Kanda enfeksiyona neden olan bazı bakteri türleri, en güçlü antibiyotiklere karşı dirençlerini artırıyor

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2020 yılında 87 ülkeden topladığı verilere dayanan raporu, koronavirüs pandemisinin başlangıcına tanık olunan bu yılın aynı zamanda kan dolaşımında enfeksiyona neden olan bazı bakterilerin ilaçlara, hatta son çare olarak başvurulan antibiyotiklere karşı direncinin arttığını gösterdi.
Antibiyotiklerin aşırı veya yanlış kullanımı, alternatif tedavilerin gelişme hızının endişe verici derecede yavaş olduğu bir zamanda, bakterilerin bir dizi ilaca dirençli hale gelmesine katkıda bulundu.
Reuters haber ajansına göre, rapora katılanlar Cuma günü, yüksek direnç seviyelerinin yüzde 50’yi aştığını, Klebsiella pneumoniae ve Acinetobacter gibi bakterilerin görüldüğüne dikkati çekti. Söz konusu bakteriler, genellikle ciddi, yaşamı tehdit eden kan dolaşımı enfeksiyonlarına neden olmaları ile biliniyor.
Bu tür enfeksiyonlar genellikle, diğer tüm antibiyotikler başarısız olduğunda kullanılan ilaçlar olan ‘son çare antibiyotikler’ olarak bilinen karbapenem ile tedavi edilmesini gerektiriyor.
WHO Küresel Antibakteriyel Direnç Gözetim Sistemi lideri Dr. Carmem Pessoa-Silva bir basın konferansında, antibakteriyel direnç (AMR) oranlarının çok yüksek olmaya devam ettiğini, ancak son çare antibiyotiklerin etkilerini kaybetmeye başladığını söyledi.
Dr. Carmem Pessoa-Silva, “Bu tehdide yanıt vermek için çok dar bir fırsat penceremiz var” ifadelerini kullandı.
Yersiz antibiyotik kullanımını azaltmak için ortak çabalar gösterilmiş olsa da, yeni araştırmalar yavaş bir hızda ilerlemeye devam ediyor.
Yeni bir antibiyotiği onaylamak için gereken çaba, maliyet ve sınırlı yatırım getirisi gibi faktörler ilaç üreticilerinin isteksizliğine neden oluyor. Zira aynı zamanda ilaçların ucuz olmalı ve ilaç direncini azaltmak için minimum kullanım üzerine tasarlanmaları gerekiyor.
Bunun sonucunda, antibiyotiklerin araştırma ve geliştirmesinde büyük paya sahip olan biyofarmasötik şirketlere ait sınırlı sayıda laboratuvar bulunuyor ve diğer büyük şirketler daha kârlı pazarlara ve ürünlere odaklanıyor.
1980’lerde 20’den fazla şirket varken şimdi bu alanda sadece birkaç büyük şirket kaldı.
Sonuçları bu yıl yayınlanan önemli bir küresel analizde, 2019 yılında 1,2 milyon insanın antibiyotiğe dirençli bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle hayatını kaybettiği sonucuna varıldı. Bu durum, antibiyotik direncini dünya çapında HIV/AIDS veya sıtmadan daha fazla sayıda ölüme neden olan faktörlerden biri haline getirdi.