniyorlar. Sahil yolunda başlayan çatışmaların ardından saatlerce kentin semalarında insansız hava araçlarının (İHA) uçuş gerçekleştirdiği görüldü.
Zaviye'deki Birinci el-İsnad Milisleri Komutanı, ‘fare’ lakaplı Muhammed Bahrun, kendisine bağlı milislerin çatışmalara karışmadığını belirterek ‘milislerinin suçlular ve haydutlar dışında herhangi bir silahlı oluşuma karşı herhangi bir mücadeleye katılmadığını ve katılmayacağını’ vurguladı.
Libya Kızılayı, çatışma bölgesinde mahsur kalan ailelerin kurtarılması için çatışan taraflara ateşkes çağrısında bulunurken Saha Tıp ve Destek Merkezi olağanüstü hal ilan etti. Saha Tıp ve Destek Merkezi, ekiplerinin çatışma bölgelerine girmek ve mahsur kalanları çıkarmak için ateşkesi beklediğini bildirdi.
Diğer yandan Başkanlık Konseyi'nin sürpriz bir toplantı gerçekleştirdi. Dibeybe hükümetinin güvenlik ve askeri kurumlarından ise bu gelişmelere ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Toplantıya, UBH’nin hem başbakanı hem de savunma bakanı olan Dibeybe, Başkanlık Konseyi’nin iki üyesi Abdullah el-Lafi ve Musa el-Koni, UBH’ye bağlı askeri güçlerin Genelkurmay Başkanı Muhammed el-Haddad ve Genel İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hüseyin el-Aib de katıldı. Toplantıda ülkedeki son askeri ve güvenlik durumu ele alınırken tüm askeri birliklerin ve sektörlerin çalışmalarına dair düzenlemeler gözden geçirildi.
Hem Başkanlık Konseyi hem de UBH, Zaviye’deki çatışmaları görmezden gelirken Fethi Başağa’nın başbakanı olduğu paralel İstikrar Hükümeti’nin İçişleri Bakanlığı, çatışmaları kınadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, çatışmalardan UBH sorumlu tuttulurken sorumlulara karşı önlem alınmaya başlandığı belirtildi.
UBH’nin milisleri güvenlik ve askeri kurumlara bazı şartlara göre dahil etme taahhüdünde bulundu. Ancak kanun kaçaklarını ve uyuşturucu kaçakçılarını meşrulaştırmakla suçlandı. İstikrar Hükümeti’nin İçişleri Bakanlığı, uluslararası toplumu, Libya halkının hayatını tehlikeye atan bu eylemlere karşı sorumluluklarını üstlenmeye çağırdı.
Diğer yandan Fethi Başağa, hükümetinin çalışmalarına dün akşam bazı bakanlarıyla yaptığı ve hizmet alanındaki dosyaların alındığı görüşmeyle ülkenin doğusundaki Bingazi şehrinden başladı. Diğer bir bakanlar toplantısında da yeni akademik yıl için hazırlıkların başlaması gerektiğini vurgulayan Başağa, medyanın yeniden yapılandırılması, medya kurumlarının çalışmalarının düzenlenmesi ve medyanın ülkenin karşı karşıya olduğu zorlukları dile getirmesi için çağrıda bulundu.
Dibeybe ise Kamu Güvenliği Ajansı Başkanı İmad el Trabelsi’yi İstihbarat Teşkilatı Başkan Yardımcılığı görevine ek olarak UBH İçişleri Bakanlığı Genel Müsteşarlığı görevine getirdi. Ancak Libya Ulusal İnsan Hakları Komitesi Başkanı Ahmed Abdulhekim Hamza’ya göre insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerinin en önde gelen faillerinden biri olarak kabul edilen Trabelsi hakkındaki bu karar, halkın ve medyanın tepkisini çekti. Trabelsi'nin olması gereken yerin ‘parmaklıkların ardı’ olduğunu vurgulayan Hamza, ‘hukuk ve insan hakları alanlarında bazı ihlalleri olan kişilerin bu tür görevlere atanmaları kabul edilemez” dedi.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.