Arapça işaretler, 5 asır sonra bir kraliyet mesajının deşifre edilmesini sağladı

Cecile Pierrot, deşifre edilen Fransız kraliyet mesajını taşıyor (AFP)

Dört araştırmacı, 500 önce İspanya Kralı 5. Karl’ın (Şarklen) 1547’de Paris’teki elçisine yazdığı bir mektubu deşifre etmeyi başardı. Bu hafta tanıtılan bu keşif, o dönemde 1. Francis tarafından yönetilen Fransız Krallığı ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasındaki ilişkiler hakkında yeni unsurlar barındırıyor.
Laurea bilgisayar araştırma laboratuarından kriptologlar, bu olağanüstü başarıyı elde etmek için Paris’in kuzeyindeki Picardy Üniversitesi’nden bir tarihçiyle 6 ay çalıştı.
Keşfedilen mesaj, Fransa’nın doğusunda yer alan Nancy şehrindeki Stanislas kütüphanesi koleksiyonlarında yüzyıllarca unutulmuş haldeydi. Laurea’daki kriptograf Cecile Piero bir akşam yemeği sırasında teadüfen, 2019’da Charlequin’den şifreli bir mesaj (1500-1558) olduğunu öğrendi. Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre araştırmacı, konunun bir efsaneden başka bir şey olmadığına inanıyordu. Ancak 2 yıl sonra kendisine bu belgenin varlığından bahsedildiğinde tekrar araştırmaya karar verdi.
2021 yılının sonunda, İspanya Kralı’nın imzaladığı Elçi Jean de Saint-Maurice’e hitaben yazdığı gizemli ve anlaşılmaz mektup ilk kez görüldü.
Deşifre çalışmaları yakında başladı. Cecile Piero, 5. Karl’ın kullandığı ve sayıları yaklaşık 120 olan sembollerin, her birine bir isim veren farklı ailelere sınıflandırdı. Tekrarlanma sürelerini saymaya ve onlardan tekrarlanan cümleleri izlemeye karar verdi.
Araştırmacı bu amaçla, Nancy’nin laboratuvarından Perik Gaudry ve Paul Zimmerman ile birlikte araştırmayı hızlandırmak için bilgi teknolojilerini kullanmaya karar verdiğini duyurdu. Araştırmacı ayrıca, yapay zekanın kullanılmadığını ancak bu durumda insan unsurunun uygun soruları bilgisayara sorduğunu açıkladı.
Deşifre işlemine, zorluğu nedeniyle küçük adımlarla başladı. Çünkü çok sayıda sembolün yanı sıra, tüm kelimelerin bir sembolle şifrelenmesi ve bazı harflerin Arapçadan esinlenerek işaretlenmesi dikkat çekiciydi.
Daha kötüsü ise Charlequin’in hiçbir anlam ifade etmeyen, ancak aslında mesajın şifresini çözmeye çalışabilecek rakibi yanıltmayı amaçlayan iptal edilmiş semboller, şifreler kullanmasıydı.
Haziran ayı sonunda insanların çözmekten aciz olduğu bu görevde ilk ilerleme kaydedildi. Cecile Pierrot mektuptaki bir dizi kelimeyi ayırmayı başardı.
Üç kriptograf, 16. yüzyılda hem kriptografide hem de Fransa ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasındaki ilişkilerde uzmanlaşmış Camille Disinclou’nun hizmetlerinden yararlandı.