Zelenskiy, Donbass cephesinde; Rus üssüne yeni SİHA saldırısı

Zelenskiy, Moskova'nın geçtiğimiz Eylül ayında ilhakını ilan ettiği Donbass bölgesinde (AP)
Zelenskiy, Moskova'nın geçtiğimiz Eylül ayında ilhakını ilan ettiği Donbass bölgesinde (AP)
TT

Zelenskiy, Donbass cephesinde; Rus üssüne yeni SİHA saldırısı

Zelenskiy, Moskova'nın geçtiğimiz Eylül ayında ilhakını ilan ettiği Donbass bölgesinde (AP)
Zelenskiy, Moskova'nın geçtiğimiz Eylül ayında ilhakını ilan ettiği Donbass bölgesinde (AP)

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ülkenin doğusundaki ana savaş alanı olan Bahmut'a kısa bir mesafedeki savaş cephesinin yakınlarına yöneldi. Ukrayna ordusunun burada aylardır Rus saldırısına direndiği kaydediliyor. Diğer yandan ise Rusya'nın ülkenin enerji tesislerine düzenlediği yeni bombalamaların ardından Ukraynalılar elektrik kesintilerinden mustarip olmaya devam ediyor. Rusya ise Ukrayna'yı silahlı insansız hava araçları (SİHA) ile kendi topraklarındaki havaalanlarına saldırılar düzenlemek ve bunları yoğunlaştırmakla suçluyor.
Yerel yetkililer, dün, bu sefer ise Ukrayna sınırındaki Kursk bölgesinde bir Rus havalimanının insansız hava araçları tarafından saldırıya uğradığını bildirdi. Pazartesi günü iki Rus askeri havaalanı insansız hava araçları tarafından saldırıya uğramıştı. Biri güney Saratov bölgesinde, diğeri ise Rusya'nın merkezinde, Ukrayna sınırına yüzlerce kilometre uzaklıkta başkent Moskova yakınlarındaki Ryazan şehrinde kaydedildi.
Kursk Valisi Roman Starovoyt, Telegram aracılığıyla yaptığı açıklamada, Kursk saldırısının ardından çıkan yangının henüz kontrol altına alınamadığını, yangın nedeniyle bölgedeki iki okulda derslere ara verildiğini bildirdi. Sanayi şehri Kursk'tan gelen görüntülerde, yalnızca askeri uçuşlar için kullanılan havalimanı bölgesinde büyük bir yangın olduğu görülüyor. Yerel basında çıkan haberlere bakıldığında, dün Baza semtindeki bir askeri tesise SİHA’lar ile saldırı düzenlendi. Baza portalı, Bryansk bölgesinde ulusal güvenlikle bağlantılı bir devlet holding şirketinin hedef alındığı bir SİHA saldırısının düzenlendiğini bildirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kremlin'in son SİHA saldırılarının ülke için bir tehdit oluşturduğunu açıklaması ardından Rusya'daki üst düzey iç güvenlik uzmanlarıyla görüştü. Kremlin tarafından dün yapılan açıklamada Putin'in devletin iç güvenliğinin nasıl sağlanacağını tartışmak için Güvenlik Konseyi'ni toplantıya çağırdığı bildirilmişti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, yetkili makamların ülkeyi Ukrayna saldırılarından korumak için gerekli önlemleri aldıklarını söyledi. İHA saldırılarıyla ilgili ise “Elbette, Ukrayna rejiminin bu tür terör eylemlerine devam edeceğini açıkça beyan ettiği politikası bir risk faktörü sayılıyor” ifadelerini kullandı.
Enerji ve ulaşım altyapısı dahil olmak üzere Ukrayna'daki sivil altyapıyı yok etme kampanyasını sürdüren Rusya, dün yaptığı saldırıların askeri açıdan haklı olduğu görüşünü yineledi. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, “Bunlar, Ukrayna'nın askeri potansiyelini kırmak için askeri komuta sistemine, silah fabrikalarına ve ilgili nesnelere yüksek hassasiyetli ve uzun menzilli silahlarla yapılan büyük saldırılardır” açıklamalarında bulundu.
Şarku’l Avsat’ın Rus Kommersant gazetesinden aktardığı habere göre Ukrayna, stratejik bombardıman uçaklarının bulunduğu, en yakın Ukrayna sınırına 500 kilometre uzaklıktaki Engels Hava Üssü’nü hedef almak için Tu-141 insansız hava araçlarını kullandı.
Kremlin, kontrolü altındaki Ukrayna topraklarının tamamen ilhakı için, hatta yerel para biriminin Rus rublesine çevrilmesi konusunda baskı yapıyor. Bugün Ukrayna'nın Herson bölgesini işgal eden Ruslar, halkı birikimlerini ruble ile takas etmeye çağırdı.
Zelenskiy, Moskova'nın Eylül ayında ilhakını ilan ettiği, ancak tam kontrol sağlamadığı Donbass bölgesinde bulunduğunu gösteren görüntüleri yayınladı. 6 Aralık Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Günü vesilesiyle askerlere seslenen Zelenskiy, “Doğu Ukrayna, cephedeki en zor eksendir. Azminiz için teşekkür ederiz” açıklamalarında bulundu. Bazı askerlerin ise ödüllendirildiği bildirildi. Zelenskiy, Slovyansk şehrinin girişinde çekilen bir başka görüntüde ise ‘Ukrayna için canını feda eden herkesi’ selamladı. Yerel yetkililer, Rus yanlısı bir kale konumundaki Donetsk'te Ukrayna’nın düzenlediği saldırılarda 6 sivilin hayatını kaybettiğini aktardı. Zelenskiy, Rus güçlerinin yazdan beri kontrol etmeye çalıştığı Bahmut'a yalnızca 45 kilometre uzaklıktaydı. Bu amaca şimdiye kadar ulaşamayan Moskova, bu bölgeye eski mahkumları silahlandıran Wagner Grubu'nun yanı sıra askeri personel konuşlandırdı.
Rusya Devlet Başkanı’nın aksine Zelenskiy ise düzenli olarak cepheye yakın bölgelere yöneliyor. Moskova tarafından ilhak edilen Kırım'a Pazartesi günü yaptığı ziyaret gibi yalnızca birkaç ziyarette bulunan Putin’in Kırım Köprüsü’nde araç kullandığı görüntülere yer verilmişti.
Sonbahardan bu yana bir dizi yenilgiye uğrayan, kuzeydoğu Ukrayna'da ve güneyde geri çekilmek zorunda kalan Ruslar Bahmut'un kontrolünü ele aldıkları taktirde başarı elde etmiş olacak. Bazı başarısızlıklar ile karşı karşıya kalan Rus ordusunun Ekim ayından bu yana Ukrayna enerji tesislerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırması, sivil nüfusun elektrikten, dolayısıyla su ve ısınmadan yoksun kalmasına sebep oluyor. Bölgede kışın sıcaklıkların eksi derecelere düştüğü biliniyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı, dün yaptığı açıklamada, Kiev bu saldırıyı başlattığı taktirde Moskova'nın bunu Ukrayna'nın işgalinden bu yana güçlerini koruma düzeyinde en önemli stratejik başarısızlık olarak görmesi gerektiğini vurguladı. Kremlin Ukrayna direnişini kıracağını iddia etmeye devam etse de, kararlılığını sürdüren ve Batılı müttefiklerinden silah tedarik eden Ukraynalılar karşısında Rus ordusu için son aylar çok zor geçiyor.



ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
TT

ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)

ABD ile Rusya, Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (New START) süresinin dolmasının ardından görüşmeler yapmaya hazır olduklarını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, nükleer silahlanma yarışında tehlikeli bir aşamaya girilmesini önleyecek yeni kısıtlamalar getirilmesi için Çin’in de sürece dahil edilmesi konusunda ısrarcı olurken, Rusya’nın Fransa ve Birleşik Krallık’ın da kapsama alınmasına yönelik çağrıları karşılık bulmadı.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD açısından kötü müzakere edilmiş ve açıkça ihlal edilen New START Anlaşması’nı uzatmak yerine, nükleer uzmanlarımız gelecekte uzun süre geçerli olacak, yeni, daha iyi ve modern bir anlaşma üzerinde çalışmalı” ifadesini kullandı. Trump, herhangi bir görüşmeden söz etmezken, yeni bir anlaşmanın Çin’i de içermesi gerektiğini vurguladı.

Trump ayrıca, “ABD dünyanın en güçlü ülkesidir” değerlendirmesinde bulunarak, ilk başkanlık döneminde nükleer silahlar da dahil olmak üzere orduyu tamamen yeniden inşa ettiğini belirtti. Donanmanın yeni savaş gemileriyle güçlendirildiğini ve Uzay Kuvvetleri’nin kurulduğunu hatırlatan Trump, “Pakistan ile Hindistan, İran ile İsrail, Rusya ile Ukrayna arasında nükleer savaşların önüne geçtim” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD ile Rusya arasında nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik son anlaşma olan New START’ın süresi, her iki ülkenin de yeni silah nesilleri geliştirdiği bir dönemde sona erdi. Bu süreçte Çin’in de nükleer başlıkların taşınmasına yönelik yeni yöntemler denediği biliniyor. Ukrayna’daki savaş nedeniyle yeni bir anlaşmaya ilişkin ABD-Rusya görüşmeleri askıya alınırken, 2010 tarihli New START Anlaşması, ABD ve Rusya’nın sahip olabileceği stratejik nükleer başlık sayısını taraf başına bin 550 ile, fırlatma platformu sayısını ise 700 ile sınırlamıştı.

Kusurları giderme

ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü ve Uluslararası Güvenlik Müsteşarı Thomas G. DiNanno, Cenevre’de düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Silahsızlanma Konferansı’nda yaptığı konuşmada, Başkan Donald Trump’ın yeni bir anlaşmaya yönelik tutumunu destekleyerek New START Anlaşması’nın ‘temel kusurlar’ barındırdığını söyledi. DiNanno, Rusya’nın tekrarlanan ihlalleri, küresel nükleer stokların artması ve New START Anlaşması’nın tasarım ve uygulanmasındaki eksikliklerin, ABD’ye ‘geçmiş bir dönemin değil, günümüz tehditlerinin ele alındığı yeni bir yapının oluşturulması için acil bir gereklilik’ yüklediğini ifade etti. Çin’in nükleer kapasitesine de dikkat çeken DiNanno, “Bugün geldiğimiz noktada Çin’in nükleer cephaneliği tamamen sınırsız, şeffaflıktan yoksun, bildirimsiz ve denetimsiz durumda” dedi. DiNanno, silahların kontrolünde yeni dönemin net bir odakla devam edebileceğini ancak bunun ‘müzakere masasında yalnızca Rusya’nın değil, daha fazla ülkenin yer almasını gerektirdiğini’ vurguladı.

Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)

DiNanno, Pekin’i gizli nükleer denemeler yapmakla da suçladı. “ABD hükümetinin, Çin’in yüzlerce tonluk patlayıcı güce sahip denemelere yönelik hazırlıklar da dahil olmak üzere nükleer patlama testleri gerçekleştirdiğinden haberdar olduğunu açıklayabilirim” dedi. Çin ordusunun bu denemeleri, nükleer patlamaların üzerini örterek gizlemeye çalıştığını öne süren DiNanno, bunun söz konusu testlerin nükleer denemelerin yasaklanmasına ilişkin yükümlülükleri ihlal ettiğinin bilincinde olunduğunu gösterdiğini ifade etti.

Rusya'nın istekleri

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen yıldan bu yana Washington’un da aynı yönde adım atması halinde anlaşmada öngörülen sınırlara bir yıl daha uymaya hazır olduğunu açıklamıştı. Ancak Trump bu Rus talebine yanıt vermedi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, perşembe günü yaptığı açıklamada, Putin’in anlaşmanın süresinin dolmasını çarşamba günü Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği görüşmelerde ele aldığını belirterek, Moskova’nın ‘güvenlik durumunun dikkatli bir analizine dayanarak dengeli ve sorumlu bir şekilde hareket edeceğini’ söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, ‘mevcut koşullar altında New START Anlaşması taraflarının, anlaşma kapsamındaki temel hükümler de dahil olmak üzere, herhangi bir karşılıklı yükümlülük veya bildirimle bağlı olmadıklarının varsayıldığını ve atacakları bir sonraki adımları tamamen serbestçe belirleyebileceklerini’ bildirdi.

Yeni bir gelişme olarak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rus ve ABD’li müzakerecilerin son Rusya-Ukrayna görüşmeleri kapsamında silahlanma konusunu da ele aldığını açıkladı. Peskov, “Tarafların sorumlu tutumlar benimsemesi ve bu meseleye ilişkin görüşmelere en kısa sürede başlanmasının gerekliliği konusunda bir anlayış var. Bu konu Abu Dabi’de de gündeme geldi” şeklinde konuştu.

Peskov, anlaşma sınırlarına en az altı ay süreyle uyulmasına yönelik gayriresmi bir mutabakat ihtimaline ilişkin raporun sorulması üzerine, “Bu tür hükümler yalnızca resmi olarak uzatılabilir. Bu alanda gayriresmi bir uzatmayı hayal etmek zor” yanıtını verdi. Peskov, Moskova’nın anlaşmanın perşembe günü sona ermesinden üzüntü duyduğunu ve bunu ‘olumsuz’ değerlendirdiğini de yineledi.

Çin’in reddi

Bu arada Çinli diplomat Chen Jian, ülkesinin silahsızlanma müzakerelerine katılması yönündeki ABD taleplerini açıkça reddetti. Çin’in nükleer cephaneliğinin hızlı büyümesine rağmen, ABD ve Rusya’ya kıyasla çok daha küçük olduğunu savunan Jian, konferansta yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı: “Çin’in nükleer kapasitesi hiçbir şekilde ABD ya da Rusya’nın seviyesine yaklaşmamakta. Çin bu aşamada nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmayacak.”

Rusya'nın BM Cenevre Ofisi Daimî Temsilcisi Gennady Gatilov ise yeni nükleer görüşmelerin Fransa ve Birleşik Krallık gibi nükleer silaha sahip diğer ülkeleri de kapsaması gerektiğinde ısrar etti. Gatilov, “Bir nükleer ittifak olduğunu ilan eden NATO’da ABD’nin askeri müttefikleri olan Birleşik Krallık ve Fransa’nın da sürece katılması halinde Rusya bu süreçte yer alacaktır” dedi.

Öte yandan Avrupalı liderler, uzun süredir müttefik ülkelere ABD tarafından sağlanan nükleer şemsiye yerine, Washington’dan bağımsız nükleer güçler oluşturulmasını tartışıyor. Japonya, Güney Kore ve Türkiye de nükleer silaha sahip olmayan ancak bu yönde politika değişikliğini gündemine alan diğer ülkeler arasında yer alıyor.

Ayrıca Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore resmi olarak nükleer silaha sahip ülkeler olarak bilinirken, İsrail’in de geniş bir nükleer cephaneliğe sahip olduğuna yaygın biçimde inanılıyor.


Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
TT

Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump dün, Yeni Delhi’nin Rusya’dan petrol almaya devam etmesi nedeniyle daha önce Hindistan menşeli ürünlere uygulanan yüzde 25’lik ek gümrük vergilerini kaldırma kararı aldı. Karar, iki ülke arasında bu hafta varılan ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte alındı.

Trump’ın imzaladığı başkanlık kararnamesine göre Hindistan, Rus petrolünü doğrudan ya da dolaylı yollarla ithal etmeyi durdurmayı taahhüt etti.

Kararnamede ayrıca, Yeni Delhi’nin ABD’den enerji ürünleri satın almayı ve ‘önümüzdeki on yıl boyunca savunma iş birliğinin genişletilmesine yönelik ABD ile bir çerçeveye bağlı kalmayı’ kabul ettiği belirtildi.

Yüzde 25 oranındaki ek ABD gümrük vergilerinin, bugün ABD doğu saatiyle sabah 12.01 itibarıyla kaldırılacağı bildirildi.

Karar, Trump’ın birkaç gün önce Hindistan ile bir ticaret anlaşmasına varıldığını açıklamasının ardından geldi. Anlaşma, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesini, buna karşılık Başbakan Narendra Modi’nin Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’dan petrol alımını durdurma taahhüdünü içeriyor.

Anlaşma kapsamında Washington, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini yüzde 25’ten yüzde 18’e indirmeyi kabul etti.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Hindistan’ın önümüzdeki beş yıl içinde ABD’den enerji ürünleri, uçaklar, değerli metaller, teknoloji ürünleri ve kömür olmak üzere toplam 500 milyar dolar tutarında alım yapmayı planladığı ifade edildi.

Söz konusu anlaşma, Trump’ın Rus petrolü alımlarının sona erdirilmesini Ukrayna’daki savaşı finanse eden bir unsur olarak görmesi nedeniyle, Washington ile Yeni Delhi arasında aylardır süren gerilimi de azaltıyor.

Anlaşmayla birlikte Trump ile Modi arasındaki yakın ilişkilerin yeniden canlandığına dikkat çekilirken, ABD Başkanı daha önce Modi’yi ‘en yakın dostlarından biri’ olarak nitelendirmişti.


Maskat görüşmeleri... "iyi bir başlangıç" ama bir atılım yok

Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
TT

Maskat görüşmeleri... "iyi bir başlangıç" ama bir atılım yok

Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)

ABD ve İran arasındaki dolaylı nükleer görüşmeler, her iki tarafın da ön koşullarına bağlı kalmasına rağmen kesin bir ilerleme kaydedilememesi üzerine, olası bir ikinci tur konusunda beklenti ve endişe ortamında dün Umman'ın başkenti Maskat'ta sona erdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmeleri "iyi bir başlangıç" olarak nitelendirerek, sürecin devamı konusunda prensipte bir anlayış olduğunu doğruladı. Ancak, "güven eksikliğinin" en büyük zorluk olduğunu ve devamın Tahran ve Washington'da yapılacak istişarelere bağlı olduğunu vurguladı. Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerde iki heyet arasında mesaj alışverişi yapmak üzere arabuluculuk görevini üstleniyor.

Steve Wittkoff başkanlığındaki ABD heyetine, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper'ın da katılması, karşılıklı uyarılar ve bölgedeki ABD askeri yığınağı ortamında diplomatik görüşmelere paralel bir baskı taktiği olarak değerlendirildi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre bölgesel bir diplomat verdiği demeçte, Tahran'ın Maskat görüşmelerinden, ABD müzakerecilerinin özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme hakkı konusunda temel pozisyonlarını bir nebze anladıkları izlenimiyle ayrıldığını söyledi. Diplomat, görüşmeler sırasında füze kapasitesi konusunun gündeme getirilmediğini ve İran tarafının sıfır zenginleştirmeyi kabul etmeyi reddettiğini, ancak seviyesi ve saflığı veya alternatif formüller hakkında görüşmeye istekli olduğunu belirtti.