Sadr, Selahaddin hariç tüm vilayetlerde Barış Tugayları’nın faaliyetlerini durdurdu

Kazımi’ye Asaib Ehlil Hak milislerinin kısıtlanması çağrısı yapıldı.

Sadr yandaşları, 30 Ağustos’ta Bağdat’taki Yeşil Bölge yakınlarında meydana gelen şiddetli çatışmaların ardından sokaklardan çekildi. (Reuters)
Sadr yandaşları, 30 Ağustos’ta Bağdat’taki Yeşil Bölge yakınlarında meydana gelen şiddetli çatışmaların ardından sokaklardan çekildi. (Reuters)
TT

Sadr, Selahaddin hariç tüm vilayetlerde Barış Tugayları’nın faaliyetlerini durdurdu

Sadr yandaşları, 30 Ağustos’ta Bağdat’taki Yeşil Bölge yakınlarında meydana gelen şiddetli çatışmaların ardından sokaklardan çekildi. (Reuters)
Sadr yandaşları, 30 Ağustos’ta Bağdat’taki Yeşil Bölge yakınlarında meydana gelen şiddetli çatışmaların ardından sokaklardan çekildi. (Reuters)

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr, 6 Ekim’de ülkenin kuzeyindeki Selahaddin vilayeti hariç tüm Irak vilayetlerinde ‘Barış Tugayları’nın faaliyetlerinin dondurulduğunu açıkladı.
Barış Tugayları, 2014 yılında DEAŞ’ın yükselişinden ve ülkenin batı ve kuzey bölgelerinin büyük bir bölümünü kontrol etmesinden sonra Sadr tarafından kurulan silahlı bir grup olarak biliniyor. 2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgalinden birkaç ay sonra Sadr tarafından kurulan ‘Mehdi Ordusu’nun bir uzantısı niteliğinde.
Muhtede es-Sadr, ‘Sadr’ın bakanı’ olarak da bilinen Salih Muhammed el-Iraki tarafından imzalanan bir bildiride, silahlı kuvvetlerin başkomutanı ve Başbakan Mustafa el-Kazımi’yi ‘terörizmden, paradan ve güçten başka bir şey bilmeyen Kays ve benzerlerinin küstah milislerini dizginlemeye’ çağırdı. Bildiride, Kays el-Hazali liderliğindeki ‘Asaib Ehlil Hak’ hareketine bağlı milislere atıf yapıldı.
Sadr açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Basra vilayetinde fitneyi bertaraf etmek için, silahlı kuvvetlerin mevcut başkomutanının talimatlarına göre Selahaddin, Samara ve çevresi dışındaki tüm vilayetlerde Barış Tugayları da dahil tüm silahlı grupların faaliyetlerinin dondurulduğunu ve silah kullanımının yasaklandığını duyuruyoruz. Bunun dışındaki diğer önlemleri daha sonra açıklayacağız. Sivilleri korkutmak,  terörize etmek ve iç savaş yasaktır.”
Son günlerde Nasiriye ve Basra vilayetlerinde ciddi güvenlik gerginlikleri yaşandı. Ayrıca, Haşdi Şabi ve bazı grupların bulunduğu başkanlık sarayları bölgesinde meydana gelen şiddetli çatışmalarla ilgili olarak Sadr Hareketi, Asaib Ehlil Hak ve diğer silahlı gruplar arasında karşılıklı suçlamalar yapıldı.
Sadr, son kararı öncesinde Birleşmiş Milletler Irak Yardım Misyonu (UNAMI) Başkanı Jeanine Hennis-Plasschaert’in Brleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde verdiği brifinge de açık desteğini dile getirmişti. Plasschaert, brifingde Basra’daki son çatışmadan söz ederken, bu çatışmayı ‘tehlikeli bir savaş’ olarak nitelendirmiş ve ‘ülkenin tam bir kaosun eşiğinde olduğu’ konusunda uyarmıştı. Başkentin göbeğinde ve diğer bölgelerde siyasi gerginlikler silahlı çatışmalara dönüştü. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Sadr, söz konusu brifinge ve konsey üyesi devletlerin açıklamalarına desteğini dile getirdiği açıklamasında şunları söyledi:
“BMGK oturumunda katılımcılar tarafından belirtilen kısıtlamayı destekliyorum. Bu nedenle devletin çerçevesi dışında kontrolsüz silah sorunu hakkında gündeme getirilenlere ek olarak itidal, hiçbir tarafın şiddete ve silaha başvurmaması ve faillerin mensubiyeti ne olursa olsun süratle cezalandırılması çağrısında bulunuyorum. Ama en önemli konu, kontrolsüz silahların devlet çerçevesinde olmaması, muhaliflere ve devrimcilere karşı, nüfuz güçlendirme ve derin devletin kök salması amaçlı kullanılmamasıdır.”
Diğer yandan Sadr’ın özellikle Şii arenadaki iç gerginlikleri ortadan kaldırma arzusu bağlamında ise birkaç haftadır Şii Koordinasyon Çerçevesi güçlerine ve İran hükümetine sözlü saldırıda bulunan güncel haber platformlarının ve şahsiyetlerinin hızını kontrol etmekle ilgili başka talimatlar da yayınlanıyor.
Öyle ki Sadr’ın bakanı Salih Muhammed el-Iraki konuya dair şu açıklamada bulundu:
“Talimatları münhasıran yayınlama hakkına sahip özel internet sitelerinin, başkomutanın, özel ofisinin ve arabulucu Muhammed Salih’in özel Twitter sayfaları olduğunu bildirmek isteriz. Diğerleri  hareketi resmi bir sayfa olarak temsil etmeyen, daha ziyade kendi ve kişisel yönelimlerini ifade eden zararlı sayfalardır. Şiddet ve fitneye teşvik etmektedir. Lütfen bu tür zararlı sayfaları boykot edin, bunlara yanıt vermeyin ve onlardan talimat almayın. Çünkü bunlar, hareketin ve Sadr ailesinin itibarını zedelemekte ve yayınlarında bayağı bir üslup sergilemektedir.”
Diğer taraftan Federal Mahkeme, geçen çarşamba günü ‘istifa eden milletvekillerinden özel bir vekaletname almadığı’ gerekçesiyle Avukat Selahaddin Şaalan el-Budeyri’nin Irak Parlamentosu’nda Sadr Hareketi’nin beş üyesinin istifasına yönelik yaptığı temyiz başvurusunu reddetti. Başvuru, Sadr Hareketi’nin istifa eden 73 üyesinin meclise geri dönebilmeleri için mahkemeye kişisel başvuruda bulunmaları halinde bunun gerçekleşme kapısını açmayı amaçlıyordu.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.