Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Başbakanı Muhammed bin Raşid el-Maktum, Dubai hükümetinin 2023-2025 mali yılları için toplamda 205 milyar BAE Dinarı değerindeki genel bütçesine onay verdi.
Önümüzdeki üç yılın mali planı, Dubai hükümetinin iş sektörlerine üst düzey ekonomik istikrar ve teşvik sağlama arzusunu yansıtıyor.
Kamu gelirinin 2022 mali yılına oranla yüzde 20 artış ile 69 milyar dinara ulaşması bekleniyor.
Şarku’l Avsat’ın BAE haber ajansı WAM’dan aktardığı habere göre BAE’de 2023 mali yılı için devlet harcamalarının 67,5 milyar AED’ye ulaşacağı bekleniyor. Bu, Dubai'nin ekonomiyi canlandırma niyeti için yeni bir başlangıç teşkil ediyor.
Vatandaşların barınması ve sosyal hizmetler, aynı zamanda sağlık, eğitim ve kültür sektörlerinin gelişimi hususları bütçede ön sıralarda yer alıyor.
2022 bütçesine nazaran yüzde 4’lük bir artışla, toplam devlet harcamalarının yüzde 34'ünün sosyal kalkınma sektörüne tahsis edilmesi, vatandaşların çıkarının hükümetin önceliği olduğunu yansıtıyor. WAM’a göre Dubai, küresel iş dünyasının BAE ekonomisine olan güvenini pekiştiren, daha fazla yatırım sağlamaya katkıda bulunan kapsamlı bir mali politika benimsiyor.
Dubai'nin altyapısını geliştirmeye devam ediliyor. İnsani gelişmenin gerekliliklerine ulaşmak ve toplumu desteklemek için stratejik kalkınma projeleri ortaya koyuluyor.
Gelecek planlarını gerçekleştirme kapsamında kaydedilen bütçe süreci, Dubai'nin girişimci faaliyetleri geliştirmeyi ve teşvik etmeyi, daha fazla yabancı yatırımı çekmeyi, toplum için refah sağlamayı, toplum gereksinimlerini karşılamayı, ülkenin fırsatlar ve yenilik ülkesi konumunu pekiştirmeyi sürdürme kararlılığını teyit ediyor.
Dubai Veliaht Prensi Şeyh Hamdan bin Muhammed bin Raşid Âl Maktum, çeşitli ekonomik sektörlerin güçlü performansını yansıtan yeni bütçenin Dubai'nin toplumsal boyuta odaklanarak çeşitli alanlarda yeteneklerini geliştirmeye devam etme kararlılığını doğruladığını vurguladı.
Gelecek üç yılın mali planı, Dubai hükümetinin iş sektörlerine üst düzey ekonomik istikrar ve teşvik sağlama arzusunu yansıtıyor. Ülkedeki ekonomik sektörler için orta vadeli planlamayı destekleyen bu yönelim, özel sektör için net bir vizyon sağlıyor.
Şeyh Muhammed bin Raşid Âl Maktum, Dubai hükümetinin devlet harcamalarının 67,5 milyar AED’e ulaşacağı beklenen 2023 mali yılı genel bütçesini onaylamaya ilişkin 2022 tarihli 23 sayılı kanuna onay verdi. Bütçe, makro ekonominin canlandırılması ve Dubai Stratejik Planı 2030 hedeflerinin desteklenmesi için bir başlangıç noktası teşkil ediyor.
2023 mali bütçesi kapsamında sosyal hizmetlere, sağlık, eğitim ve kültür sektörlerinin gelişimine dikkat eden Dubai, ayrıca önümüzdeki 20 yıllık bir planın parçası olarak Dubai'nin Konut Programı aracılığıyla konut sektörüne yüksek öncelik veriyor. Bütçe aynı zamanda aileleri, sebat gösterenleri ve dar gelirlileri desteklemek için sosyal yardım fonunun geliştirilmesine odaklanıyor.
Dubai Hükümeti Maliye Bakanlığı (DOF) Genel Müdürü Abdurrahman Salih Âl Salih, 2023-2025 mali yılları için genel bütçenin finansal sürdürülebilirliği doğruladığını, ülkedeki girişimciliği teşvik ettiğini vurguladı. Söz konusu üç yıllık bütçenin iş sektörlerine teşvik edici mesajlar gönderdiğini söyleyen Âl Salih, bütçenin küresel gelişmelere paralel olarak yıllık düzeyde güncellendiğine dikkat çekti. Böylece yatırımları çeken ekonomik teşviklerin sağlandığını, rekabet gücünü pekiştirdiğini, Dubai Stratejik Planı 2030 kapsamındaki yetkilerin ve hedeflerin uygulanmasına katkıda bulunduğunu vurgulayan Âl Salih, şöyle ekledi:
“Küresel ekonomik enflasyonun dayattığı değişimlere ayak uyduracak ve gereklilikleri karşılayacak nitelikte 67,5 milyar AED değerindeki 2023 mali yılı bütçesi, Dubai Stratejik Planı 2030'u pekiştirmek ve Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid Âl Maktum’un vizyonunu gerçekleştirmek için projeyi uygulamaya yönelik entegre bir plan kapsamına giriyor. Âl Maktum, hükümetin aileler ve sebat gösterenlere yönelik desteğini artırmaya, hükümet çalışmalarını geliştirmeye, daha fazla yabancı yatırım çekmeye ve küresel rekabet gücünü pekiştirmeye odaklanıyor.”
Aynı zamanda Raşid Âl Maktum’un BAE için finansal sürdürülebilirliği sağlayan disiplinli finansal politikaları benimseme, finansal kaynakların yönetimi üzerinde çalışma ve artan ekonomik büyüme oranlarına katkıda bulunma hususundaki direktiflerinden bahsetti.
2023'te beklenen gelirler
BAE’nin küresel salgının sonuçlarından hızla kurtulması ve bu yönde alınan önlemlerde ulaşılan başarı neticesinde kamu gelirinin 2022 mali yılına oranla yüzde 20 artış ile 69 milyar dinara ulaşması bekleniyor. Nitekim BAE ve Dubai, salgında en iyi iyileşme oranlarını elde eden dünyadaki ilk ve en hızlı ülke ve şehirler arasında yer alıyor. Bu husus BAE’deki turizm akışındaki, hava trafiği ve ekonomik faaliyetlerdeki artıştan anlaşılabiliyor.
Gelecek mali yılın bütçesinin petrol gelirlerinin 2023 yılı için beklenen toplam gelirlerin yaklaşık yüzde 5'ini oluşturduğunu göstermesi, ülkedeki mali sürdürülebilirliği doğrular nitelikte.
2023'te beklenen giderler
Dubai'nin yaşamak ve çalışmak için dünya çapında en iyi şehirler, en iyi küresel turizm ve yatırım destinasyonları arasında ön sıralarda yer aldığına, dolayısıyla nüfus oranlarının arttığına dikkat çeken Âl Salih, bu sebeple Dubai Emiri’nin direktifleri üzerine yaşam standardının yükseltilmesi, altyapının geliştirilmesi, vatandaşların ve sakinlerin refah ve mutluluk düzeyinin yükseltilmesi için çalıştıklarını vurguladı. Söz konusu bütçe, iş dünyasına Dubai'nin kapsamlı bir mali politika benimsediği mesajını veriyor.
2023 mali yılı bütçe harcamalarının yüzde 24'ünü hibe ve sosyal destek giderleri, diğer yüzde 24'ünü genel ve idari giderler, yüzde 7’sini ise inşaat projeleri oluşturuyor. Buradan, Dubai’nin altyapıyı geliştirmeye ve stratejik geliştirme projeleri yürütmeye devam edeceği anlaşılıyor.
Art arda gelen küresel krizlerden kaynaklanabilecek herhangi bir acil durum için önlem almak isteyen Dubai, acil durum programlarına hazırlanma ilkesi kapsamında bütçeye toplam beklenen harcamaların yüzde 5'i kadar özel bir rezervi de dahil etti. Kamu maliyesine herhangi bir engel teşkil etmeyen disiplinli maliye politikası neticesinde toplam harcamaların yüzde 6’sını geçmeyen bir borç servis oranı gözetildi.
Bütçenin dağılımı
2022 bütçesine nazaran yüzde 4’lük bir artışla, toplam devlet harcamalarının yüzde 34'ünün ağlık, eğitim, bilimsel araştırma, barınma, ihtiyaç sahibi ailelerin bakımı, kadın ve çocukların bakımı alanlarında sosyal kalkınma sektörüne tahsis edilmesi, vatandaşların çıkarının hükümetin önceliği olduğunu yansıtıyor. Okuma, çeviri ve programlama girişimleri, gençlere yönelik girişimler, spor alanındaki gelişmeler, yaşlılar ve emeklilere yönelik girişimler de bu kapsama giriyor.
Dubai hükümeti, toplam harcamaların yüzde 20’sini ise güvenlik, adalet ve asayiş sektörlerine ayırdı. Yollar, tüneller, köprüler, ulaşım araçları, sanitasyon istasyonları, bahçeler ve parklar, yenilenebilir enerji kaynakları ve atık arıtma tesisleri gibi altyapı harcamalarına ise toplam harcamaların yüzde 41'i tahsis edildi.
Bütçe aynı zamanda hükümetin küçük projeleri ve girişimciliği destekleme, mikro işletmeler için uygun ortam sağlama arzusunu da yansıtıyor. Kamu hizmetleri sektörünü, hükümetteki mükemmel işleyişi, yaratıcılığı, yeniliği ve bilimsel araştırmayı desteklemeye önem veren hükümet, performansın geliştirilmesi, mükemmellik, yenilikçilik ve yaratıcılık kültürü oluşturulması için toplam devlet harcamalarının yüzde 5'ini tahsis etti.
DOF Planlama ve Genel Bütçe Sektörü İcra Direktörü Arif Abdurrahman Ehli ise Dubai hükümetinin benimsediği orta vadeli finansal planlama yöntemi ve üç yıllık mali planın Muhammed bin Raşid'in vizyonunu yansıttığını, Hamdan bin Muhammed bin Raşid ve Şeyh Maktum bin Muhammed bin Raşid Âl Maktum’un direktiflerinde kaydedildiğini vurguladı.
2023 yılı bütçesinin, Dubai 2030 ve sonrası için stratejik plan geliştirme projesinin gereklilikleri mucibince kaydedildiğini söyleyen Ehli, bu hususta en iyi uluslararası uygulamalara dayalı disiplinli mali politikaların uygulandığını, BAE’nin istikrarlı mali durumunun şeffaflığının sağlandığını vurguladı. Toplam gelirlerin yüzde 4,6'sı kadarı bir işletim fazlasının Dubai'nin yüksek düzeyde finansal sürdürülebilirliğini sağladığına dikkat çeken Ehli, Maliye Bakanlığının hükümet harcama verimliliği programlarını pekiştirme, bütçeyi sürekli olarak geliştirme ve gözden geçirme çalışmalarına yönelik çabalarındaki sürekliliği teyit etti.
Merkezi Hesaplar Sektörü İcra Direktörü Cemal el-Meri ise Maliye Bakanlığının devlet hizmet ücretleri için akıllı tahsilat programları kurarak, küçük projeler için akıllı finansman sağlayarak, finansal veri platformunu geliştirerek gelişim ve yeniliği pekiştirme çabalarına değindi. Aynı zamanda DOF’un kamu maliyesini iyileştiren ve mali mükemmelliğe ulaşmayı sağlayan programlar geliştirmeye ve uluslararası kamu sektörü muhasebe standartlarının uygulanmasına yönelik devamlı niyetini vurguladı. Böylece Dubai’nin bölgede Uluslararası Kamu Muhasebe Standartları’nı uygulayan ilk hükümetlerden biri olduğunu, bunun bütçe uygulaması sonuçlarında ve seçkin hükümet performansının geliştirilmesinde önemli bir etkisinin bulunduğunu vurguladı.
