Tomografi taramaları ile 'Altın Çocuk' mumyasının gizemi çözülüyor

Mumya dijital olarak 4 aşamada çözümleniyor

Bilimsel bir çalışmanın sonucunda “Altın Çocuk mumyası”, mumyanın bulunmasından yaklaşık bir asır sonra Kahire'deki Tahrir Meydanı'nda bulunan Mısır Kahire Müzesi'nin bodrumundan müzenin sergi salonlarına taşındı.
Eski Mısır’a ait “Altın Çocuk” adı verilen mumyanın inanılmaz derecede ayrıntılı bilgisayarlı tomografisi, çoğu altından yapılmış 49 muskadan oluşan gizli eserleri ortaya çıkardı.
Genç mumya, mumyanın lahitinde bulunan yaldızlı bir baş maskesi de dahil olmak üzere göz kamaştırıcı zenginlik gösterisi nedeniyle “altın çocuk” takma adını aldı. Araştırmacılar, yirmi yaş dişleri henüz çıkmadığı için bu kişinin öldüğünde 14-15 yaşlarında olduğunu düşünüyorlar.
Şarku’l Avsat’ın Frontiers in Medicine dergisinden aktardığı habere göre dergide yayınlanan bilimsel çalışma, 1916'da Asvan Valiliği'nde yer alan (güney Mısır) Edfu bölgesindeki Ptolemaios döneminden (yaklaşık MÖ 300) kalma bir mezarlıkta bulunan mumyayla ilgili birçok sürprizi ortaya çıkardı. Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı tarafından bugün yayınlanan bir açıklamaya göre, çalışmanın yayınlanmasıyla birlikte Mısır Müzesi yönetimi bu eşsiz mumyayı bodrumdan müze sergi salonuna nakletme kararını uyguladı.
Altın Çocuk ilk olarak 1916’da güney Mısır’daki bir mezarlıkta ortaya çıkarıldı ve o zamandan beri Kahire’deki Mısır Müzesi’nin bodrum katında saklanıyor. Mumya, Yunanca yazıtlı bir dış tabut ve bir iç ahşap tabut olmak üzere iki tabutun içine konmuştu.
Araştırmacılar, taramaları analiz ederken, 21 farklı şekil ve boyuttan oluşan düzinelerce muskanın stratejik olarak vücudunun üzerine veya içine yerleştirildiğini buldu.

Araştırmanın baş araştırmacısı Seher Selim (solda) Mısır Müzesi Müdürü Sabah Abdurrazık ile (Araştırma ekibi)
Çalışma sırasında Mısırlı bilim adamları, 2 bin 300 yaşındaki bir gencin mumyasının dijital bilgisayarlı tomografi (CT) taramalarını kullandılar. 21 türden en az 49 muska ile öbür dünyaya gönderildiğini ve eğrelti otlarıyla (bitkilerden biri) süslenmiş sandaletler giydiğini ve çocuğun hayatında yirmi yaş dişini kaybettiğini, ayrıca sünnet olmadığını keşfettiler.
Kahire Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Radyoloji Bölümü Öğretim Görevlisi ve çalışmanın ana araştırmacısı olan Prof. Dr. Seher Salim, çalışmanın yayınlanmasıyla birlikte Frontiers tarafından yayınlanan haberde şunları söyledi: “49 muska, mumyanın örtülerinin kıvrımları arasında ve vücut boşluğunun içinde 3 sütundan oluşan benzersiz bir tarzda düzenlenmiş. Muskalar arasında, Horus'un gözü, bok böceği, Akhet'in muskası, plasenta ve İsis'in düğümü ve başka muskalar da yer alıyor. Birçoğu altından, bazıları yarı değerli taşlardan, pişmiş kilden veya seramikten yapılmış. Muskaların amacı bedeni korumak ve ahirette ona canlılık kazandırmak.”

Mumya tabutu (Araştırma ekibi)
Selim, konuyla ilgili olarak şunları söyledi: "Bulunan muskalar, çok çeşitli Mısır inançlarının kanıtı." Örneğin, çocuğun öbür dünyada konuşabilmesini sağlamak için ağzına altın bir yaprak dil yerleştirilmiş. İsis düğümü, vücudu korumada İsis'in gücünün yardım etmesi ve dik açılı muska denge sağlanması için koyulmuş. Çift şahin ve devekuşu tüyleri ise manevi ve maddi yaşamın ikiliğini temsil ediyor.”
Prof. Dr. Salim, açıklamalarına şöyle devam etti: "Göğüs boşluğunun içine yerleştirilmiş altın bir bok böceği de bulundu." Araştırmacılar bunun bir kopyasını 3D teknolojisiyle basmışlar ve bu “bok böceğinden Ölüler Kitabı'nın 30. Bölümünde bahsedildiğini görmüşler. Burada, bok böceğinin, öbür dünyada ölüleri yargılarken ve kalbin ağırlığını tanrıça Maat'ın tüyünün ağırlığına göre ölçerken önemli olduğu yer alıyor.
Bunlar arasında çocuğun sünnetsiz penisinin yanında bir muska, göğüs boşluğuna yerleştirilmiş altın bir bok böceği (Skarabe) ve ağzın içinde altın bir dil vardı.
Açıklamaya göre mumya aynı zamanda bir çift sandalet giyiyordu ve vücuduna eğrelti otlarından bir çelenk asılmıştı.

CT taramasında mumyanın yüzü (Araştırma ekibi)
Söz konusu mumya, Yunanca yazıtlı bir dış tabut ve içinde bir iç ahşap tabut olmak üzere iki tabutun içine yerleştirilmiş. Mumya, yıldızlı bir baş maskesi, gövdesinin önünü kaplayan karton bir kutu ve bir çift sandalet giymiş şekilde. Mumyanın bağırsakları bir kesi ile çıkarılırken, beyni burundan çıkarıldı ve reçine ile değiştirildi.
Salim, konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Belki de sandaletler çocuğun tabuttan çıkmasını sağlamak içindi. Eski Mısırlıların Ölüler Kitabı'ndaki ritüellerine göre, merhumun dindar ve temiz olması için beyaz sandaletler giymesi gerekiyordu.”
CT çalışması, yoğun ilgi gören muska ve yaldızlı maskenin yanı sıra birçok detayı ortaya çıkardı. Araştırmacılar, "oğlanın 128 cm boyunda olduğunu, sünnet olmadığını ve ölüm nedeninin bilinmediğini" biliyorlar.
Salim, “Bu mumya, Mısır’ın Ptolemaios döneminde ölüm ve öbür dünya hakkındaki inançlarının bir vitrini niteliğinde.” diyor.
Araştırmacılar, yalnızca mezar eşyalarına dayanarak mumyanın gerçek kimliğinden emin olmasa da, onun yüksek sosyoekonomik statüye sahip olduğunu düşünüyorlar.
Muskalar öbür dünyada önemli roller üstleniyordu.
Salim, “Eski Mısırlılar muskaların gücüne inanıyorlardı… Bunlar, korunmak ve yaşayanlar ile ölüler için özel yararlar sağlamak için kullanılıyordu.” diyor.

Muskalar mumyanın üstüne veya içine üç sütun halinde yerleştirilmiş (Araştırma ekibi)
Araştırmacılar, kemiklerin kaynaşma derecesinden ve yirmilik dişlerin bulunmamasından, "oğlanın yaşının 14 ila 15 arasında olduğunu" tahmin ediyorlar. Mumyanın dişleri iyiydi ve çürüme, diş kaybı veya diş eti hastalığına dair hiçbir kanıt yoktu.
Salim, mumyanın dışında eğreltiotlarından oluşan bir çelengin bulunmasını, eski Mısırlıların bitki ve çiçeklere hayran olmalarına bağlıyor. Selim, “Eski Mısırlılar için böyle bir çelengin, kutsal sembolik bir anlamı vardı. Bu çelenkten, örneğin Yeni Krallık kralları Ahmose, Amenhotep I ve Büyük Ramses'in mumyalarında da vardı. Ayrıca bayramlarda ölüyü her ziyaret ettiklerinde onlara bitkiler hediye ederlerdi.”

Göğüs boşluğuna yerleştirilmiş bir altın bok böceğinin 3 boyutlu versiyonu (Araştırma ekibi)
Çalışmanın ortak yazarı Dr. Mahmud el-Haluci’nin de vurguladığı gibi, bu çalışma hakkında dikkat çekici olan şey, modern teknolojilerin arkeolojik araştırmalara verdiği değeri teyit etmesi. Haluci, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda şunları söyledi: “Bilgisayarlı tomografi, mumyanın bobinlerini eski eserlere zarar vermeyen sanal bir şekilde çözmemizi sağladı. Böylece mumyaya insan eli değmeden bir bilgi hazinesi keşfedebildik.”
Bulunan bilgilerin bilimsel değeri ile ilgili olarak Haluci “Bu çalışmadaki en önemli değer, mumya hakkında bilinmeyen ayrıntıları bilmek ve mumyaya ait bazı şeylerden, sahibinin yer aldığı sosyal sınıf hakkında bazı ayrıntılar çıkarmak” dedi.
Haluci, açıklamalarına şöyle devam etti: “Müzeyi ziyaret edenler artık (Altın Çocuk) adı altında ana sergi salonuna taşınan bu mumyayı keyifle seyredebilecekler. Ziyaretçiler mumyanın bilgisayarlı tomografi görüntülerinin yanında, bok böceği muskasının 3D baskılı bir kopyasına kadar birçok şeyi keyifle izleyebilirler.”

Mumyanın dişleri mükemmel (Araştırma ekibi)
Mısır Müzesi Müdürü ve araştırmaya katılan Sabah Abdurrazık ise konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Mumyada bulunan bulgular, binlerce yıl önce eski Mısır'daki sosyal hayata ışık tutuyor. Ayrıca bu bulgular, eski Mısırlıların inançları, cenaze törenleri, mumyalamadaki teknik hünerleri ve muska yapımı, maskeler ve süslemeler yapmadaki ustalıkları hakkında derin bilgi sahibi olmamızı sağladı.”

Mumya üzerinde eğrelti otları bulunuyor ve mumya, yıldızlı bir yüz maskesi takıyor (Araştırma ekibi)
Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “keşifler, eski Mısırlıların çocuklara olan ihtimamını yansıtıyordu. Örneğin bu mumyaya, eski Mısırlıların inançlarına göre, diriltilmesini ve öbür dünyada yeni bir yaşama adım atmasını sağlayan seçkin bir cenaze töreni yapıldığı anlaşılıyor. Böyle bir cenaze töreni, Mumya sahibinin yüksek sosyal statüsünü göstermesinin yanı sıra, mumyalanan kişinin sağlığının iyi olduğunu ve üst düzey cenaze törenlerinden keyif alan bir çocuk olduğunu ortaya koyuyor. Mumyanın sağlıklı dişleri ve kemikleri vardı. Ayrıca hiçbir hastalık veya yetersiz beslenme belirtisi de yoktu” ifadeleri kullanıldı.