Libya’daki BM misyonu, ‘üçüncü bir hükümet’ kurmayı planladığına yönelik iddiaları yalanladı

Libya Temsilciler Meclisi, Devlet Yüksek Konseyi ile diyalogun geri dönüşünü tartışıyor.

Birlik hükümeti, Başağa’nın dün Sirte’de gerçekleştirdiği toplantının görüntülerini yayınladı.
Birlik hükümeti, Başağa’nın dün Sirte’de gerçekleştirdiği toplantının görüntülerini yayınladı.
TT

Libya’daki BM misyonu, ‘üçüncü bir hükümet’ kurmayı planladığına yönelik iddiaları yalanladı

Birlik hükümeti, Başağa’nın dün Sirte’de gerçekleştirdiği toplantının görüntülerini yayınladı.
Birlik hükümeti, Başağa’nın dün Sirte’de gerçekleştirdiği toplantının görüntülerini yayınladı.

Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), UNSMIL Başkanı Abdullah Bathiliy’nin yeni bir hükümet kurmayı da içeren bir yol haritasını açıklamayı planladığına yönelik ‘asılsız haberleri’ yalandı. UNSMIL dün akşam yayınladığı bildiride “Bu tür asılsız haberler, devam eden siyasi süreç ve UNSMIL’in rolü konusunda kafa karışıklığı yaratmayı amaçlıyor” ifadelerine yer verildi. Bu bağlamda bildiride UNSMIL’in rolünün ‘bir çözüm reçetesi dayatmak değil, Libya-Libya çözümünü teşvik etmekten ve desteklemekten ibaret’ olduğu kaydedildi.
Bathiliy belirlenecek herhangi bir yol haritasının, Libya halkının haklarına ve çıkarlarına ve meşruiyete sahip bir liderlik ve kurum seçme arzuları göz önüne alınarak, tüm Libya taraflarını bir araya getiren kapsamlı bir diyalogun sonucunda olması gerektiğini vurguladı. UNSMIL’in görevinin bu arzuları desteklemeyi ve bunlara ulaşmak için çalışmayı gerektirdiğini belirtti.
Bathiliy tüm siyasi liderlere 2023’te bu hedefe ulaşmak için çabalarını artırma çağrısında bulunurken UNSMIL de tüm tarafları, yanıltıcı veya uydurma bilgi yaymak da dahil olmak üzere Libya’daki kırılgan istikrarı tehdit edebilecek her adımdan kaçınmaya çağırdı.
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, meclis üyelerini önümüzdeki pazartesi günü Bingazi kentindeki merkezde resmi bir oturuma katılmaya çağırdı. Bu çağrı, Libya Devlet Yüksek Konseyi’nin Trablus’ta benzer bir oturum düzenleme kararı ile aynı zamana denk geldi. Diğer yandan Salih’in ofisi, Salih’in bugün Mısır’a sürpriz bir ziyarette bulunduğuna yönelik iddialara ilişkin açıklama yapmadı.
Akile Salih, Temsilciler Meclisi’nin bir sonraki toplantısının içeriği veya gündemi hakkında bilgi vermedi. Ancak Temsilciler Meclisi üyeleri, Devlet Yüksek Konseyi ile diyaloğun yeniden başlatılması konusunun yanı sıra Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki geçici Birlik Hükümeti’nin Lockerbie faciasına ilişkin davasına karıştığı yönündeki iddialar sebebiyle ABD’ye teslim edilen eski istihbarat görevlisi Ebu Acile Mesud’un akıbetini görüşmesini gündeme getirdi. Devlet Yüksek Konseyi’nin, Temsilciler Meclisi ve Cumhurbaşkanı arasında ertelenen cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimlerinin anayasal temeline ilişkin aralarındaki önemli farklılıkları çözmek için yaklaşan bir toplantıya hazırlık olarak, bir sonraki oturumunda Temsilciler Meclisi ile iletişimi kesme kararının iptal edildiğini açıklaması bekleniyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Salih ile Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri’nin bu kapsamda önümüzdeki hafta yeniden bir araya gelmesi planlanıyor. Bu noktada, Temsilciler Meclisi’nden Salih Kelma’nın geçtiğimiz günlerde başkent Trablus’ta düzenlenen bir törene Devlet Yüksek Konseyi’nin resmi davetlisi olarak katıldığına dikkat çekiliyor.  
Fransa’nın Libya Büyükelçisi Mustafa Maharaj, Temsilciler Meclisi üyeleriyle güney bölgesi konusunda mevcut siyasi çıkmazı görüştüğünü açıkladı. Libya halkının tüm kesimleri için özgür, güvenli, şeffaf ve kapsayıcı seçimler düzenleme konusunda kararlı oldukları belirtti.
Diğer yandan yerel basına göre Temsilciler Meclisi Başkanı Salih, Libya Ulusal Petrol Şirketi (NOC) Ferhat bin Kıdara’dan, 2023 yılı bütçesi onaylanana kadar harcama yapmamasını ve herhangi bir tarafa para aktarmamasını istedi.
Başağa hükümetinin Planlama ve Maliye Bakanı Usame Hammad, hazine tarafından finanse edilen tüm kuruluşlara, devletin mali yasası hükümlerinin ve bütçe, hesaplar ve mağazalar yönetmeliği hükümlerinin uygulanması kapsamında mali yıl sonunda yapılacak kontrol ve kurallara uyma çağrısı yaptı. Ayrıca ihlal edenlere yönelik hukuki işlem başlatma tehdidinde bulundu.
Başağa perşembe günü Sirte’deki Bakanlar Kurulu merkezinde, Yerel Yönetim Bakanı Sami ed-Davi ve Bayındırlık ve İskan Bakanı Nasr Şerh el-Bal’ın katıldığı bir toplantı düzenledi.
Toplantıda, Başbakan’ın hizmet sektörünün karşı karşıya olduğu sorunlar ve bunların radikal ve sürdürülebilir çözümler ile ele alma çabaları çerçevesinde, çeşitli şehir ve belediyelere düzenlediği saha gezilerinde gözlemlenen krizler ve belediye meclislerinin ileri gelenleri ile tartışılan krizler ele alındı.
Toplantıda ayrıca Bayındırlık Bakanlığı’na ayrılan bütçe kapsamında tamamlanan projeler ve Yerel Yönetimler Bakanlığı’nın belediye meclisi seçimlerine başlamaya hazır olup olmadığı tartışıldı.
Diğer yandan, Birlik hükümetinde İçişleri Bakanı Imad Trabelsi, İtalya İçişleri Bakanlığı’ndan bir heyet ile bölgesel ve uluslararası bir olgu olan  yasa dışı göçle mücadelede güvenlik iş birliğini görüştü.



Irak, kendi topraklarında gerginliğin artmasını önlemek için "azami çaba gösterdiğini" teyit etti

Yeni mezun Irak subayları, 6 Ocak 2026'da Bağdat'taki Askeri Kolej'de düzenlenen Ordu Günü kutlamaları sırasında askeri geçit töreninde (AFP)
Yeni mezun Irak subayları, 6 Ocak 2026'da Bağdat'taki Askeri Kolej'de düzenlenen Ordu Günü kutlamaları sırasında askeri geçit töreninde (AFP)
TT

Irak, kendi topraklarında gerginliğin artmasını önlemek için "azami çaba gösterdiğini" teyit etti

Yeni mezun Irak subayları, 6 Ocak 2026'da Bağdat'taki Askeri Kolej'de düzenlenen Ordu Günü kutlamaları sırasında askeri geçit töreninde (AFP)
Yeni mezun Irak subayları, 6 Ocak 2026'da Bağdat'taki Askeri Kolej'de düzenlenen Ordu Günü kutlamaları sırasında askeri geçit töreninde (AFP)

Irak yaptığı açıklamada, ABD büyükelçiliğinin İran'a bağlı silahlı grupların yakında Bağdat'ın merkezinde saldırılar düzenleyebileceği uyarısının ardından, topraklarında herhangi bir gerginliğin artmasını önlemek için "azami çaba gösterdiğini" teyit etti.

Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, hükümetin «herhangi bir gerginliğin tartmasını önlemek... diplomatik misyonları, yabancı menfaatleri ve vatandaşları korumak, iç istikrarı sağlamak için azami çaba sarf ettiğini» belirtti ve «Irak topraklarının herhangi düşmanca bir eylemin üssü olarak kullanılmamasını engellemek için gerekli adımları atmaya devam edeceğini» vurguladı.

Washington Büyükelçiliği dün sabah, milis grupların önümüzdeki saatlerde saldırılar düzenleyebileceği uyarısında bulunmuş ve savaşın başlangıcından bu yana “Irak topraklarında meydana gelen veya buradan başlatılan terör saldırılarını önleyemediği” için Bağdat hükümetini eleştirmişti.


Amerika-Irak ilişkileri dönüm noktasında

Iraklılar, Erbil'in dışındaki bir petrol deposunda 1 Nisan 2026'da meydana gelen ve İHA saldırısı olduğundan şüphelenilen olayın ardından inceleme yapıyor (AFP)
Iraklılar, Erbil'in dışındaki bir petrol deposunda 1 Nisan 2026'da meydana gelen ve İHA saldırısı olduğundan şüphelenilen olayın ardından inceleme yapıyor (AFP)
TT

Amerika-Irak ilişkileri dönüm noktasında

Iraklılar, Erbil'in dışındaki bir petrol deposunda 1 Nisan 2026'da meydana gelen ve İHA saldırısı olduğundan şüphelenilen olayın ardından inceleme yapıyor (AFP)
Iraklılar, Erbil'in dışındaki bir petrol deposunda 1 Nisan 2026'da meydana gelen ve İHA saldırısı olduğundan şüphelenilen olayın ardından inceleme yapıyor (AFP)

ABD-Irak ilişkileri, dün Washington’un Bağdat Büyükelçiliği’nin yaptığı sert uyarıların ardından yeni bir dönüm noktasına geldi. Büyükelçilik açıklamasında, ABD vatandaşlarının Irak’ı “derhal” terk etmeleri çağrısı ve İran ile ittifak halindeki milis gruplarının 24 ila 48 saat içinde saldırı düzenleme olasılığına dair uyarı yer aldı.

Diplomatik gerilim, Amerikan tesislerine yönelik saldırıların failleri hakkında bilgi verenlere 3 milyon dolarlık ödül verileceğinin açıklanması ve Enbar ile Ninova'daki silahlı grupları hedef alan hava saldırılarının herhangi bir can kaybı bildirilmemesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Irak hükümetinin eski bir danışmanı, isminin açıklanmaması kaydıyla Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ABD Büyükelçiliği’nden yapılan uyarının «Bağdat’ın silahlı gruplara karşı kararlı önlemler alma kabiliyetine duyulan güvenin azaldığının bir göstergesi olduğunu» söyledi. ABD politikasının “hükümete hareket alanı tanımaktan, net bir tutum sergilemesi için doğrudan baskı uygulamaya geçtiği” değerlendirmesinde bulundu.

Buna karşılık, koalisyon hükümeti, Irak'ın egemenliğinin ihlal edilmesini reddederek, ülkenin topraklarının komşu ülkelere saldırmak için kullanılmasını engelleyeceğini vurguladı.


ABD–Irak hattında milis gerilimi artıyor

Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkenti Erbil yakınlarındaki bir petrol deposundan yükselen dumanlar  (AFP)
Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkenti Erbil yakınlarındaki bir petrol deposundan yükselen dumanlar  (AFP)
TT

ABD–Irak hattında milis gerilimi artıyor

Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkenti Erbil yakınlarındaki bir petrol deposundan yükselen dumanlar  (AFP)
Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkenti Erbil yakınlarındaki bir petrol deposundan yükselen dumanlar  (AFP)

Bağdat ile Washington arasındaki ilişkiler, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği ve Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan bir dizi açıklamanın ardından yeni bir gerilim aşamasına girdi. Söz konusu açıklamalarda sert güvenlik uyarıları yapılırken, Irak makamlarının ülke içindeki Amerikan çıkarlarına yönelik saldırıları engelleme kapasitesi doğrudan eleştirildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın, Irak’taki Amerikan diplomatik tesislerini hedef alan saldırıların sorumlularının tespitine yönelik bilgi sağlayanlara 3 milyon dolara kadar ödül verileceğini açıklamasından bir gün sonra, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği perşembe günü yeni bir uyarı yayımladı. Açıklamada, “İran’la bağlantılı Iraklı milislerin” başkent merkezinde 24 ila 48 saat içinde saldırı düzenleyebileceği belirtildi.

Büyükelçilik, ABD vatandaşlarına Irak’ı derhâl terk etmeleri çağrısında bulunarak, olası saldırıların Amerikalıları ve ABD ile bağlantılı şirketler, üniversiteler, diplomatik tesisler, enerji altyapısı, oteller ve havalimanları gibi hedefleri kapsayabileceğini ifade etti.

Uyarıdan saatler önce yayımlanan ayrı bir açıklamada ise büyükelçilik, Irak hükümetinin “Irak topraklarında gerçekleşen veya buradan kaynaklanan terör saldırılarını önleyemediğini” belirtti. Bu ifade, Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği, Erbil’deki Başkonsolosluk ve başkentteki diplomatik destek merkezine yönelik tekrarlanan saldırılara atıf olarak değerlendirildi.

Haşdi Şabi mensupları, 2 Nisan 2026’da Musul’un batısındaki Telafer kasabasında karargâhlarını hedef alan hava saldırısında hayatını kaybedenleri uğurluyor (AFP)

Açıklamada ayrıca, silahlı gruplara mensup bazı unsurların “Irak hükümetinde görevli olduklarını gösteren kimlik belgeleri taşıyabileceği” ifade edilerek, bazı saldırganların kurumsal bağlantıları ya da resmî bir koruma altında olabileceğine ima yapıldı. Ancak bu konuda ayrıntı verilmedi.

Yaklaşık dört saat sonra büyükelçilik, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın saldırıların faillerine ilişkin bilgi sağlayanlara 3 milyon dolara kadar ödül verileceğini duyuran açıklamasını yeniden paylaştı.

Bu gelişmeler, Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı ile ABD tarafı arasında, Irak’ın bölgesel askeri çatışmanın dışında tutulmasına yönelik varılan mutabakatın üzerinden bir haftadan kısa süre geçmesinin ardından geldi. Anlaşmada, Irak topraklarının, hava sahasının ve kara sularının ülkenin ya da komşu devletlerin güvenliğini tehdit edecek şekilde kullanılmaması vurgulanmıştı.

Sahada tırmanış

Siyasi ve güvenlik gerilimine paralel olarak, Enbar ve Ninova vilayetlerinde silahlı gruplara ait hedeflere yönelik hava saldırıları düzenlendi.

Yerel kaynaklara göre, Enbar vilayetinin batısındaki Hadise kentinde 57. Tugay’a bağlı aşiret güçlerinin karargâhı ABD tarafından bombalandı. Saldırının bilançosuna ilişkin henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

Ninova’da ise Haşdi Şabi, perşembe günü yaptığı açıklamada, Musul’un güneyindeki Kayyara nahiyesinde 58. Tugay’a bağlı 38. Alay karargâhının hava saldırısına uğradığını, ancak can kaybı yaşanmadığını bildirdi.

Haşdi Şabi’nin açıklamasına göre saldırı saat 11.30’da gerçekleşti ve aynı vilayetteki başka bir hedefin vurulmasından 24 saatten kısa süre sonra düzenlendi. Kurum, aynı gün sabah saatlerinde de 14. Tugay’a bağlı 4. Alay’ın bulunduğu noktanın hedef alındığını ve bu saldırıda da can kaybı yaşanmadığını duyurmuştu.

df
Haşdi Şabi üyeleri, 2 Nisan 2026’da Musul’un batısındaki Telafer kasabasında karargâhlarına düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybedenleri uğurluyor (AFP)

Kısa süre içinde aynı bölgedeki hedeflere yönelik tekrarlanan saldırılar, sahadaki askeri tırmanışın genişlediğini gösterirken, ABD’nin Bağdat’a yönelik uyarılarıyla birlikte Irak’taki güvenlik tablosunun daha hassas bir aşamaya girdiğine işaret ediyor.

Siyasi tepkiler

Hükümete katılan Şii, Sünni ve Kürt güçleri bir araya getiren “Devlet Yönetimi Koalisyonu” ise yayımladığı açıklamada, “her ne gerekçeyle olursa olsun ülke egemenliğinin ihlalini” reddettiğini belirtti. Koalisyon, Irak topraklarının herhangi bir ülkeye yönelik saldırıların çıkış noktası olarak kullanılmasına karşı olduğunu yineledi.

Açıklamada ayrıca, çeşitli vilayetlerde devlet kurumlarını, diplomatik misyonları ve hayati tesisleri hedef alan saldırılar kınanırken, hükümetin ve yargının güvenliği sağlama ve istikrarı yeniden tesis etme yönündeki adımlarına destek verildiği ifade edildi.

Bağdat üzerindeki baskı artıyor

Gözlemciler, hava saldırıları ile ABD’nin sert uyarılarının eş zamanlı gelmesinin, Irak hükümeti üzerindeki baskıyı artırabileceği görüşünde. Özellikle silahlı grupların faaliyetleri ve Irak topraklarından kaynaklanan saldırılar konusunda Bağdat’ın daha net bir tutum alması yönünde çağrılar artıyor.

Adının açıklanmasını istemeyen eski bir Irak hükümet danışmanı, ABD Büyükelçiliği’nin uyarısının “Bağdat’ın silahlı gruplara karşı kararlı adımlar atma kapasitesine yönelik güvenin azaldığını gösterdiğini” söyledi.

Aynı kaynak, ABD politikasının “Irak hükümetine manevra alanı tanımaktan, doğrudan baskı uygulayarak net bir pozisyon almaya zorlamaya evrildiğini” ifade etti.

Washington’un, Bağdat’ın izlediği denge politikasını artık yeterli görmediğini belirten kaynak, Irak topraklarından kaynaklanan saldırıların sürmesi hâlinde bunun “hükümet üzerindeki siyasi ve güvenlik baskılarının daha da artmasına yol açabileceği” uyarısında bulundu.