Çin televizyonlarında yaşlılara yönelik evlilik programları moda oldu. 50 yaş üstü kişiler için hazırlanan programlardan alınan kısa kesitlerse TikTok'ta viral hale geliyor.
The New York Times (NYT), Çin'de yaş ayrımcılığı sebebiyle yaşlıların sosyal, romantik ve cinsel ihtiyaçlarının tabu haline geldiğini yazdı.
Çin toplumunda yaşlı bireylerin, genç nesillerin ihtiyaçlarına önem vermesi bekleniyor. Çocuklar, ebeveynlerinin gelenekleri yıkarak ilişki peşinde koşmasının kendi sosyal statülerine ve iş hayatına zarar vermesinden endişe duyuyor.
Ülkede yalnızlık sorunu yaşlılar arasında giderek arttı. Yaşlılıklarında çocuklarına bel bağlayan pek çok Çinli, kente göçün artmasının ardından yalnız yaşıyor. Son verilere göre 65 yaş ve üstü 54 milyondan fazla insan bekar, boşanmış ya da dul.
NYT buna rağmen söz konusu programların prodüksiyon sürecinin zor geçtiğini yazdı. Örneğin 2020'de hazırlıklara başlayan "Çok Geç Değil" adlı bir program için Jilin eyaletindeki 20 yaşlının yardımı istenirken 15'i bu teklifi reddetti.
"Evlilik pazarı"ndakiler programa katıldı
Ancak kabul edenlerle başlayan programa daha sonra başka kişiler de katıldı. Programdaki emekli bir öğretmen, daha önce "evlilik pazarına" sık sık gittiğini söyledi. Bu pazarlarda ebeveynler, evlatlarının fotoğraflarının, yaş, boy, kilo bilgilerinin yer aldığı kartlar hazırlıyor. Parkı gazen diğer anne ve babalar da uygun talipler arasından seçim yapıyor. Çinliler burada bazen kendilerine de talip arıyor.
Öğretmenin programda görülmesinin ardından "evlilik pazarındaki" diğer kişiler de onu takip etti.
Haberde Çin ekranlarında bu tür en az 10 programın olduğu yazıldı. Buralarda katılımcılara sağlıkları ve emekli maaşlarına dair sorular soruluyor. Konuklar kendilerini neyin katılmaya ikna ettiği konusunda epey açık sözlü davranıyor. Örneğin eski eşinden boşanan bir kadın, yalnızlık sebebiyle televizyonuyla konuşmaya başladığını söyledi.
"Kader İçin Çok Geç Değil" adlı programın yapımcısı Leng Bing, katılımcıların partner bulmak istediklerini ancak daha önce utandıkları için bunu söyleyemediklerini vurguladı:
"Ancak programımız sayesinde doğru yönde ilerliyoruz. Birçok kişi daha anlayışlı ve açık fikirli oluyor."
Bu yıl günde yaklaşık 100 aday programa katılsa da koronavirüs vakalarının artmasının ardından çekimler durduruldu. Yapımcı Leng, katılımcıların yarısının kentten yarısının kırsal bölgelerden olduğunu belirtti. Adayların üçte ikisiyse kadındı.
Programlar arasında farklılıklar olsa da adayların birbirine açık sözlü davranması hiç değişmiyor. "Aşkın Seçimi" adlı programda bir kadın, fazla seçici olduğu gerekçesiyle 70 yaşlarındaki bir adama "Nesin sen, 20'lerindeki genç mi?" diye sordu.
Gençler viral videoları izliyor
Bunun gibi çarpıcı konuşmaların kesitleri TikTok'un Çin'deki versiyonu olan Douyin'de sık sık paylaşılıyor ve böylece gençlerin de ilgisini çekiyor.
Elle Lee adlı 35 yaşındaki Şanghaylı, "İlk başta en iyi yanlarını gösterip kusurlarını sonraya saklamıyorlar" dedi. Ancak pek çok genç bölümlerin tamamını değil viral videoları izlediklerini belirtti.
Yapımcılarsa bu durumun, yaşlıların içinde bulunduğu yalnızlık gibi daha önemli konuları gölgede bırakmasından korkuyor.
Öte yandan NYT, programların bu soruna çare bulmaktan uzak olduğunu yazdı. "Çok Geç Değil"in yapımcısı Leng, katılımcıların yaklaşık üçte birinin, muhtemel bir partner bulduğunu ve bunların sadece 10'da birinin ilişkiye başladığını açıkladı.
Çin ve Asya üzerine araştırmalar yapan Dr. Pan Wang, yaşlıların bu programlar sayesinde kendi hikayelerini anlattığını, aşk ve tekrar evlenme fırsatı bulduğunu vurguladı.
Independent Türkçe, The New York Times, The Guardian
