Lübnan’da siyasi güçler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle yeni cumhurbaşkanı aylarca seçilemeyebilir

Cumhurbaşkanlığı süresinin bitimiyle Baabda Sarayı’ndan ayrılan Mişel Avn’a veda eden destekçileri (AFP)

Lübnan’da görev süresi dolan Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın yerine geçmesi beklenen yeni kişinin kim olacağına dair siyasi güçler arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle mevcut kriz karmaşıklaşıyor. Bu nedenle cumhurbaşkanlığı koltuğundaki boşluk aylarca sürebilir.
Son cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, Maruni Patrikhanesi’nin kubbesi altında, adayları ‘güçlülerle’ yani Hristiyan partilerin başkanlarıyla sınırlamak için bir varılan anlayış, Hristiyan Özgür Yurtsever Hareketi lideri ve kurucusu Michel Avn’ın seçilmesine yol açtı.
Bugün ise, özellikle Hristiyan anlayışının yokluğunda, her şey tüm olasılıklara açık.
Özgür Yurtsever Hareketi lideri Cibran Basil, güçlü bir cumhurbaşkanının seçilmesine veya böyle bir cumhurbaşkanının desteklediği bir kişinin yetkilendirmesine öncelik verilmesinde ısrar ediyor.
Lübnan Kuvvetleri Partisi lideri Samir Caca ise, bir cumhurbaşkanının ülkeyi kurtarmak için Bassil ve Hizbullah’ın politikalarına meydan okumasını istediğini söyledi.
Hizbullah’ın Lübnan Parlamento Bloğu Başkanı Muhammed Raad, “Ülkenin çıkarlarını gözeten ve ABD’ye itaat etmeyen bir cumhurbaşkanı istiyoruz” dedi.
Raad ayrıca, ‘direnişin ulusal egemenliği korumadaki rolünü tanıyan, saygı duyan ve tanıyan’ bir cumhurbaşkanı talep etti.
Meclis Başkanı Nebih Berri de Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, birleştirici, ayrım yapmayan, İslam ve Hristiyanlık değeri taşıyan, Arap dünyasına açık, en önemlisi Taif Anlaşması’nı koruyan bir cumhurbaşkanı istediklerini ifade etti.
Ketaib Partisi Genel Başkanı Sami Cemayel ise, Hizbullah dosyasını açmayacak herhangi bir başkana karşı olduğunu söyleyerek şunları ekledi;
“Sorun Lübnan devleti ile ‘Hizbullah devleti’ arasındadır ve bu çözüldüğünde kurumlar içindeki sorunlar demokratik bir şekilde çözülür.”
Son parlamento seçimlerinden çıkan dengeler, iki ana çatışan parti, yani Hizbullah, müttefikleri ve muhalefet ekibi göz önüne alındığında, cumhurbaşkanının seçilme sürecini kolaylaştırmıyor.
Taraflar, tercih ettikleri herhangi bir adayın zaferini sağlamak için gereken oyları güvence altına alacak çoğunluğa sahip değiller.
Meclisteki oturumda cumhurbaşkanı seçimine geçilebilmesi için üçte ikilik toplantı yeter sayısına ihtiyaç var. Bu, 128 sandalyeli mecliste en az 86 vekilin hazır bulunması anlamına geliyor.
Bir adayın cumhurbaşkanı seçilebilmek için ise, toplam milletvekili sayısının salt çoğunluğunu (65) alması gerekiyor.
Şarku’l Avsat’a açıklama yapan Ortadoğu Stratejik İşler Enstitüsü Direktörü Dr. Sami Nadir de, Lübnan’ı bölgedeki çatışmalardan asgari düzeyde uzak tutmak ve çok derindeki iç bölünmeyi ele almak açısından önceliklerini karşılayan bir cumhurbaşkanının ideal olduğunu söyledi.
Nadir, yeni cumhurbaşkanının ayrıca Lübnan’ın ekonomik olarak kurtarılmasına eşlik edecek, IMF ile herhangi bir programın geçişini kolaylaştıracak ve uluslararası yardımın sağlanması için gerekli reformları gerçekleştirecek bir kişi olması gerektiğini de sözlerine ekledi.