Burkina Faso’da orduya verilen halk desteği Fransa ile kopuşu pekiştiriyor mu?

Fransız kuvvetlerinin Burkina Faso'dan çekilmesi çağrısında bulunulan protestolar (Reuters)

Burkina Faso'da askeri cunta, Batı Afrika'daki önde gelen eski sömürgelerinden birinde siyasi ve askeri rolü hızla küçülen Fransa'ya karşı gerilimi yükselten adımları nedeniyle geniş bir halk desteği elde etti.
Cumartesi günü iktidardaki askeri cuntayı desteklemek için Vagadugu’da gösteriler düzenleyen binlerce kişi, Paris'in Fransız kuvvetlerinin bu ay sonuna kadar ülkeyi terk edeceğini onaylamasına rağmen, ülkelerindeki Fransız varlığını reddetti. Başkentin merkezindeki meydanda toplanan protestocular, “Kahrolsun emperyalizm”, “Kahrolsun Afrika'daki Fransız politikası”, “Macron'un diktelerine hayır”, “Burkina Faso'nun egemenliği için ileri” yazılı pankartlar açtı.
Paris ile Vagadugu arasındaki ilişkiler, 30 Eylül’de yüzbaşı İbrahim Traore’nin askeri darbeyle yönetime el koyması ardından kötüleşmişti.
Burkina Fasolu siyasi analisti Muhammed Savadogo, henüz 35 yaşındaki Traore’nin en başından beri Fransız kuvvetlerinin Burkina Faso'dan çıkarılması fikrini benimsediğini, tüm halkın bu nedenle bugün onu desteklediğini ifade etti. Şarku’l Avsat’a konuşan Savadogo, Fransa’nın bu gelişmelerin iyice anladığını, bu nedenle kuvvetlerini geri çekmeyi kabul ettiğini söylüyor.
Ellerine Rus bayrakları alan protestocular, Mali Cumhurbaşkanı Assimi Goita ve Traore gibi darbeyle iktidara gelen Gineli mevkidaşı Mamady Doumbouya'nın fotoğraflarının bulunduğu büyük pankartlar açtı.
İktidar geçişini destekleyen örgütlerin başkanı El-Hasan Koando, “Bugün Burkina Faso Egemenlik Günü! Bu, Burkina Faso'nun tüm vatandaşlarının ‘Emperyalizme hayır!’ ‘Egemenliğimiz için, militanlarla savaşacak kadar güçlü bir ordu için harekete geçen İbrahim Traore’nin geçici otoritesine evet’ demek için bir araya geldiği özel bir gün” vurgusunda bulundu.
AFP’nin haberine göre Afrika Devrimci Hareketi Sözcüsü Lazare Yameogo, “Artık topraklarımızda yabancı askeri üsler istemiyoruz. Saygı ve kazan-kazan işbirliği istiyoruz. Burkina Faso Batı emperyalizminden kurtulana kadar uyanık kalacağız” dedi.
Afrika meselelerinde uzman Sudanlı araştırmacı Muhammed Turşin ise Burkina Fasolu yetkililerin resmi adımlarının, aslında Traore'nin yönetimi öncesinde Fransız varlığını reddeden genel bir halk pozisyonuna yanıt teşkil ettiğini vurguladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Turşin, bu resmi ve halk uyumunun Burkina Faso ile Fransa arasındaki düşmanlığı pekiştireceğini, gerilimi artıracak başka adımlara yol açabileceğini belirtti. Zira Traore’nin ekonomik ve siyasi zorluklar karşısında kendi içindeki varlığını ve popülaritesini artıracak güçlü bir iç cephe oluşturmaya çalıştığını da ekledi.
Burkina Faso ile Rusya arasındaki işbirliğini savunan Muhammed Savadogo, “Teröre karşı savaşta, bilhassa Rusya ile işbirliği için başka fırsatlar da mevcut” vurgusunda bulundu.
Nitekim Fransa, ‘cihatçı’ gruplara karşı koymakta başarısız olmakla suçlanıyor. Burkina Faso Başbakanı Appolinaire Joachim Kyelem de Tambela, Kasım ayında yaptığı açıklamada, ülkesinin bazı uluslararası ortaklarının radikal gruplarla mücadelede her zaman sadık olmadığını ifade etti. Herhangi bir taraf ismi vermeyen Tambela, “Terörün 2015'ten bu yana bir kayıtsızlık ortamında ülkemizi yozlaştırmasını, ortağımız olduklarını söyleyen bazılarının suç ortağı olmalarını nasıl açıklayabiliriz? Ortaklarımızla ilişkilerimizde çok saf davrandığımıza şüphe yok” dedi.
Fransa, 400 asker olduğu tahmin edilen güçlerini geri çekmesi talebini kabul etmesinin hemen ardından geçtiğimiz Perşembe günü yaptığı açıklamada, Burkina Faso Büyükelçisi’ni geri çağırmıştı. Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Anne-Claire Legendre, “Burkina Faso'daki son gelişmeler ışığında, ikili işbirliğimizin durumu ve beklentileri hakkında istişarelerde bulunmak üzere Vagadugu Büyükelçimizi Paris’e geri çağırma kararı aldık. Bakanlık, mevcut durumu ve ikili ilişkilerin geleceğini değerlendirmek için Büyükelçi’nin Paris'teki varlığından yararlanıyor” ifadelerini kullandı.