BM, Sahra anlaşmazlığını çözmeye yönelik siyasi sürece olan desteğini yineliyor

BM Daimi Temsilcisi Hilal, Cezayir’in yuvarlak masa toplantılarının yeniden başlatılmasına yönelik çabaları engellemeye devam ettiğini söyledi.

Fas’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ömer Hilal (BM)
Fas’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ömer Hilal (BM)
TT

BM, Sahra anlaşmazlığını çözmeye yönelik siyasi sürece olan desteğini yineliyor

Fas’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ömer Hilal (BM)
Fas’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ömer Hilal (BM)

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, önceki gün, Sahra anlaşmazlığının çözümü için BM himayesinde yürütülen siyasi sürece desteğini yineleyen bir kararı onayladı. Söz konusu karar, Fas Sahra sorununun ‘adil, kalıcı ve karşılıklı olarak kabul edilebilir bir siyasi çözüme’ ulaştırılması için tüm tarafların BM Genel Sekreteri ve Temsilcisiyle tam olarak iş birliği yapmasını gerektiriyor.
BM Genel Kurulu bu kararda, tarafların 2006 yılından bu yana yapılan çalışmalar ve gelişmeler ışığında, 2007’den bu yana yayınlanan Güvenlik Konseyi kararlarını uygulanarak siyasi irade sergileme ve diyaloğa elverişli bir ortamda çalışmaya devam etme taahhütlerini memnuniyetle karşıladı. Kararda, Genel Kurulu’n 2007 yılından bu yana yayınlanan Güvenlik Konseyi kararlarına verilen destek dile getirildi. Söz konusu kararlar, Fas’ın özerklik girişimini güçlendiriyordu ve yönetim kurulu ve uluslararası toplum tarafından övgüyle karşılanmıştı. Ayrıca Fas Krallığı’nın egemenliği ve toprak bütünlüğü çerçevesinde, anlaşmazlığın nihai çözümü için ciddi ve inandırıcı bir girişim olarak değerlendirilmişti. Alınan son karar, 29 Ekim 2021’de onaylanan, Batı Sahra anlaşmazlığını çözmek için kriterleri belirleyen ayrıca 2440, 2468, 2494 ve 2548 sayılı kararların tavsiyeleri ile güçlendirilen 2602 sayılı kararı ile, uzlaşma ruhuna dayalı, politik, gerçekçi, pratik ve kalıcı bir çözüme ulaşılmasını gerektiriyor.   
Güvenlik Konseyi kararları, Fas tarafından güneydeki çöl eyaletlerinde insan haklarını geliştirmek ve korumak için başlatılan çalışmalara ve girişimlere övgüde bulunuyor. Ayrıca Layun ve Dakla’daki Ulusal İnsan Hakları Konseyi komitelerinin oynadığı role ve Fas’ın BM İnsan Hakları Konseyi’nin mekanizmalarıyla etkileşime de övgüde bulunuyor. Bunların yanı sıra BM yönetiminin Tindouf kamplarındaki nüfusun kayıt ve sayımına ilişkin talebi ve bu amaca ulaşmak için gerekli çabanın gösterilmesi çağrısını da yineliyor.
Fas’ın BM Daimi Temsilcisi Ömer Hilal, Polisario Cephesi’ni destekleyen Cezayir tarafından gündeme getirilen ifadelere, onları ‘efsaneler ve iddialar’ olarak nitelendirerek yanıt vermişti. Hilal Cezayirli mevkidaşına verdiği yanıtta, Cezayir temsilcinin konuşma tonunun ve önde sürdüğü şartların ‘bu anlaşmazlıkların ikili doğasını açıkça ortaya koyduğuna’ dikkat çekti. Bu bağlamda, “Cezayir sadece ama sadece Batı Sahra ile ilgileniyor. Onun tek ve nihai gündemi Fas Sahrası’ndan başka bir şey değil” ifadelerini kullandı. Hilal bunların yanı sıra, Cezayir’in bu oturumda tartışılmak üzere sunulan diğer konular ile ilgili olarak aynı talepleri sunma cesaretine sahip olup olmadığını sordu.
Fas’ın BM Daimi Temsilcisi Hilal ayrıca “Uluslararası bir ilkenin seçici olarak kullanılması, Cezayir’e silahlı bir ayrılıkçı grup oluşturma, onu kabul etme ve Fas’a yönelik silahlı saldırılarını planlama ve yürütmeleri için onlara topraklarının bir kısmını verme yetkisi veriyor mu?” diye de sordu.
Hilal, Cezayir’in eylemlerinin, bölgesel anlaşmazlık bağlamında gözlemlerini ortaya koyma iddiasıyla çeliştiğini belirterek “Cezayir’in diplomasisi, terörle yakın bağlantıları doğrulanmış olan bir grubun tanıtımının ve savunulmasının yanı sıra Fas karşıtı büyük kampanyalar yürütülmesini destekliyor. Tek amacı da Tindouf’ta çöldeki hayali bir devletin aldatmacasına inandırıcılık kazandırmak ve bu anlaşmazlığı çözmeye yönelik uluslararası siyasi süreci engellemeye dayanıyor” ifadelerini kullandı.
Hilal “Cezayir ana taraf olmadığını nasıl iddia edebilir? Cezayir, James Baker tarafından 2001 yılında önerilen çerçeve anlaşmayı reddetmedi mi? Bunu hangi sıfatla yaptı? Cezayir, Fas’ın şiddetle karşı çıktığı bir adım olarak, 2001 Kasım’da Batı Sahra’yı bölmeyi teklif etmedi mi? Cezayir, Güvenlik Konseyi’nin 2602 sayılı Kararını, Dışişleri Bakanlığı’nın resmi açıklamasıyla reddeden dünyadaki tek ülke değil miydi?” ifadelerini de dile getirdi.
Hilal “Cezayir, BM Temsilcisi’nin 2602 sayılı kararda belirtildiği üzere yuvarlak masa toplantılarını yeniden başlatılmasına yönelik çabaları engellemeye devam ediyor. Cezayir, daha önce bu masalara iki dışişleri bakanı aracılığıyla katılmış olmasına rağmen Güvenlik Konseyi’ne bir mektup yazarak bu yuvarlak masa toplantılarını reddetmedi mi?” ifadelerini kullandı.



UNIFIL, Lübnan'ın güneyinde meydana gelen füze patlaması sonucu bir askerinin hayatını kaybettiğini duyurdu

UNIFIL araçları, Lübnan'ın güneyindeki Nakura bölgesinde bir Lübnan ordusu mevzisinin önünden geçiyor (AFP)
UNIFIL araçları, Lübnan'ın güneyindeki Nakura bölgesinde bir Lübnan ordusu mevzisinin önünden geçiyor (AFP)
TT

UNIFIL, Lübnan'ın güneyinde meydana gelen füze patlaması sonucu bir askerinin hayatını kaybettiğini duyurdu

UNIFIL araçları, Lübnan'ın güneyindeki Nakura bölgesinde bir Lübnan ordusu mevzisinin önünden geçiyor (AFP)
UNIFIL araçları, Lübnan'ın güneyindeki Nakura bölgesinde bir Lübnan ordusu mevzisinin önünden geçiyor (AFP)

Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL), yaptığı açıklamada, güney Lübnan'daki mevzilerinde füze patlaması sonucu bir askerinin öldüğünü ve füzenin kaynağının henüz bilinmediğini belirtti.

Güç, dün yaptığı açıklamada, «Dün gece, İsrail ile sınırda bulunan ve yaklaşık bir aydır Lübnan’da Hizbullah ile kanlı bir savaş yürüten Adşit el-Kusayr bölgesi yakınlarındaki UNIFIL üssünde bir mühimmatın patlaması sonucu bir barış gücü askeri trajik şekilde hayatını kaybetti, bir diğer asker ise ağır yaralandı» ifadelerini kullandı.

UNIFIL, “Şu ana kadar merminin kaynağını bilmiyoruz. Olayın ayrıntılarını belirlemek için soruşturma başlattık” açıklamasında bulundu.


Bağdat neden silahlı grupların eylemlerine karşı koyamıyor?

Kerkük Uluslararası Havalimanı’nda Haşdi Şabi güçlerine ait bir merkeze düzenlenen hava saldırısının ardından dumanlar yükseldi (Reuters)
Kerkük Uluslararası Havalimanı’nda Haşdi Şabi güçlerine ait bir merkeze düzenlenen hava saldırısının ardından dumanlar yükseldi (Reuters)
TT

Bağdat neden silahlı grupların eylemlerine karşı koyamıyor?

Kerkük Uluslararası Havalimanı’nda Haşdi Şabi güçlerine ait bir merkeze düzenlenen hava saldırısının ardından dumanlar yükseldi (Reuters)
Kerkük Uluslararası Havalimanı’nda Haşdi Şabi güçlerine ait bir merkeze düzenlenen hava saldırısının ardından dumanlar yükseldi (Reuters)

Birçok Iraklı, ABD ve İsrail ile İran arasındaki bölgesel savaşın ülkeye yansımalarını büyük bir ilgi ve kaygıyla takip ediyor. Gözlemcilere göre bu tedirginlik, İran’a bağlı silahlı grupların, Irak içinde sivil, askeri, diplomatik ve ekonomik hedeflere yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına geniş çapta katılmamış olsaydı, bu boyutta yaşanmayacaktı. Ancak hükümet, yaklaşık 500 saldırıyı aşan bu eylemlere karşı ciddi bir adım atmadı; sadece kınama ve protesto mesajları yayınlamakla yetindi ve saldırıları gerçekleştiren gruplardan tek bir kişi bile tutuklanamadı.

Gün geçtikçe ülke, hükümetin veya siyasi güçlerin herhangi bir karar veya önlem almadan bölgesel çatışmaya dahil oluyor. Bu durum, silahlı grupların güç ve karar tekeline bağlı olarak gerçekleşiyor. Halk ve bazı siyasi isimler arasında, hükümetin rolü ve işlevi ile bu grupların etkisi arasındaki sınırlar konusunda ciddi soru işaretleri oluşuyor.

Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin (Kürt), Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ülkenin yönetiminde uygulanan “Şii politikası” karşısındaki şaşkınlığını dile getirdi. Bakan Hüseyin “Şii siyasetçiler bu politika ile bizi mahvetti. Bir yandan Amerika’yı eleştiriyorlar, öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın bir tweetine yanıt veriyorlar” dedi. Buradaki tweet, “Koordinasyon Çerçevesi”nin Nuri el-Maliki’yi başbakan adayı göstermesini reddeden ifadeye işaret ediyordu.

Hüseyin ayrıca, “Hiç kimse Haşdi Şabi ile silahlı gruplar arasındaki farkı tam olarak bilmiyor. Bazıları Haşdi araçlarını ve kimliklerini kullanıyor. Haşdi, resmi bir güvenlik kuruluşuyken, yasa dışı silahlı gruplar farklıdır ve bu durum ülke dışında yanlış bir algı yaratıyor. Amerikalılar da biliyor ki bazı grupların üyeleri Haşdi bünyesinde bulunuyor” ifadelerini kullandı.

İran ile ideolojik bağ

Şarku’l Avsat’a konuşan Akademisyen ve Siyasi Düşünce Merkezi Başkanı İhsan el-Şemri, hükümetin silahlı gruplara karşı koyamamasının birden fazla iç içe faktöre bağlı olduğunu vurguladı. Bu faktörlerden biri, grupların İran ile ideolojik ve askeri bağlarının güçlenmesi. Şemri, “Bu bağ, gruplara özellikle siyasi alanda büyük güç sağladı. Onlara yapılacak herhangi bir saldırı, fiilen İran’a yönelik bir saldırı olarak algılanıyor ve İran’ın etkisini zayıflatma girişimi sayılıyor” dedi.

Şemri, 2018 sonrası silahlı grupların Irak devletinde daha da güçlendiğini, siyasi kanatlarının devlet kurumlarına girdiğini ve kazandıkları siyasi dokunulmazlık sayesinde hesap vermekten muaf olduklarını belirtti. Şemri “Bugün biliniyor ki bu grupların parlamentoda yaklaşık 100 milletvekili bulunuyor” dedi.

Ayrıca Şemri, silahlı grupların devletin birçok kilit noktasında sağlam bir yer edinmiş olmasının yanı sıra, mevcut hükümetin partiler arası paylaşım yoluyla oluşturulduğunu ve bu süreçte silahlı grupların rolünün belirleyici olduğunu söyledi. Bu durum, hükümetin bu gruplara karşı siyasi veya güvenlik anlamında hareket etmesini zorlaştırıyor.

Siyasi iradenin eksikliği

Şemri, hükümetin silahlı gruplara karşı koyamamasının diğer bir nedeni olarak, özellikle Şii siyasi aktörler arasındaki siyasi iradenin eksikliğini gösteriyor. Ona göre Şii aktörler hâlâ “Bu grupların faaliyetlerini zayıflatmak doğru değil, çünkü koordinasyon çerçevesi içinde ciddi güçleri var” anlayışıyla hareket ediyor. Bu nedenle, çerçevenin ılımlı kanadının bu gruplara karşı herhangi bir adımı desteklemesi zorlaşıyor.

Şemri ayrıca, önceki hükümetlerin de silahlı grupların etkisini kırmada başarısız olduğunu, programlarında silahın sadece devlete ait olmasını güvence altına alma niyetlerine rağmen, grupların gücü karşısında hareket edemediklerini ifade etti. Hükümetin bu gruplara karşı harekete geçmesi durumunda, çatışma veya iç savaş riski bulunduğu da belirtiliyor.

“Koordinasyon Çerçevesi” silahlı grupları meşrulaştırdı

Analist ve eski diplomat Dr. Gazî Faysal, hükümetin gruplara karşı koyamamasının nedenlerini açıklarken, “Koordinasyon Çerçevesi’ndeki bazı liderler ve partiler, silahlı grupları kurdu ve varlıklarını meşrulaştırdı; ya Haşdi Şabi’ye entegre ederek yasal statü kazandırdılar, ya da sürekli savunarak hesap vermelerini engellediler” dedi.

Faysal, “Irak’ta İran’ın etkisi altında, toplam 34’ten fazla silahlı grup bulunuyor. Bunların 6’sı ABD yaptırımları altındadır ve tamamı İran’ın velayetini tanıyor. Bu, onlara ülkede koruma ve hesap vermekten kaçma fırsatı sağlıyor” ifadelerini kullandı.

Faysal, silahlı grupların koordinasyon çerçevesiyle bağlantılı olduğunu, hükümetin talimatlarına ve Necef’teki dini otorite görüşlerine bağlı olmadıklarını belirtti. Bu gruplar yalnızca İran’ın velayeti ve İran Devrim Muhafızları’nın direktiflerine uyuyor.

Bu sebepler ve diğerleri nedeniyle, hükümetin silahlı gruplara karşı koyma kapasitesinin olmadığına dikkat çeken Faysal, hükümetin birçok unsur ve liderini tanımasına rağmen bu grupların gerçekleştirdiği saldırılara müdahale etmediğini, örneğin Irak İstihbarat Dairesi’ni, Başbakan Mustafa el-Kazımi’nin evini ve Kürt liderlerin Erbil ve Duhok’taki evlerini hedef alan saldırılara karşı harekete geçmediğini ifade etti.


Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar: Gazze’de İzzeddin el-Kassam’a bağlı bir saha komutanı kaçırıldı

Kasım ayında Gazze Şehri’nde İzzeddin el-Kassam Tugayları’ndan savaşçılar (EPA)
Kasım ayında Gazze Şehri’nde İzzeddin el-Kassam Tugayları’ndan savaşçılar (EPA)
TT

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar: Gazze’de İzzeddin el-Kassam’a bağlı bir saha komutanı kaçırıldı

Kasım ayında Gazze Şehri’nde İzzeddin el-Kassam Tugayları’ndan savaşçılar (EPA)
Kasım ayında Gazze Şehri’nde İzzeddin el-Kassam Tugayları’ndan savaşçılar (EPA)

Gazze’nin güneybatısındaki Tel el-Hava’da bugün (Pazar) kimlikleri tespit edilemeyen silahlı kişiler, Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’nda görevli bir saha komutanını kaçırdı. Bu olay, son haftalardaki artan silahlı gerilimlerin yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Hamas yakın kaynaklar Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, kaçırılan kişinin Kassam Tugayları’nda bir birliği komuta ettiğini belirtti. Pazar akşamı Tugay’a bağlı büyük bir güvenlik gücü Gazze sokaklarına konuşlandırıldı ve kaçıran kişilerin içinde olduğu şüpheli iki araç peşine düştü.

Gazze’nin farklı bölgelerinde yoğun silah sesleri duyuldu; kaynaklar bunun, kaçıran unsurların peşine düşülmesinden kaynaklandığını belirtti.

Hamas kaynaklarından alınan bilgilere göre kaçırma operasyonunun arkasında özel bir İsrail gücü veya İsrail ile iş birliği yapan silahlı bir çete unsurları olma ihtimali yüksek.

Bu olay, Pazar günü Hamas hükümetine bağlı bir güvenlik görevlisine yönelik suikast girişimiyle eş zamanlı gerçekleşti. Hedef, aynı zamanda Kassam Tugayları’nda aktif bir liderdi; saldırı sonucunda hafif şekilde yaralanırken, saldırganlardan biri yakalandı.

Son haftalarda Gazze Şeridi’nde İsrail destekli bazı silahlı çetelerin sık sık sızma girişimleri gözlemlendi. Bu durum zaman zaman Kassam Tugayları ile çeteler arasında çatışmalara yol açtı. Ayrıca, iki hafta önce Han Yunus’ta yaşandığı gibi bazı Kassam unsurlarına saldıran insansız hava araçları (dronlar) da kullanıldı; bu saldırılarda bazı Kassam üyeleri hayatını kaybetti.

dffdv
Gazze’nin merkezinde Filistinliler, İsrail’in polis aracını hedef alan saldırının meydana geldiği yeri inceliyor (Reuters)

Yaklaşık iki hafta önce, Hamas kaynakları İsrail kontrolündeki bölgelerde faaliyet gösteren silahlı çetelerle iş birliği yaptığı iddia edilen bir kişinin sorgulanmasının, bu gruplara verilen askeri ve eğitim desteğinin arttığını ortaya koyduğunu aktardı.

Kaynaklar, sorgulama sonucunda, İsrail’in bu çeteleri patlayıcı ve silah taşıyan dronları kullanacak şekilde eğittiğini ve bu dronlardan ateş açılabileceğini doğruladığını belirtti.

Ekim ayında İsrail ve Hamas arasında sağlanan ateşkesin ardından, Gazze’de bir “Sarı Hat” olarak bilinen hayali bir sınır çizgisi oluştu. Bu hat, Hamas’ın kontrolündeki alanları (batı) ve İsrail ordusu ile ona bağlı silahlı Filistin çetelerinin bulunduğu alanları (doğu) ayırıyor.

Hamas kaynakları, sorgulama sonucunda, dron kullanım eğitimlerinin yalnızca saldırı için olmadığını, Han Yunus ve özellikle Gazze’nin kuzeyinde faaliyet gösteren bu silahlı çetelerin, dronları bazı silahları taşımak ve Hamas kontrolündeki uzak bölgelere bırakmak için kullanabildiğini belirtti. Bu silahlar, çetelerin görevlendirdiği uyuyan hücreler aracılığıyla hareket ettirildi.