Dünya Kupalarının ilginç tarihi

Futbol dünyasının en büyük organizasyonu olarak kabul edilen FIFA Dünya Kupası, Katar'da 22. kez düzenlenecek.

AA
AA
TT

Dünya Kupalarının ilginç tarihi

AA
AA

Dünya Kupası'nda geride kalan 21 organizasyon, birçok ilginç olaya sahne oldu. Dört yılda bir düzenlenen kupaya, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 2 kez ara verildi.
İlk olarak 1930'da düzenlenen kupayı 8 farklı ülke kazandı, Brezilya 5 şampiyonlukla başı çekti.

İlk Dünya Kupası
O dönemki FIFA Başkanı Jules Rimet'nin girişimleriyle başlayan ve bir süre kendi adıyla oynanan Dünya Kupası'na, ilk olarak 1930 yılında Uruguay ev sahipliği yaptı ve şampiyon oldu.
Uruguay, 1924 ve 1928 olimpiyat şampiyonluğu ve 1930'da bağımsızlığının 100. yılını kutlayacak olması nedeniyle ev sahibi olarak seçildi. Avrupa takımları, yolun uzak olması nedeniyle bu karara karşı çıktı.
Fransız spor adamı Rimet'nin çabalarıyla bu kupaya Avrupa'dan sadece 4 ülke Belçika, Fransa, Romanya ve Yugoslavya katıldı. 13 takımın katıldığı ilk Dünya Kupası'nı, Arjantin'i 4-2 yenen ev sahibi Uruguay kazandı.
1930'daki kupada final maçının hakemi, Belçikalı John Langenus sahada ceket ve kravatla yer aldı.
Organizasyonda yer alan 13 ülke, eleme oynamadan FIFA'nın davetiyle kupaya katıldı.
Kupaya katılan Avrupa ülkeleri, gemi yolculukları sırasında antrenmanlarını güvertelerde yaptı.
Kupanın iki yarı final maçında Arjantin, ABD'yi, Uruguay da Yugoslavya'yı aynı skorla 6-1 mağlup etti.

1934 İtalya
Uruguay'daki ilk kupanın ardından Avrupa temsilcileri, kupayı kendi ülkelerinde düzenlemek için çalışmalara başladı.
FIFA'ya ilk müracaat eden ülke İtalya, 1934 Dünya Kupası'nı düzenlemeye hak kazandı.
Kendi ülkesindeki ilk kupaya Avrupa ülkelerinin ilgi göstermemesi nedeniyle Uruguay, İtalya 1934'e katılmadı.
İtalya, kupa tarihinde eleme maçı oynayan ilk ve tek ev sahibi ülke oldu.
Mısır, Dünya Kupası'na katılan ilk Afrika ülkesi unvanını elde etti.
Uruguay'daki ilk Dünya Kupası'nda Arjantin forması giyen Monti, İtalya Milli Takımı'nda görev aldı.
İtalya, ev sahibi takımın şampiyon olma geleneğini sürdürdü.

1938 Fransa
Amerika ve Avrupa'da sırayla düzenlenmesi kararlaştırılan kupanın yeniden bir Avrupa ülkesi olan Fransa'ya verilmesi nedeniyle Arjantin, 1938 Dünya Kupası'na katılmadı.
16 takım Dünya Kupası'na katılmaya hak kazansa da Hitler'in Avusturya'yı işgal etmesiyle katılımcı sayısı 15'e düştü.
Penaltı uygulaması olmadığı için ilk turda uzatmaya giden 5 maçın 3'ü tekrar edildi.
Giuseppe Meazza'nın yarı finaldeki kritik penaltıyı kullanırken şortu düşse de atış gol oldu ve İtalya, finalde Macaristan'ı 4-2 yenmeyi başardı.
İtalya Teknik Direktörü Vittorio Pozzo, Dünya Kupası'nı üst üste iki kez kazanan ilk ve tek antrenör oldu.

1942 ve 1946'da yapılamadı
Patlak veren İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 1942 ve 1946'da Dünya Kupası organize edilemedi.

1950 Brezilya
Brezilya'da 12 yıl aradan sonra gerçekleştirilen Dünya Kupası'na 13 ülke katıldı.
İlk şampiyon Uruguay, protestosuna son verip komşusu Brezilya'daki turnuvada yer aldı.
Türkiye, katılmaya hak kazandığı ilk Dünya Kupası'na maddi sıkıntılar nedeniyle gidemedi.
İngiltere, ilk kez Dünya Kupası'nda boy gösterdi.
1950'de maçları çıplak ayakla oynama isteği reddedilen Hindistan, turnuvaya katılmadı.
200 bine yakın kişinin izlediği Brezilya-Uruguay finalinin ardından Uruguay şampiyonluğa ulaştı. Ev sahibi ülkenin taraftarları, uzun süre tribünlerdeki yerlerinden kalkamadı. 3 kişi kalp krizi geçirdi, bir kişi intihar etti ve bir hafta yas tutuldu.

1954 İsviçre
Türkiye, Dünya Kupası'na ilk kez 1954 İsviçre'de katıldı.
Elemelerde İspanya ile eşleşen Türkiye, ilk maçı 4-1 kaybedip ikinci karşılaşmada ise 1-0 galip geldi. Averaj uygulaması olmadığı için üçüncü karşılaşma İtalya'nın başkenti Roma'da oynandı. Bu maç da 2-2 berabere bitince yazı-tura atışı yapıldı. İtalyan çocuk Franco'nun yaptığı atışta Türkiye kazanıp Dünya Kupası'na katılma hakkı elde etti.
Milli takım, 1954 Dünya Kupası'nda Batı Almanya'ya iki maçta 4-1 ve 7-2 mağlup oldu, Güney Kore'yi 7-0 yendi.
Türkiye'nin kupa tarihindeki ilk golünü Suat Mamat attı.
Finalde Macaristan'ı 3-2 mağlup eden Batı Almanya, şampiyonluğa ulaştı.
Dünya Kupası, 1954 İsviçre'de ilk kez bir televizyon kanalı tarafından yayınlandı.

1958 İsveç
Türkiye, Avrupa yerine Asya-Afrika grubuna dahil edilip İsrail ile maç yapması gerekince durumu protesto ederek elemelere katılmadı.
Mısır, Etiyopya, Tayvan, Kore, Endonezya, Mısır ve Sudan da çekilince İsrail, maç yapmadan kupaya katılmaya hak kazandı. FIFA, maç yapmadan kupaya katılmayı yasakladı. İsrail, Galler ile karşılaştı ve elendi.
Dünya Kupası tarihinin golsüz biten ilk maçı, İngiltere ile Brezilya arasında yapıldı.
Brezilya, ilk kez dünya şampiyonu oldu.
Kupa, ilk kez düzenlendiği kıtanın dışında bir takım tarafından kazanıldı.

1962 Şili
Şili'de 1962'de düzenlenen Dünya Kupası oldukça sert geçti.
Şili ve İtalya arasında oynanan ve sert faullere sahne olan maç sonrası, Şili'deki dükkanlara "İtalyanlar giremez" tabelaları asıldı. Kupanın ilk 12 maçında 37 futbolcu sakatlandı. Brezilya'nın yıldız futbolcusu Pele de ikinci maçında sakatlanarak kupaya veda etti.
Brezilya ile Şili arasında oynanan ve "Sambacılar"ın 4-2 kazandığı maçın ardından Şilili futbolcu Ramirez'in babası kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi.
Brezilya, finalde Çekoslovakya'yı 3-1 yenerek kupayı üst üste ikinci kez kazandı.
Final maçının heyecanına dayanamayan 4 Brezilyalı taraftar, kalp krizi geçirerek öldü.

1966 İngiltere
Afrika ülkeleri, FIFA'nın Asya ve Okyanusya takımları ile baraj maçı oynanması yönündeki kararı nedeniyle 1966 Dünya Kupası'na katılmadı.
Kupa, turnuva başlamadan önce sergilendiği yerden çalındı. Altın kupa, bir parkta gazetelere sarılmış olarak bulundu.
Televizyondan canlı yayınlanan ilk kupa oldu.
Finalde Batı Almanya'yı 4-2'lik skorla geçen İngiltere, ilk ve tek kupasını kazandı.
İngiltere'yi finalde öne geçiren 3. golde topun kale çizgisini geçip geçmediği tartışmalara neden oldu.

1970 Meksika
1970 Meksika Dünya Kupası'nda oyuncu değişiklikleri ve sarı-kırmızı kart uygulamaları ilk kez kullanıldı.
İlk kez tüm maçlar canlı ve renkli yayınlandı.
Honduras-El Salvador maçında çıkan olaylar, orduların da devreye girmesiyle 100 saat süren çatışmalara neden oldu.
Finali 4-1 kazanan Brezilya, Jules Rimet Kupası'nın ebedi sahibi oldu. Bu organizasyon daha sonra FIFA Dünya Kupası adını aldı.
Brezilya'nın müzesine götürdüğü Jules Rimet Kupası çalındı ve bulunamadı.
Brezilya Milli Takımı Teknik Direktörü Mario Zagallo, Dünya Kupası'nı hem futbolcu hem de teknik adam olarak kazanan ilk isim unvanını elde etti.

1974 Batı Almanya
Batı Almanya'da 1974 yılında düzenlenen Dünya Kupası'nda ilk kez bir Türk hakem düdük çaldı.
Doğan Babacan, aynı zamanda Batı Almanya-Şili maçında Güney Amerikalı futbolcu Carlos Caszely'ye gösterdiği kırmızı kartla da tarihe geçti. Bu kart, Dünya Kupası'nda gösterilen ilk kırmızı kart oldu.
Dünya Kupası, ilk kez FIFA Dünya Kupası adıyla düzenlendi ve İtalyan heykeltıraş Silvio Gazzaniga'nın tasarımını yaptığı yeni kupa kullanıldı.
Zaire, Dünya Kupası tarihinde kaleci değişikliği yapan ilk ülke olarak dikkati çekti.
Haitili Ernst Jean-Joseph, Dünya Kupası'nda doping yaptığı tespit edilen ilk futbolcu olarak tarihe geçti.
İtalya Milli Takımı'nın kalecisi Dino Zoff'un 1143 dakikalık gol yememe rekoruna Haitili futbolcu Sanon son verdi.
Batı Almanya, finalde Hollanda'yı 2-1 yenerek şampiyon oldu.

1978 Arjantin
1978'de ev sahibi Arjantin'de iktidarda olan cuntanın faaliyetleri ve propagandası, turnuvaya damga vurdu.
Hollanda'nın yıldız futbolcusu Johan Cruyff ve Alman Paul Breitner'in Arjantin'deki siyasi durumu protesto ederek kupaya katılmadığı öne sürüldü. Cruyff, daha sonra kendisi ve ailesine yapılan kaçırma girişimi nedeniyle kupaya katılmadığını açıkladı.
İkinci tur grubundan çıkmak için Brezilya ile çekişen Arjantin'in son maçta Peru'yu 4 farklı yenmesi gerekiyordu. Söylentilere neden olan maçta "Tangocular", Peru'yu 6-0 mağlup ederek bir üst tura çıkmayı, sonrasında da kupayı kazanmayı başardı.

1982 İspanya
İspanya'da düzenlenen 1982 Dünya Kupası'nda FIFA, katılımcı sayısını 16'dan 24'e çıkardı.
Tüm kıtaların temsil edildiği ilk kupa oldu.
Cezayir, Batı Almanya'yı 2-1 mağlup ederek Dünya Kupası tarihinde Avrupa takımını yenen ilk Afrika ülkesi olmayı başardı.
1982'nin en çok konuşulan maçlarından biri Batı Almanya ile Avusturya arasındaki karşılaşmaydı. 2. grupta mücadele eden iki takım, son maçta karşı karşıya geldi. Almanya ve Avusturya'nın birlikte gruptan çıkması için Almanların sahadan 1-0 galip ayrılması gerekiyordu. Maç da 1-0 Almanya'nın galibiyetiyle sonuçlanınca iki takımla aynı puana sahip Cezayir, şike yapıldığı gerekçesiyle itirazda bulundu ancak bu itiraz sonuçsuz kaldı.
1982'de Kuveyt takımının genel menajeri Şeyh El Sabah, Fransa'nın 4. golüne itiraz etmek için sahaya indi. Şeyh'in bu ilginç olayı sonrasında hakem golü iptal etti.
Macaristan, El Salvador'u 10-1 yenerek kupa tarihinin en farklı galibiyetine imza attı.
Gruptaki 3 maçını da berabere bitirip sadece bir gol farkla üst tura çıkan İtalya, 1982 Dünya Kupası'nı kazanmayı başardı. İtalyanlar, finalde Batı Almanya'yı 3-1 mağlup etti.

1986 Meksika
Kolombiya'nın ev sahipliğini yapması kararlaştırılan 1986 Dünya Kupası, ekonomik sorunlar nedeniyle bu ülkenin çekilmesiyle Meksika'ya verildi.
Büyük bir deprem geçiren Meksika, ikinci kez ev sahipliği için başvuruda bulundu ve kabul edildi.
Bu turnuvayla, aynı grupta yer alan takımların son maçlarını aynı saatte oynaması uygulamasına geçildi.
Fas, kupa tarihinde grubunu lider tamamlayan ilk Afrika ülkesi oldu.
Arjantin'in yıldız futbolcusu Diego Armando Maradona'nın çeyrek finalde İngiltere'ye eliyle attığı gol, turnuvanın en çok konuşulan konusuydu. Bu gol daha sonra "Tanrı'nın Eli" olarak isimlendirildi.
Maradona'nın aynı maçta orta sahadan aldığı topla İngilizleri çalımlayıp attığı gol de kupa tarihinin en güzel golleri arasında gösterildi.
Günümüzde de tribünlerde kullanılan "Meksika Dalgası", bu turnuvada ortaya çıktı.
Arjantin, Batı Almanya'yı 3-2 yenerek ikinci kez şampiyonluğa ulaştı.

1990 İtalya
Meksika'dan sonra İtalya da kupaya ikinci kez ev sahipliği yaptı.
Turnuvanın sürpriz takımı Kamerun, Kolombiya'yı eleyerek çeyrek finale yükselen ilk Afrika ülkesi oldu.
Kamerun'da forma giyen 38 yaşındaki Roger Milla, Romanya'ya attığı 2 golden sonra "General" rütbesiyle ödüllendirildi.
Arjantin ile ev sahibi İtalya arasında Napoli'de oynanan maçta İtalyan taraftarların bir bölümü, Napoli'yi Serie A'da şampiyonluğa taşıyan Maradona'yı destekledi.
İtalyan kaleci Walter Zenga, Dünya Kupası maçlarında 517 dakikayla en uzun süre gol yemeyen kaleci oldu.
Batı Almanya, finalde Arjantin'i 1-0 yenerek şampiyonluğa ulaştı.
Batı Almanya Milli Takımı Teknik Direktörü Franz Beckenbauer, Brezilyalı Zagallo'dan sonra Dünya Kupası'nı hem futbolcu hem de teknik adam olarak kazanan ikinci kişi unvanını aldı.

1994 ABD
ABD'de düzenlenen 1994 Dünya Kupası'nın en ses getiren olayları, Arjantinli futbolcu Maradona'nın doping nedeniyle ihraç edilmesi ve Kolombiyalı futbolcu Escobar'ın kendi kalesine attığı gol nedeniyle ülkesinde öldürülmesi oldu.
ABD maçında kendi kalesine gol atan ve takımının elenmesine neden olan Kolombiyalı Andres Escobar'ın öldürülmesi, futbol dünyasını derinden sarstı.
1994'te ilk kez şampiyon ülke, penaltıların ardından belirlendi.
Brezilya, 0-0 berabere biten final maçında İtalya'yı penaltılar sonucunda 3-2 mağlup ederek 24 yıl aradan sonra mutlu sona ulaştı.
Rus futbolcu Oleg Salenko, Rusya'nın Kamerun'u 6-1 yendiği maçta 5 gol birden atarak bir maçta en fazla gol atan oyuncu oldu.

1998 Fransa
Fransa'da düzenlenen 1998 Dünya Kupası'nda takım sayısı, 24'ten 32'ye yükseltildi.
Dünya Kupası'nda altın gol uygulaması getirildi.
Robert Prosinecki, 1990'da Yugoslavya adına gol attıktan sonra, 1998'de de Hırvatistan adına fileleri havalandırdı. Bir dönem Kayserispor ve Denizlispor'u da çalıştıran Prosinecki, böylece kupa tarihinde iki ülke milli takımı adına gol atan ilk futbolcu oldu.
Alman Lothar Matthaeus, Dünya Kupası'nda 25. maçına çıkarak rekor kırdı.
Ev sahibi takım ile son şampiyon, Dünya Kupası tarihinde ilk kez finalde karşılaştı. Ev sahibi Fransa, son şampiyon Brezilya'yı 3-0 yenerek tarihindeki ilk şampiyonluğa ulaştı.

2002 Japonya-Güney Kore
2002'de Güney Kore ve Japonya'da düzenlenen turnuvayı, ilk kez iki ülke birlikte düzenledi. Bu turnuva, Asya'da düzenlenen ilk kupa olarak da tarihe geçti.
Türkiye, ikinci kez katıldığı Dünya Kupası'nda tarihi bir başarıya imza atarak dünya üçüncülüğüne ulaştı.
1954 İsviçre'de şampiyon olan Almanya'ya 2 maçta da yenilen Türkiye, 2002'de de şampiyonluğa ulaşan Brezilya'ya yine 2 maçta mağlup oldu. Milli takım, böylece katıldığı 2 Dünya Kupası'nda da sadece şampiyon takımlar karşısında mağlubiyet yaşadı.
Son dünya şampiyonu takımın eleme oynamadan doğrudan katılması kuralı son kez uygulandı. Fransa, eleme oynamadan kupaya katılan son şampiyon oldu.
Son şampiyon Fransa, gol atamadan kupadan elendi.
Brezilya, Almanya'yı 2-0 yenerek beşinci kez şampiyonluğa ulaştı.

2006 Almanya
Almanya'da 2006'da düzenlenen Dünya Kupası'nın en çok konuşulan konusu, İtalya ile Fransa arasındaki finalde Zinedine Zidane'ın İtalyan futbolcu Marco Materazzi'ye kafa atması oldu.
Zidane, bu pozisyon sonrası kırmızı kart gördü ve İtalya, penaltı atışlarıyla 5-3 galip gelip şampiyonluk unvanını aldı.
Bu turnuvayla altın ve gümüş gol uygulaması kaldırıldı.
Brezilya, Dünya Kupası'nda peş peşe 11 maç kazanan ilk takım oldu.
Son 16 turunda Nürnberg'de oynanan Portekiz-Hollanda maçı, 12 sarı ve tamamı ikinci sarıdan olmak üzere 4 kırmızı kartla kupa tarihinin en çok kart gösterilen karşılaşması unvanını aldı. Bu karşılaşma, futbol literatürüne "Nürnberg Muharebesi" olarak geçti.

2010 Güney Afrika
Güney Afrika'daki 2010 Dünya Kupası'yla Afrika, ilk kez bu büyük organizasyona ev sahipliği yaptı.
2010 Dünya Kupası'nın en çok ses getiren olayı "Vuvuzela" oldu. Güney Afrika'ya özgü bu üflemeli çalgı, çıkardığı yüksek ses nedeniyle televizyon başında maçı seyreden seyirciler tarafından tepki çekse de maçlarda 90 dakika boyunca kullanıldı.
İspanya, tarihindeki ilk şampiyonluğunu 2010 Güney Afrika'da elde etti. Vicente del Bosque yönetimindeki "Matadorlar", finalde Hollanda'yı 1-0 mağlup etti.

2014 Brezilya
Brezilya, evinde yapılan 2014'teki organizasyonda tarihi bir yenilgi yaşadı.
Taraftarı önündeki yarı finalde Almanya'ya 7-1 yenilen "Sambacılar", tarihinde ilk kez sahadan 7 gollü mağlubiyetle ayrıldı.
Son şampiyon İspanya, 2014 Dünya Kupası'nın grup aşamasında elenmekten kurtulamadı.
Almanya, final maçının uzatma devresinde bulduğu golle Arjantin'i 1-0 yenerek 4. şampiyonluğuna ulaştı.
Amerika kıtasında düzenlenen bir turnuvada ilk kez Avrupa ekibi şampiyonluğa uzandı.

2018 Rusya
Rusya'nın ev sahipliğinde 2018'de düzenlenen turnuva, Doğu Avrupa'da gerçekleştirilen ilk Dünya Kupası oldu.
Son şampiyon Almanya, grubunu son sırada bitirerek turnuvaya erken veda etti.
Mısırlı kaleci Essam El Hadary, 45 yaşında katıldığı Dünya Kupası'nda en yaşlı futbolcu unvanını kazandı.
Finalde Hırvatistan'ı 4-2 yenen Fransa, kupadaki ikinci şampiyonluğunu yaşadı.
Fransa Milli Takımı Teknik Direktörü Didier Deschamps, Dünya Kupası'nı hem futbolcu hem de teknik adam olarak kazanan üçüncü isim unvanını aldı.
Avrupa takımları, kupada üst üste 4. defa şampiyonluk elde etti.



“35 yaşında olduğumu unutmuşum”... Mamdani, gazetecilerle oynadığı futbol maçında kas yırtılması yaşadı

Zohran Mamdani (AP)
Zohran Mamdani (AP)
TT

“35 yaşında olduğumu unutmuşum”... Mamdani, gazetecilerle oynadığı futbol maçında kas yırtılması yaşadı

Zohran Mamdani (AP)
Zohran Mamdani (AP)

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani dün yaptığı açıklamada, belediye çalışanları ile basın mensupları arasında oynanan dostluk maçında aşil tendonunun yırtıldığını duyurdu. Mamdani, önümüzdeki birkaç hafta boyunca medikal bot kullanmak zorunda kalacak.

Basın toplantısına koltuk değnekleriyle gelen Mamdani, bir muhabirin sakatlığını sorması üzerine, yaralanmanın perşembe akşamı oynanan maç sırasında meydana geldiğini belirtti.

Sakatlığın olası nedenine ilişkin değerlendirmede bulunan Mamdani, maç öncesinde yeterince ısınmadığını belirterek, “Yeterince esneme hareketi yapmadım” dedi.

Futbol tutkusuyla bilinen Mamdani, sakatlanmasına rağmen sahaya çıktıktan kısa süre sonra gol atmış olmaktan dolayı mutlu olduğunu ifade etti. Ayrıca 35 yaşında olduğunu unuttuğunu söyledi.

Mamdani, takımının maçın sonunda gazetecilerden oluşan rakip takımı yenmeyi başardığını da belirtmeyi ihmal etmedi.

Yoğun çalışma programına sahip olan Mamdani, altı ila sekiz hafta boyunca medikal bot kullanacağını ve yaklaşık dokuz ay içinde yeniden sahalara döneceğini açıkladı.


Ragbide dünyanın en güçlüsü Kuzey mi, Güney mi?

Ragbinin kökeni, 19. yüzyıl İngiltere'sine uzanıyor (Reuters)
Ragbinin kökeni, 19. yüzyıl İngiltere'sine uzanıyor (Reuters)
TT

Ragbide dünyanın en güçlüsü Kuzey mi, Güney mi?

Ragbinin kökeni, 19. yüzyıl İngiltere'sine uzanıyor (Reuters)
Ragbinin kökeni, 19. yüzyıl İngiltere'sine uzanıyor (Reuters)

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta ragbiyi ve rekabeti yeni bir seviyeye taşımayı amaçlayan Nations Championship'i inceliyoruz.

Bir oyuncunun rakip savunmanın arasından topla ilerlediği, takım arkadaşlarının ona destek olmak için peşinden koştuğu ve sonunda topu rakip takımın kale çizgisinin arkasında yere bıraktığı an... Ragbi, ilk kez izleyenler için son derece sert ve karmaşık görünebilir.

Ancak oyunun temelinde basit bir amaç var: Topu rakip takımın alanına taşımak ve sayı kazanmak. Bunu yaparken de hem güç hem hız hem de takım çalışması gerekiyor.

2026'da ilk kez düzenlenen Nations Championship ise bu mücadeleyi uluslararası düzeyde yeni bir rekabete dönüştürüyor.

Kuzey ve Güney yarımkürelerinden 12 ülkeyi karşı karşıya getiren organizasyonda takımlar, yalnızca rakiplerini yenmek için değil, kendi bölgelerinin dünya ragbisindeki üstünlüğünü göstermek için de sahaya çıkıyor.

Ragbi, 15'er oyuncudan oluşan iki takım arasında oynanıyor ve bir karşılaşma 40'ar dakikalık iki devreden oluşuyor. Oyuncular oval biçimli topu ellerinde taşıyarak rakip takımın kale çizgisine ulaşmaya çalışıyor.

Ancak oyunun Amerikan futbolundan ayrıldığı önemli bir kural var: Top elle yalnızca geriye ya da yana doğru verilebiliyor.

Mesafe kazanmak isteyen oyuncular, topu taşıyarak ya da ayakla ileri göndererek ilerlemek zorunda.

Oyunda kullanılan oval topun uzunluğu yaklaşık 28-30 santimetre, çevresi ise ölçüm yapılan bölgeye göre yaklaşık 58-77 santimetre arasında değişiyor.

sdvft
410-460 gram ağırlığındaki topun şekli, oyuncuların onu hem taşırken hem de ayakla ileri gönderirken farklı teknikler kullanmasını gerektiriyor (Unsplash)

Ragbi sahası da Amerikan futbolu sahasına benzer biçimde dikdörtgen olsa da ölçüleri farklı.

Uluslararası maçlarda oyun alanının uzunluğu 94-100 metre, genişliği ise 68-70 metre arasında değişiyor. Her iki kale çizgisinin arkasında da oyuncuların sayı yapmak için topu yere bırakmaya çalıştığı özel bir alan bulunuyor. 

Ragbide en çok puan kazandıran hareket, topu rakibin kale çizgisinin arkasındaki alana taşıyıp yere bırakmak. Buna "try" deniyor ve 5 puan kazandırıyor.

Ardından takım, topu kale direklerinin arasından ve üstünden geçirerek iki puan daha kazanma şansına sahip.

Ceza vuruşuyla yapılan başarılı atışlar üç puan getirirken, oyun devam ederken topu yere sektirip direklerin arasından geçirmek de üç puan kazandırıyor.

Ragbinin fiziksel yönü ise oyunun en dikkat çekici özelliklerinden biri. Topu taşıyan oyuncu rakipleri tarafından yere indirilmeye çalışılırken takım arkadaşları topun kontrolünü kaybetmemek için mücadeleye katılıyor.

Oyuncuların birbirine kenetlenerek oluşturduğu scrum adı verilen dizilişler de oyunun karakteristik görüntülerinden biri. Bu anlarda iki takımın oyuncuları karşı karşıya gelerek topun kontrolünü kazanmaya çalışıyor.

Bir diğer dikkat çekici görüntü ise top oyun dışına çıktığında yapılan taç atışlarında ortaya çıkıyor. Lineout adı verilen bu pozisyonda iki takımın oyuncuları karşılıklı sıralanıyor ve top havaya atılıyor.

cdfvgthy
Ragbide "kule kurma" diye bilinen bu hareket, hem zamanlama hem koordinasyon hem de ciddi bir takım çalışması gerektiriyor (Unsplash)

Takım arkadaşları, topu yakalayabilmesi için bir oyuncuyu bacaklarından ve gövdesinden tutarak havaya kaldırıyor. Böylece oyuncu rakiplerinden daha yükseğe ulaşarak topu kazanabiliyor.

Bu sert mücadele, oyuncuların ciddi fiziksel temaslara maruz kalmasına da yol açabiliyor.

Özellikle rakibin yere indirildiği müdahaleler sırasında kafa travması ve beyin sarsıntısı, omuz sakatlıkları, diz ve ayak bileği bağlarında zorlanmalar, kas yırtılmaları ve burkulmalar görülebiliyor.

Profesyonel ragbide bu nedenle oyuncuların sağlık kontrolleri büyük önem taşıyor. Beyin sarsıntısı belirtileri gösteren oyuncuların maça devam etmesine izin verilmiyor. Kafa travması sonrası tanının belirsiz olduğu durumlarda ise oyuncular saha dışında sağlık kontrolünden geçiriliyor ve yalnızca sağlık ekibi uygun görürse maça dönebiliyor.

Nations Championship, ragbide uzun süredir devam eden Kuzey-Güney rekabetini yeni bir formatla sahneye taşıyor.

Bir tarafta İngiltere, Fransa, İrlanda, İtalya, İskoçya ve Galler'den oluşan Kuzey Yarımküre grubu, diğer tarafta ise Güney Afrika, Yeni Zelanda, Avustralya ve Arjantin'in yer aldığı Güney Yarımküre grubu bulunuyor. Japonya ve Fiji de coğrafi olarak Kuzey'de yer alsalar da davetli takım olarak Güney Yarımküre grubunda bulunuyor.

Turnuvanın ilk üç maç haftası temmuzda tamamlandı. Kasımda ise takımlar Avrupa'da kalan karşılaşmalarına çıktı. Altı maç haftasının sonunda iki grubun kendi içindeki sıralaması belirlenecek.

Ardından 27-29 Kasım tarihlerinde Londra'da düzenlenecek final hafta sonunda Kuzey ve Güney'in aynı sıradaki takımları karşı karşıya gelecek. İki grubun liderleri arasındaki maç ise ilk Nations Championship şampiyonunu belirleyecek.

Bu format, turnuvayı yalnızca iki güçlü takımın karşılaşmasından ibaret olmaktan çıkarıyor. Her maçın sonucu, hem ülkenin kendi grubundaki sıralamasını hem de final hafta sonunda karşısına çıkacak rakibi belirliyor.

Turnuvanın kasım etabında oynanan karşılaşmalar, ragbinin en büyük ülkelerinin bile kolay kolay üstünlük kuramadığını gösterdi.

Fransa, 13 Kasım'da Güney Afrika'yı 21-19 mağlup ederek dikkat çekici bir galibiyet aldı. Bir gün sonra Galler, Yeni Zelanda'yı 35-28 yenerek haftanın en büyük sürprizlerinden birine imza attı. İskoçya da Avustralya'yı 15-12 mağlup etti.

Bu sonuçlar, ragbide fiziksel gücün tek başına yeterli olmadığını hatırlatıyor. Oyuncuların doğru zamanda doğru yerde bulunması, topu takım arkadaşlarına aktarırken boşlukları değerlendirmesi ve rakibin savunmasını aşacak planı uygulaması gerekiyor. Bir takımın birkaç saniyelik dikkatsizliği, rakibine sayı kazanabileceği önemli bir fırsat verebiliyor.

21 Kasım'da oynanacak 6. ve son maç haftası, final sıralaması açısından büyük önem taşıyor.

İngiltere-Yeni Zelanda karşılaşması, haftanın en dikkat çekici mücadelelerinden biri. İrlanda-Güney Afrika ve Fransa-Arjantin maçları da iki yarımkürenin güçlü temsilcilerini karşı karşıya getirecek.

Ragbi, futbol kadar geniş bir izleyici kitlesine sahip olmasa da bu tür karşılaşmalar oyunun neden dünya çapında büyük bir takipçi topluluğu bulunduğunu gösteriyor.

Tribünlerdeki coşku, oyuncuların fiziksel mücadelesi ve maç boyunca sürekli değişebilen skor, izleyicilere hareketli bir spor deneyimi sunuyor.

Nations Championship'in ilk sezonu da bu rekabete yeni bir boyut kazandırmayı amaçlıyor. Temmuzda başlayan mücadele, kasım ayındaki son maçların ardından Londra'daki final hafta sonunda tamamlanacak.

Kuzey mi yoksa Güney mi üstün gelecek sorusunun yanıtı için artık son karşılaşmalar bekleniyor. Ragbide yarımkürelerin mücadelesi, ilk şampiyonunu belirlemeye hazırlanıyor.

Kaynaklar: Nations Championship, World Rugby


2027 seçimlerinde FIFA başkanlığı için yarışan üç aday kim?

Diallo, Infantino ve Tashima, FIFA başkanlığı için aday (AP)
Diallo, Infantino ve Tashima, FIFA başkanlığı için aday (AP)
TT

2027 seçimlerinde FIFA başkanlığı için yarışan üç aday kim?

Diallo, Infantino ve Tashima, FIFA başkanlığı için aday (AP)
Diallo, Infantino ve Tashima, FIFA başkanlığı için aday (AP)

Spor siyasetinin uluslararası nüfuz hesaplarıyla iç içe geçtiği kritik bir dönemde FIFA, dünyanın en büyük futbol kuruluşunun 2031 yılına kadar yönetimini üstlenmek için yarışacak üç adayın yer aldığı ön listeyi resmen açıkladı.

Merakla beklenen seçim yarışı, Avrupa’daki geleneksel merkezlerde değil, 18 Mart 2027’de Fas’ın başkenti Rabat’ta, FIFA’nın 77. Kongresi kapsamında gerçekleştirilecek. Futbolun zirvesine kimin çıkacağını belirleyecek 211 ulusal federasyonun gözleri bu seçimde olacak.

On yıllık mirasını pekiştirmeyi hedefleyen mevcut başkan, iktidar tekelini kırmak için yaşlı kıtanın desteğini alan Fransız bir kulis aktörü ve Asya’nın dürüstlük ve disiplin anlayışını öne çıkaran Japon bir uzman arasında geçecek yarış, dünyanın en popüler sporunun haritasını yeniden şekillendirebilecek yeni bir dönemin habercisi niteliğinde. Peki, üç aday hakkında neler biliyoruz?

Gianni Infantino (Reuters)
Gianni Infantino (Reuters)

Gianni Infantino: Büyük anlaşmaların adamı, değişim rüzgârlarıyla karşı karşıya

56 yaşındaki İsviçre-İtalya vatandaşı Gianni Infantino, 2016 yılının şubat ayında, yolsuzluk skandalının ardından görevinden ayrılan vatandaşı Sepp Blatter’in yerine seçilmesinden bu yana FIFA’nın en üst makamında geçirdiği 10 yıllık deneyimle Rabat’taki seçim yarışına giriyor.

Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan ve yedi dil konuşan Infantino, art arda sürdürdüğü başkanlık dönemlerinde meşruiyetini, FIFA Forward programı aracılığıyla ulusal federasyonların gelirlerini artırmayı ve futbol pastasını büyütmeyi hedefleyen bir anlayış üzerine inşa etti.

Görev süresinde Dünya Kupası’na katılan takım sayısı 48’e yükseldi, Kulüpler Dünya Kupası’nın kapsamı genişletilerek takım sayısı 32’ye çıkarıldı ve Video Yardımcı Hakem (VAR) teknolojisi Dünya Kupası maçlarında kullanılmaya başlandı.

Ancak Infantino’nun yeni bir dönem için ortaya koyduğu hedef, bu kez eşi benzeri görülmemiş bir meydan okumayla karşı karşıya. Özel sektöre Dünya Kupası organizasyonlarında yatırım payı satmayı amaçlayan ve tartışmalara yol açan FIFA Forward Enterprise planı, daha sonra geri çekilmek zorunda kalınmasına rağmen Avrupa’da geniş çaplı bir tepkiye neden oldu ve onlarca federasyonun desteğini kaybetmesine yol açtı. Bu durum, Infantino’nun Rabat’taki seçim mücadelesini Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki geleneksel ittifaklarının ne ölçüde sağlam olduğunu ortaya koyacak gerçek bir sınava dönüştürüyor.

Fransa Futbol Federasyonu Başkanı Philippe Diallo, Infantino’ya karşı Avrupa’dan destek görüyor. (EPA)
Fransa Futbol Federasyonu Başkanı Philippe Diallo, Infantino’ya karşı Avrupa’dan destek görüyor. (EPA)

Philippe Diallo: Avrupa’daki isyanın bayrağını dalgalandıran Fransız perde arkası mimarı

Diğer tarafta 63 yaşındaki Fransız Philippe Diallo, UEFA bünyesinde Avrupalıların Infantino’nun nüfuzuna karşı ortaklaşa desteklediği alternatif aday olarak öne çıkıyor. Fransa’nın Saint-Nazaire kentinde doğan Diallo, Senegalli Olimpiyat boks şampiyonu Souleymane Diallo’nun oğlu. Ancak boks eldivenleri yerine hukuk ve spor yönetimi alanını tercih eden Diallo, Paris’in saygın Siyasal Bilgiler Enstitüsü’nden mezun oldu.

Diallo, yaklaşık 30 yıl boyunca (1992-2021) gözlerden uzak bir şekilde Fransa Profesyonel Kulüpler Birliği’nin yöneticiliğini yaptı. Bu dönemde uzlaşmacı ve sakin bir isim olmasının yanı sıra futbolcu transferleri ve sosyal diyalog konularındaki uzmanlığıyla tanındı.

Ocak 2023’te, Noël Le Graët’nin istifasıyla kurumun sürüklendiği krizi aşmak amacıyla Fransa Futbol Federasyonu başkanlığını üstlenerek ön plana çıktı. Daha sonra yapılan seçimde federasyonun asaleten başkanı oldu.

Diallo, bugün uluslararası futbol yönetiminde dengeyi ve güveni yeniden tesis edecek kurumsal bir alternatif olarak kendisini tanıtıyor. Bu yaklaşımını, FIFA’nın mevcut yönetiminin stratejik ve ticari kararlarda tek başına hareket etmesine yönelik Avrupa’da giderek artan rahatsızlığa dayandırıyor.

Japonya Futbol Federasyonu Onursal Başkanı Kozo Tashima, FIFA başkanlığı için aday oldu. (AFP)
Japonya Futbol Federasyonu Onursal Başkanı Kozo Tashima, FIFA başkanlığı için aday oldu. (AFP)

Kozo Tashima: Kurumu ‘temizlemek’ isteyen Japon disiplininin sesi

68 yaşındaki Kozo Tashima ise bu yarışın üçüncü ayağını oluşturuyor. Tashima, futbol sahalarından karar alma mekanizmalarına uzanan bir geçmişi temsil ediyor.

FIFA başkanlığına aday olan tarihteki ilk Japon isim olan Tashima, kariyerine 1970’lerin sonlarında Japonya Millî Takımı’nda profesyonel futbolcu olarak başladı. Daha sonra Almanya’da teknik direktörlük yapan Tashima, Japonya’nın genç millî takımlarını çalıştırdı.

Japonya Futbol Federasyonu bünyesinde çeşitli görevlerde bulunan Tashima, 2016-2024 yılları arasında federasyon başkanlığını yürüttü. Görev süresinin ardından fahri başkan unvanını alan Tashima, 2015 yılından bu yana FIFA Konseyi üyeliğini de sürdürüyor.

Adaylığının gerekçelerini gizlemeyen Tashima, yaptığı açıklamalarda kampanyasının kazanç ve kayıp hesaplarından ziyade Japonların futboldaki yükselişini üzerine inşa ettiği ‘dürüstlük, şeffaflık ve disiplin’ değerlerini uluslararası futbol yönetimine taşımayı amaçladığını belirtti. Tashima ayrıca, FIFA’da ticari çıkarların giderek artan etkisine ve siyasi baskıların spor yönetimindeki karar alma mekanizmalarının bağımsızlığına yönelik müdahalelerine karşı mücadele etmeyi hedeflediğini ifade ediyor.

18 Mart’a giden yol: Sandık mücadelesinden önce dürüstlük testi

Adaylık başvurularının sona ermesine rağmen üç isim de henüz kesin onay almış değil. Önümüzdeki haftalarda dosyaları, dürüstlük ve idari deneyim şartlarını karşılayıp karşılamadıklarının yanı sıra en az beş ulusal federasyonun desteğini alıp almadıklarının belirlenmesi amacıyla FIFA Seçim Komitesi tarafından sıkı bir incelemeye tabi tutulacak. Kabul edilen adayların kesin listesi en geç 18 Şubat 2027’de açıklanacak.

Mart 2027’de Rabat’ta sandıkların açılmasıyla birlikte seçimi ilk turda kazanmak isteyen adayın 211 oyun üçte ikisini, yani 141 oyu alması gerekecek. Sonraki turlarda ise son sıradaki adayın elenmesinin ardından salt çoğunluğu elde etmek yeterli olacak. Bu seçim, 2031 yılına kadar dünya futbolunun geleceğine yön verecek.