İki görüşmeler Basil’i Franciyye ve Mikati ile bir araya getirdi

(Soldan sağa) Süleyman Franciyye, Cibran Basil ve Necib Mikati.
(Soldan sağa) Süleyman Franciyye, Cibran Basil ve Necib Mikati.
TT

İki görüşmeler Basil’i Franciyye ve Mikati ile bir araya getirdi

(Soldan sağa) Süleyman Franciyye, Cibran Basil ve Necib Mikati.
(Soldan sağa) Süleyman Franciyye, Cibran Basil ve Necib Mikati.

Lübnan’da Özgür Yurtsever Hareket lideri Milletvekili Cibran Basil ve Marada Hareketi lideri eski Bakan Süleyman Franciyye, yakın zamanda ‘ortak bir dostla’ bir araya geldi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre daha önce de Basil ile Başbakan Necib Mikati arasında bir görüşme gerçekleşmişti.
Franciyye ve Basil arasındaki görüşme, ‘parlamento seçimleri ve geçen kasım ayında Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın görev süresinin sona ermesiyle başlayan cumhurbaşkanlığı seçimleri süreci öncesinde’ Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah’ın iki ismi geçen Ramazan Ayı’nda bir iftar yemeğinde bir araya getirmesinden bu yana ilk kez gerçekleşiyor. Parlamento, şu ana kadar 10 oturum düzenledi ancak cumhurbaşkanını seçmede başarılı olamadı.
Cumhurbaşkanlığının önde gelen adaylardan kabul edilen Franciyye, Şii İkili’nin desteğine ve müttefiki Hizbullah’a ‘yalnız olmadığı’ mesajını iletmek üzere çeşitli siyasi kapıları çalan Basil’in de muhalefetine sahip. Ayrıca Franciyye, müttefikleriyle iletişim kanalları açma imkanını da kaybetmeden hasımlarına açılma niyetinde.
Üst düzey siyasi kaynakların Şarku’l Avsat’a aktardığı bililere göre Basil’in İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbolad’a açıklığı, Hizbullah liderliği açısından bir endişe kaynağı değil. Zira bu durum, nihayetinde buzları eritmek ve aralarındaki mevcut uçurumu sona erdirmekle kısıtlı ve yeni bir işbirliği sayfası açmaya doğru evrilmeyecek.
Kaynakalr, Basil’in rakiplerine şartsız şekilde açılarak temaslarını genişletmeye karar verdiğini bildirdi. Kaynağa göre bu durum, Basil ve Hizbullah arasındaki iletişim kesilmesinin ardından yaşandı.
Basil’in Mikati ile öğle yemeği, daha sonra Franciyye ile görüşme davetini kabul ederek ortak bir arkadaşının talebine yanıt verdiği belirtildi. Aktarılana göre bu iki etkinliği düzenleyecek olan isim, daha önce bu tür toplantılara sponsor olan iş insanlarının ortak bir dostu.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Basil, Mikati ile 15 Aralık’ta, yani ertesi gün Grand Serail’de ev sahipliği yaptığı bakanlar arası istişare toplantısının öncesinde bir araya geldi. 5 Aralık’ta yapılan kabine oturumunu boykot edenler arasından eski Cumhurbaşkanı Avn ve siyasi ekibine bağlı bir dizi bakan da toplantıda yer aldı.
Edinilen bilgilere göre Mikati-Basil görüşmesinden sonuç çıkmazken Bakanlar Kurulu’nu zaruret halinde toplantıya çağırma konusundaki mevcut sorun da askıda kaldı. İkisi de tavırlarından geri adım atmadı. Siyasi bir kaynak, Mikati ve Basil’in cumhurbaşkanlığı boşluğunun devam etmesiyle büyüyen siyasi krizin üstesinden gelmek için atmosferi temizlemeye girişmesinin karşısındaki ufuk tıkanıklığının, Basil-Franciyye görüşmesinin gerçekleşmesine katkıda bulunduğunu söyledi. Görüşme, cumhurbaşkanlığı seçimleri konusunda aralarındaki krizi ele almak dışında, bir dizi konuda fikir alışverişinde bulunmakla sınırlıydı.
Aynı kaynağa Franciyye ve Basil’in ricası üzerine, Nasrallah’ın Ramazan ayındaki iftar davetiyle gerçekleşen ilk görüşmeden sonra iki ismi bir araya getiren ikinci görüşmede ‘taraftarlık’ sona erdi.
Siyasi kaynağa göre cumhurbaşkanlığı meselesinin yönetiminin Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri ile koordineli olarak Nasrallah’a emanet edilmesi dolayısıyla, ‘tabağın dışından yemek almamak’ için Franciye, Basil ile yaptığı görüşmede cumhurbaşkanlığı seçimleri konusunun gündemden çıkarılmasını önerdi. Bu durum, Katar ve Fransa ziyaretleri sırasında kendisini hedef alan kampanyalarında Basil ile anlaşmazlığa girme konusundaki isteksizliğini açıklıyor.
Bu çerçevede Basil, Sünnilere ve Dürzilere açılmak istiyor. Zira kendisine Hristiyan sokağında bir ortak bulamadı. Hizbullah’ın Basil ile temasa geçmeyecek olmasına rağmen Nasrallah’ın kendisine ‘siyasi af’ çıkarması bekleniyor. Diğer taraftan olası bir durumda da Basil, müttefikinin kendisiyle temasa geçme girişimine karşılık verebilir. Ayrıca Cibran Basil’in cumhurbaşkanlığı pozisyonu için Franciyye dışında başka bir aday bulunmasını önerip siyasi kartlarını ifşa etmek yerine bir süre oyalanması gerekiyor.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.