İsrailli 100 tarihçiden ortak bildiri: Aşırı sağcı hükümet İsrail için varoluşsal bir tehdit

Aşırı Sağcı hükümete karşı göstericilerin sayısı Kudüs’teki  iki saldırısı sonrası yarı yarıya azaldı

Dün akşam Tel Aviv'deki hükümet karşıtı gösteriden bir kare (AFP)
Dün akşam Tel Aviv'deki hükümet karşıtı gösteriden bir kare (AFP)
TT

İsrailli 100 tarihçiden ortak bildiri: Aşırı sağcı hükümet İsrail için varoluşsal bir tehdit

Dün akşam Tel Aviv'deki hükümet karşıtı gösteriden bir kare (AFP)
Dün akşam Tel Aviv'deki hükümet karşıtı gösteriden bir kare (AFP)

Binyamin Netanyahu hükümetine karşı düzenlenen halk gösterilerinin organizatörleri, hükümetin yargıya karşı onayladığı “darbeyi” protesto etmek için gösterici sayısındaki azalmayı durdurmaya çalışıyor. Protestoları organize edenler katılımlardaki düşüşün geçici olduğunu ve Kudüs'teki Filistin operasyonlarından kaynaklandığını vurguluyor.
Protesto sürecinin çeşitli düzeylerde devam ederken 100 İsrailli tarihçi Netanyahu yönetimini uyaran bir mesaj yayınlayarak yargıya müdahalenin ‘İsrail için stratejik bir tehdit’ olarak gördüklerini açıkladı.
‘İsrail halkının tarihi’ konusunda uzmanlaşmış ve İsrail ve ABD üniversitelerinde çalışan tarihçi akademisyenler, Netanyahu hükümetinin ‘yargıyı zayıflatmak için bir plan tasarlayarak, İsrail Devleti ve İsrail ulusunun varlığına tehdit oluşturduğunu’ söylediler. Söz konusu tarihçiler yayınladıkları ortak bildiride şu ifadelere yer verdiler: “İsrail Devleti'nin kuruluşundan bu yana, Yahudi göçmenler İsrail'e üç ana nedenden dolayı gelmiştir: Ya zulümden kaçtılar ya ekonomik durumlarını iyileştirmeye çalıştılar ya da hayatlarına varoluşsal bir içerik ve aidiyet duygusu verecek bir yer aradılar. Bu hedeflerin tümü şu anda tehdit altında. Halkı kendi yönetimine saldırmakla suçlayan devlet de protestocu vatandaşlarını tehdit eden bakanlar da demokrasimizin doğasına yönelik tehlike oluşturuyor. İktidar, vatandaşlarını eşitlik ve adil yargılanma haklarından geri çekme tehdidinde bulunduğunda, yargı reformları ile engellenemeyen sonuç, toplumsal birlik ve aidiyet duygusunun yok olması, yerini yabancılaşma ve düşmanlık duygusuna bırakmasıdır. Önerilen reformlar İsrail ekonomisini de tehdit ediyor.”
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre akademisyenlerin ortak bildirisi, koalisyon anlaşmalarına ve Güvenlik Bakanlığı’nın sorumluluklarının üç bakan (Galant, Smotrich ve Ben Gvir) arasında paylaştırılmasını da konu ediniyor. Bildirgede, “Bu, İsrail'i 1948'den önce Siyonist milislerin savaştığı döneme geri götürür. Eğitim Bakanlığı'na iki bakanın atanması, İsrail'i, amacı devlete bağlı tek bir ulus kurmak olan Halk Eğitim Yasası'nın çıkarılmasından önceki eğitim akımları yöntemi günlerine geri götürüyor” ifadelerine yer verildi.
Bildiride ayrıca “Bir yanda hükümetin vatandaşlarına karşı gösterdiği nefret, şiddet tahriki, alay ve küstahlık, diğer yanda vatandaşların Netanyahu'nun 6. hükümetine duyduğu derin güvensizlik... Tüm bunlar İsrail dayanışmasından geriye kalanları aşındırıyor. Görünen o ki, son seçimlerde kazandığı zaferle ve hükümeti kurmasıyla övünen İsrail sağı, İsrail toplumunun varlığının bağlı olduğu zayıf ortak paydayı ortadan kaldırmanın peşinde. Yahudi halkının tarihini araştıran tarihçiler olarak, İsrail'de Yahudi halkının devam eden varlığını, devletin özelliklerini ve toplum imajını geniş bağlamlarda takip ediyoruz; Manzara çok endişe verici. Varlığının başlangıcından bu yana, İsrail Devleti'nde hiçbir zaman, devletin varlığına yönelik yakın bir tehlikenin olduğu bu kadar derin bir kriz yaşanmadı” ifadeleri kullanıldı.
Geçtiğimiz cumartesi (28 Ocak) akşamı Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa'da Netanyahu hükümeti ve onun yargıya karşı planına karşı düzenlenen haftalık gösterilere yaklaşık 60 bin kişinin katılması dikkat çekti. Geçen hafta katılımcı sayısı 130 bine ulaşırken, organizatörler bu hafta yaklaşık 250 bin göstericinin katılımını bekliyor.
Organizatörler, Cuma ve Cumartesi günleri Filistinli silahlı kişilerce gerçekleştirilen saldırılar nedeniyle aralarında gösterilerin iptal edilmesi olasılığı hakkında bir tartışma çıktığını kabul ettiler. Ancak protestoları devam ettirmeye karar veren organizatörler, gösterilerin yeniden düzenleneceğine ve büyüyeceğine dair güvence verdiler. Halkın hükümetin tuzağına düşmemesi için hafta boyunca etkinlikler yapıldığını anlattılar. Protesto kampanyasını sürdürmekte ısrar edeceklerini de aktarıyorlar.



ABD'deki on binlerce göçmene kötü haber

Donald Trump'ın "sınır çarı" diye tanımladığı Tom Homan, 2025'te 580 bine yakın kişiyi sınır dışı ettiklerini duyurmuştu (Reuters)
Donald Trump'ın "sınır çarı" diye tanımladığı Tom Homan, 2025'te 580 bine yakın kişiyi sınır dışı ettiklerini duyurmuştu (Reuters)
TT

ABD'deki on binlerce göçmene kötü haber

Donald Trump'ın "sınır çarı" diye tanımladığı Tom Homan, 2025'te 580 bine yakın kişiyi sınır dışı ettiklerini duyurmuştu (Reuters)
Donald Trump'ın "sınır çarı" diye tanımladığı Tom Homan, 2025'te 580 bine yakın kişiyi sınır dışı ettiklerini duyurmuştu (Reuters)

ABD'deki bir federal temyiz mahkemesi, 60 bin göçmenin daha sınır dışı edilebilmesini sağlayacak bir karar verdi.

ABD 9. Temyiz Mahkemesi'nin pazartesi duyurduğu kararla, Kaliforniya eyaletindeki bir federal yargıcın Honduras, Nepal ve Nikaragua'dan gelen göçmenler için aralık ayında aldığı sınır dışına karşı koruma hükmü geçici olarak kaldırıldı. 

Mahkeme, Donald Trump yönetiminin bu üç ülkenin yurttaşları için Geçici Koruma Statüsü'nü (Temporary Protected Status/TPS) uygulamama kararının meşru sebepleri olabileceğini kanıtlayabileceğini belirtti. 

ABD 9. Temyiz Mahkemesi, geçen sene görülen benzer bir davada Yüksek Mahkeme'nin TPS'den faydalanan yüz binlerce Venezuelalı göçmenin bu korumalardan mahrum bırakılmasına izin verdiğini hatırlattı. 

Son kararı oybirliğiyle veren mahkemenin üç yargıcı Trump, Cumhuriyetçi George W. Bush ve Demokrat Partili Bill Clinton tarafından atanmıştı. 

ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, kararı X hesabında şöyle yorumladı:

TPS hiçbir zaman kalıcı olacak şekilde tasarlanmamıştı ama önceki yönetimler onu on yıllardır fiili olarak bir af programı gibi kullandı. Bu ülkelerin her birinde durumun iyileştiği göz önünde bulundurulduğunda onun geçici olduğuna hükmediyoruz.

Reuters, 89 bin kişinin bu karardan etkilenebileceğini bildirirken New York Times; 50 bini Honduraslı, 7 bini Nepalli, 3 bini de Honduraslı olmak üzere 60 bin civarında kişinin Geçici Koruma Statüsü kapsamında olduğunu aktarıyor. 

TPS; doğal afet, silahlı çatışma ve diğer olağanüstü durumlar yaşayan ülkelerin yurttaşlarına sınır dışı edilmeme istisnası tanıyor ve çalışma izni sağlıyor. 

Trump yönetimi, TPS kapsamındaki kişilerin sayısını çok azaltmayı hedefliyor.

San Francisco'daki ABD Bölge Yargıcı Trina Thompson aralıkta aldığı kararda Trump yönetiminin bu üç ülkenin yurttaşlarının memleketlerine geri dönmelerini sağlayacak koşulların oluştuğuna dair yeterli kanıtları sunmadığını ifade etmişti.  

Thompson, Noem ve Trump'ın göçmenleri suçlu gibi lanse eden ve komplo teorilerini destekleyen açıklamalarını hatırlatarak TPS uygulamalarından vazgeçilmesinde ırkçılığın etkili olabileceğini öne sürmüştü.

Independent Türkçe, New York Times, Reuters

 


Pentagon'dan savunma şirketlerine gözdağı

Savaş Bakanlığı olarak da bilinen Pentagon, "İyi performans gösterenlerle ortaklığa devam edeceğiz, göstermeyenlerse sonuçlarıyla yüzleşecek" mesajı veriyor (AP)
Savaş Bakanlığı olarak da bilinen Pentagon, "İyi performans gösterenlerle ortaklığa devam edeceğiz, göstermeyenlerse sonuçlarıyla yüzleşecek" mesajı veriyor (AP)
TT

Pentagon'dan savunma şirketlerine gözdağı

Savaş Bakanlığı olarak da bilinen Pentagon, "İyi performans gösterenlerle ortaklığa devam edeceğiz, göstermeyenlerse sonuçlarıyla yüzleşecek" mesajı veriyor (AP)
Savaş Bakanlığı olarak da bilinen Pentagon, "İyi performans gösterenlerle ortaklığa devam edeceğiz, göstermeyenlerse sonuçlarıyla yüzleşecek" mesajı veriyor (AP)

Wall Street Journal'ın (WSJ) bugün yayımladığı özel habere göre ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) birlikte çalıştığı savunma şirketlerine yönelik baskısını artırdı.

Bu endüstrideki şirketlere önceki günlerde gönderilen mesajda, kontratlarındaki hükümleri yerine getirip getirmediklerinin dikkatli bir şekilde inceleneceği ve detaylı performans değerlendirmelerinin yapılacağı bildirildi. 

Donald Trump ocak ayında yayımladığı başkanlık emrinde, beklenenden daha düşük performans sergileyen savunma şirketlerinin kontratlarını iptal edebileceği tehdidini savurmuştu. 

Pentagon'un belirleyeceği şirketlere üretimdeki gecikmelere dair düzeltme planlarını göndermek için 15 gün tanınacağı da başkanlık emrinde belirtilmişti. 

Silah alımından sorumlu Pentagon müsteşarı Michael Duffey'nin 6 Şubat'ta gönderdiği e-postada şu ifadeler kullanıldı:

Bu başkanlık emri gereğince şirket performansını değerlendirmeye yönelik ilk incelemeleri tamamladık ve uyumsuzluk belirlemeleri yapacağımız kapsamlı soruşturma dönemine giriyoruz. Önümüzdeki karar döneminde belirlenen şirketlerle düzeltme planlarını başlatmak için temasa geçeceğiz.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell da The Hill'e yaptığı açıklamada bu şirketlerin üretim kapasitelerine yatırım yapıp yapmadıklarının denetlendiğini duyurdu. Trump yönetiminin bu hamlesi sonrasında şirketlerin performanslarını geliştirmeye başladığını öne sürdü. 

WSJ, savunma şirketlerinin Pentagon'un silah üretimini hızlandırma talebiyle, yatırımcıların temettü beklentisini aynı anda karşılamaya çalıştığını vurguladı.

Independent Türkçe, WSJ, The Hill


Tarihi zafer kazanan Japonya lideri Takaiçi’nin Çin stratejisi ne olacak?

"Japonya'nın Demir Leydisi" diye de anılan Takaiçi'nin Çin politikası, ABD'nin de etkisiyle şekillenebilir (Reuters)
"Japonya'nın Demir Leydisi" diye de anılan Takaiçi'nin Çin politikası, ABD'nin de etkisiyle şekillenebilir (Reuters)
TT

Tarihi zafer kazanan Japonya lideri Takaiçi’nin Çin stratejisi ne olacak?

"Japonya'nın Demir Leydisi" diye de anılan Takaiçi'nin Çin politikası, ABD'nin de etkisiyle şekillenebilir (Reuters)
"Japonya'nın Demir Leydisi" diye de anılan Takaiçi'nin Çin politikası, ABD'nin de etkisiyle şekillenebilir (Reuters)

Japonya'da düzenlenen erken genel seçimde Başbakan Takaiçi Sanae'nin zafer elde etmesi Çin'le ilişkilerde gerginliği artırabilir. 

Sanae liderliğindeki Liberal Demokrat Parti (LDP), 8 Ocak'ta düzenlen seçimde Parlamento'nun alt kanadı Temsilciler Meclisi'ndeki 465 sandalyeden 352'sini kazanarak büyük bir başarıya imza attı.

Seçim öncesi 198 olan sandalye sayısını ciddi oranda artıran iktidar partisi, "nitelikli çoğunluk" kabul edilen 310 sandalye eşiğini de aşmış oldu. LDP, böylelikle II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Parlamento'da bu oranda bir temsil gücüne ulaşan ilk siyasi parti unvanını elde etti. 

Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın seçim zaferini kutladığı Takaiçi'nin, özellikle Tayvan meselesi nedeniyle Çin'le yaşanan gerginliği tırmandırmasından endişeleniliyor. 

Tayvan'ın fiili Japonya Büyükelçisi Lee Yi-yang, Facebook'taki paylaşımında Takaiçi'yi tebrik ederek, zaferinin Japonya'nın Çin'in "tehdit ve baskılarından" korkmadığını gösterdiğini savundu.

Japonya merkezli düşünce kuruluşu Sasakawa Barış Vakfı'ndan Shingo Yamagami de X'teki paylaşımında seçimin "gizli gündeminin" Çin olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

Saldırgan eylemler ve ekonomik baskı karşısında Japonya boyun mu eğmeli yoksa dik mi durmalı? Japon halkı açıkça ikincisini seçti.

Reuters'ın analizinde, Japonya'nın ilk kadın başbakanının savunma harcamalarını daha da artırabileceğine dikkat çekiliyor. Takaiçi, bu harcamaları hızlandırıp mart sonuna kadar gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 2'sine çıkarmayı düşünüyor. 

Tokyo yönetimi, muhtemelen yıl sonuna kadar askeri harcamaları daha da artıracak yeni bir ulusal güvenlik stratejisi oluşturmayı hedefliyor. Böylelikle sözkonusu harcamalar GSYH'nin yüzde 3'üne ulaşabilir. 

Analizde, Takaiçi hükümetinin Anayasa'da değişikliğe giderek Japon Öz Savunma Kuvvetleri'ni resmi ordu olarak kabul edebileceğine de dikkat çekiliyor. Japonya Anayasası'nın 9. maddesi gereğince ülke hukuki olarak resmi bir silahlı kuvvetlere sahip değil. 

Takaiçi, ülkesinin II. Dünya Savaşı'ndaki mağlubiyetinin ardından ABD'nin kontrolü altında hazırlanan maddeyle ilgili değişikliğe gitmesi halinde, Parlamento'nun üst kanadı Senato'nun üçte ikisinin oyunu ve referandumla halkın onayını alması gerekiyor. LDP, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elinde tutsa da Senato'da durum böyle değil. 

Tokyo-Pekin çekişmesi

Pekin ve Tokyo'yu karşı karşıya getiren gerginlik, Takaiçi'nin Parlamento'da 7 Kasım'da düzenlenen oturumda yaptığı açıklamayla patlak vermişti. 

Takaiçi, Tayvan Boğazı'na yönelik muhtemel müdahaleyi "ülkesini tehdit eden bir hareket" olarak göreceğini, böyle bir durumda askeri güç kullanılabileceğini belirtmişti. Böylelikle ilk kez bir Japon başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde ülkenin askeri müdahalede bulunacağını açıkça söylemişti. 

Pekin yönetimiyse Takaiçi'den sözlerini geri almasını istemiş, başbakan bunu reddedince Japonya'nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi'yi çağırarak Tokyo'ya protesto notası vermişti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, pazartesi günü yayımladığı açıklamada, Takaiçi'ye tekrar sözlerini geri alması çağrısı yaptı. 

Açıklamada, Japonya'yı "militarizmin hatalarını tekrarlamak yerine barışçıl kalkınma yolunu izlemeye çağırıyoruz" dendi.

Independent Türkçe, Reuters, Global Times