Yunanistan ve Birleşik Krallık, Elgin Mermerleri'nin iadesinde anlaşamadı

Kaynaklar, iki tarafın tartışmalı eserlerin ne kadarının ve ne kadar süreyle Atina'ya dönmesi gerektiğiyle ilgili anlaşamadığını söylüyor

Ziyaretçiler, Partenon Mermerleri'ne bakıyor (AP)

Elgin Mermerleri'nin Yunanistan'a iadesine yönelik gizli görüşmelerin tam anlaşmaya varmak üzereyken sekteye uğradığı ortaya çıktı.
Yunan ve Britanyalı müzakereciler, bir zamanlar Atina'daki Partenon'u süsleyen koleksiyonun geleceğine ilişkin ayrıntılar üzerinde anlaşamadıklarını açıkça belirtti.
Önceki haftalarda British Museum, mermerlerin 200 yılın ardından Yunanistan'a olası iadesiyle ilgili "yapıcı görüşmeler" içinde olduğunu açıklamıştı.
Lord Elgin'in, Osmanlı İmparatorluğu'nda Britanya büyükelçiliği yaptığı dönemde antik çağın en büyük hazinelerinden olan 2 bin 500 yıllık heykelleri taşımasının ardından, 19. yüzyılın başlarında Britanya hükümeti bu eserleri satın almıştı.
Bu eserler arasında Yunan tanrılarının heykelleri ve savaşan sentorları tasvir eden oyma friz paneller bulunuyor.
The Independent'ın haberine göre, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'le şu anda British Museum'ın başkanı olan Britanyalı eski şansölye George Osborne arasındaki görüşmeler Kasım 2021'de başlamıştı
Geçen ay Yunanistan'ın Ta Nea gazetesi, "iyi konumdaki" kaynaklara dayanarak görüşmelerin "yüzde 90" tamamlandığını aktarmış, ayrıca bu ay tarafların bir anlaşmaya "varmak üzere" olduğu bildirilmişti.
Plana göre, geleceği onlarca yıldır sıkça tartışılan antik eserlerin bir kısmı, diğer antik hazineler karşılığında geçici olarak Atina'ya geri dönecekti.
Ancak şimdi her iki tarafın da yetkilileri anlaşmanın eli kulağında olduğu beklentisini dizginlerken, kaynaklar The New York Times'a anlaşmanın düşünülenden çok daha uzakta olduğunu söylüyor.
British Museum'da, bir zamanlar Partenon'un etrafını saran yaklaşık 76 metre uzunluğunda bir oyma taş bulunuyor. Görüşmelerde yer alan içeriden bir kaynak, Yunanistan'ın en azından 20 yıllığına eserlerin tamamını geri istediğini belirtiyor.
Kaynak, Miçotakis'in 20 yıl sonra anlaşmanın uzatılacağını ve Yunan tarafının da kalan heykellerin iadesini daha sonraki bir tarihte müzakere etmeyi umduğunu ifade ediyor.
Yunan müzeleri friz karşılığında Britanya'ya, bazıları Yunanistan'ı hiç terk etmemiş paha biçilmez eserlerden oluşan bir seçkiyi dönüşümlü olarak verecekti.
British Museum'ın frizin daha küçük bir bölümünün iadesinin yanı sıra tanrı ve sentor oymalarının da kısa süreli ödünç verilmesini içeren bir anlaşma istediği bildiriliyor.
İçerideki kaynak Yunanistan'ın bu eserleri Londra'ya iade etmesinin ardından, bunların yerine Atina'ya daha fazla eser gönderileceğini ve zaman içinde Yunanistan'a gönderilen eserlerin sayısının artarak iki taraf arasında güçlenen güveni yansıtacağını sözlerine ekledi.
Birleşik Krallık (BK) yasalarına göre müze, "muhafaza etmeye uygun olmadıkları" sürece koleksiyonundan eserleri çıkaramıyor.
Kaynak, bu yılın sonunda yapılacak Yunan parlamentosu seçimleri sonrasına kadar daha fazla ilerleme beklemediklerini söylüyor.
Britanya hükümeti geçen yıl yaptığı açıklamada, mermerlerin tam iadesini sağlayacak bir yasa değişikliği yapmayı planlamadığını belirtmişti.
Geçen hafta Britanya'nın Kültür Bakanı Michelle Donelan, Partenon Heykelleri'nin "BK'ye ait olduğunu" ve Yunanistan'a iade edilmemesi gerektiğini söylemişti.
Donelan eserlerin iadesinin "tam bir yılan hikayesine" döneceği uyarısında bulunmuştu.
Yunan muhalefetinden bir kültür sözcüsü de mermerlerin Yunanistan'ın yasal mülkiyeti altında olduğunu açıkça belirtmeyen herhangi bir anlaşmaya karşı çıkacağını söylüyor.