Hartum ve Encemine'de Orta Afrika'daki değişken durumla ilgili endişeler artıyor

Muhammed Hamdan Daklu (solda) ve İdris Debi (ağda) dün bir araya geldi.
Muhammed Hamdan Daklu (solda) ve İdris Debi (ağda) dün bir araya geldi.
TT

Hartum ve Encemine'de Orta Afrika'daki değişken durumla ilgili endişeler artıyor

Muhammed Hamdan Daklu (solda) ve İdris Debi (ağda) dün bir araya geldi.
Muhammed Hamdan Daklu (solda) ve İdris Debi (ağda) dün bir araya geldi.

Sudanlı üst düzey yetkililerin yakın zamanda Çad'a yaptığı ziyaretlerin amacının, iki komşu ülkenin güvenlik durumuyla ilgili olduğu değerlendirmesinde bulunuluyor. Bir yanda Avrupa ve ABD, diğer yanda Rusya arasındaki yoğun uluslararası çatışma ve rekabet ışığında Sudanlı yetkililer arasında bölgede olup bitenlere ilişkin görüş ayrılığı olduğu ise göz ardı edilmiyor.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Genelkurmay Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Çad’ın başkenti Encemine’de bir görüşme gerçekleştirdi. İkili görüşmede Libya ve Orta Afrika’daki krizlerde yaşanan gelişmeler ele alındı. Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) da aynı dosyaları görüşmek üzere Çad'a gitti.
Sudan'da Cumhurbaşkanlığı Medya Ofisi dün yaptığı basın açıklamasında, Hamideti’nin Çad Cumhurbaşkanı Muhammed İdris Debi ile başkent Encemine’deki cumhurbaşkanlığı sarayında ikili ilişkiler, güvenlik dosyaları ve bölgedeki gelişmeler hakkında görüşmelerde bulunduğunu duyurdu. Hamideti, iki ülke ve bölgede istikrarın sağlanması için tüm bölgesel ve uluslararası forumlarda koordinasyon ve iş birliğinin önemini vurguladı. Buna karşılık Debi de iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğine ve iki halkın çıkarına her alanda iş birliği ve ortak koordinasyonu güçlendirmenin gereğine dikkat çekti.
Çad liderliğiyle istişareyi gerektiren, içeride veya bölgede iktidar nüfuzuna ilişkin rekabet ve anlaşmazlıkların olduğuna dair  iddialar sürerken Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Yardımcısının Çad'a yaptığı iki yakın ziyaret pek çok soru işaretine de kapı araladı. Kaynaklar, Şarku'l Avsat'a Burhan ve Hamideti'nin Çad'ı yakın zamanda ziyaret etmelerinin ana sebeplerinin, ‘iki ülke arasındaki uzun sınırlar ve bunları korumaya yönelik güvenlik düzenlemeleri, Sudan ve Çad'ı birbirine bağlayan ortak siyasi ve güvenlik dosyaları ve bölgede siyasi ve güvenlik istikrarsızlığına tanık olan bir dizi ülkeye (Libya ve Orta Afrika) yakınlıklığı’ olduğunu aktardılar.
Adlarının açıklanmasını istemeyen kaynaklara göre Sudan, Çad ve Orta Afrika'yı birbirine bağlayan sınır bölgelerinde gerginliğe yol açabilecek bir güvenlik sorunu bulunuyor. Sudan ve Çad arasındaki ilişkileri etkileyen gerilimler artabilir. Kaynaklara göre bu dosyalar, iki ülkedeki yetkililer arasında sorunların çözülmesi konusundaki tartışmaların ana sebepleri olabilir.
Kaynaklar, Orta Afrika'daki değişken durumun Sudan ile Çad arasındaki görüşmelerde önemli bir dosya olmasının kuvvetle muhtemel olduğu görüşünde. Orta Afrika'nın geçtiğimiz yıl boyunca rejimi zorla değiştirmeye yönelik birçok girişime tanık olduğunu kaydeden kaynaklar bu durumun iki ülkenin karşı karşıya kalacağı bir istikrarsızlığa dönüşebileceğini ileri sürdüler.
Aynı kaynaklar, bu koşulların Sudan'ı askeri güç konuşlandırmaya ve ülke üzerindeki herhangi bir güvenlik etkisine karşı önlem olarak Orta Afrika ile sınırlarını tamamen kapatmaya sevk ettiğini belirttiler.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) ocak ayı başlarında, Orta Afrika'daki askeri darbe planlarının, Darfur bölgesinden Sudan topraklarına gönderilen askeri milisler tarafından engellendiğini açıkladı. Hamideti'nin belirttiğine göre bu bir buçuk yılda gerçekleşen ikinci girişim oldu.
Kaynaklar, Hamideti ile bölgedeki uluslararası çatışma arasında herhangi bir bağlantı olduğu ihtimalini kabul etmeyerek şunları söylediler:
“Hamideti ile Ruslar arasında bağlantı olduğuna dair hiçbir kanıt yok. Bu, spekülasyondan başka bir şey değil. Büyük Çad Gölü bölgesi ve sınır uzantıları tarihi bir çatışma alanıdır. Batı ülkeleri, Rusya'nın Afrika bölgesindeki yayılmasını durdurmaya çalışıyor."



Nijerya'da silahlı kişiler bir polis karakoluna ve bir kiliseye saldırdı, beş kişiyi kaçırdı

Nijerya'daki terörist gruplardan (yerel medya)
Nijerya'daki terörist gruplardan (yerel medya)
TT

Nijerya'da silahlı kişiler bir polis karakoluna ve bir kiliseye saldırdı, beş kişiyi kaçırdı

Nijerya'daki terörist gruplardan (yerel medya)
Nijerya'daki terörist gruplardan (yerel medya)

Nijerya polisi, dün silahlı kişilerin bir polis karakoluna ve bir kiliseye saldırdığını ve Nijerya'nın orta kesimindeki bir bölgede beş kişiyi kaçırdığını bildirdi. Burası, 2015 yılının sonlarında bir Katolik okulundan 250'den fazla öğrencinin kaçırıldığı bölge.

Saldırı,kasım ayında yaklaşık 300 öğrencinin kaçırıldığı Aguara bölgesinde dün sabah erken saatlerde meydana geldi. Bu şiddet olayları, Afrika'nın en kalabalık ülkesi Nijerya'da kaçırma olaylarında önemli bir artışın yaşandığı dönemde gerçekleşti.

Nijeryalı yetkililer, aralık ayı başlarında silahlı kişiler tarafından bir Katolik okulundan kaçırılan 100 öğrencinin serbest bırakılmasını sağladı, ancak diğerlerinin akıbeti bilinmiyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu olay, ülke tarihinin en büyük toplu kaçırma olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.

Dün gerçekleşen saldırıyla ilgili olarak polis, "yaklaşık olarak saat 03:40'ta, silahlı kişiler Aguarah bölgesine baskın düzenleyerek polis karakoluna saldırdı (...), muhtemelen memurları etkisiz hale getirdikten sonra karakolu ateşe vermek için dinamit kullandı" açıklamasını yaptı. Polis ayrıca, "teröristlerin daha sonra bölgedeki Birleşik Metodist Kilisesi'ne giderek bir kısmını ateşe verdiklerini ve ardından yaklaşık 5 kişiyi kaçırdıkları diğer bölgelere götürdüklerini" belirtti.

Washington, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hristiyanları hedef alan "soykırım" ve "zulüm" olarak nitelendirdiği şiddet olayları nedeniyle Abuja'ya diplomatik baskı uyguluyor.

Bu arada, Nijerya ordusu dün yaptığı açıklamada, ülkenin kuzeydoğusundaki Borno eyaletinde gece düzenlenen hava saldırılarında üst düzey bir Boko Haram komutanı ve 10 savaşçısının öldürüldüğünü duyurdu. Öldürülen komutanın, Sambisa Ormanı'ndaki Boko Haram'ın ikinci komutanı olarak kabul edilen Ebu Halid olduğu belirlendi. Ordu, operasyon sırasında herhangi bir kayıp vermediğini vurguladı.

Ülkenin kuzeydoğusu, 2009'dan beri Boko Haram ve onun ayrılıkçı grubu Batı Afrika İslam Devleti (ISWAP) liderliğindeki bir isyanla boğuşuyor. Perşembe günü, ISWAP tarafından düzenlenen saldırılarda 5 asker, 15 inşaat işçisi ve yerel balıkçı da dahil olmak üzere 20'den fazla kişi öldürüldü.

Birleşmiş Milletler'e göre, 2009'da başlayan isyan, Nijerya'nın kuzeydoğusunda 40 binden fazla kişinin ölümüne ve yaklaşık 2 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.


Nijer'in başkentinde silah sesleri ve şiddetli patlamalar duyuldu

Nijer'deki güvenlik güçleri (Arşiv)
Nijer'deki güvenlik güçleri (Arşiv)
TT

Nijer'in başkentinde silah sesleri ve şiddetli patlamalar duyuldu

Nijer'deki güvenlik güçleri (Arşiv)
Nijer'deki güvenlik güçleri (Arşiv)

Bu sabah erken saatlerde Nijer'deki Niamey Uluslararası Havalimanı yakınlarında yoğun silah sesleri ve patlamalar duyuldu.

Reuters, bir görgü tanığının ifadesine dayanarak, yoğun silah seslerinin gece yarısından yaklaşık bir saat önce başladığını ve GMT saatiyle 00:12'ye kadar devam ettiğini bildirdi.

X platformunda yayınlanan bir videoda, şehrin gece silüeti ve üzerinde beliren mermi izleri görülüyordu. Temmuz 2023'te darbeyle iktidarı ele geçiren Nijer'deki askeri hükümetten henüz bir açıklama gelmedi.


AFRICOM: Nijerya'daki Noel saldırıları Sahel bölgesindeki DEAŞ'ı hedef aldı

ABD güçlerinin Nijerya'daki milislere düzenlediği baskının yol açtığı yıkımdan (Arşiv-Reuters)
ABD güçlerinin Nijerya'daki milislere düzenlediği baskının yol açtığı yıkımdan (Arşiv-Reuters)
TT

AFRICOM: Nijerya'daki Noel saldırıları Sahel bölgesindeki DEAŞ'ı hedef aldı

ABD güçlerinin Nijerya'daki milislere düzenlediği baskının yol açtığı yıkımdan (Arşiv-Reuters)
ABD güçlerinin Nijerya'daki milislere düzenlediği baskının yol açtığı yıkımdan (Arşiv-Reuters)

Afrika'daki ABD askeri komutanlığı AFRICOM'un komutan yardımcısı AFP’ye verdiği demeçte, Noel günü ABD'nin Nijerya'nın kuzeybatısında düzenlediği hava saldırılarının, komşu Nijer'de faaliyet gösteren DEAŞ'ın bir koluyla bağlantılı militanları hedef aldığını söyledi.

General John Brennan, geçen hafta ABD-Nijerya güvenlik toplantısının aralarında verdiği röportajda, “hedeflerin Sahel bölgesindeki tüm terörist gruplar tarafından fırlatma rampası olarak kullanılan alanlar olduğunu” belirtti.

Nijerya'nın kuzeydoğusundaki Maiduguri şehrinde bulunan Gamboru pazarındaki bir camiye düzenlenen bombalı saldırının ardından olay yerinin yakınında toplanan halk, (Arşiv-AFP)Nijerya'nın kuzeydoğusundaki Maiduguri şehrinde bulunan Gamboru pazarındaki bir camiye düzenlenen bombalı saldırının ardından olay yerinin yakınında toplanan halk, (Arşiv-AFP)

“Nijeryalılardan aldığımız son bilgiler, bunun Sahel bölgesindeki DEAŞ ile bağlantılı olduğunu gösteriyor” dedi. Analistler, DEAŞ’ın Sahel bölgesinden Nijerya gibi Batı Afrika kıyı ülkelerine yayılmasından endişe duyuyorlar.

Lagos'un cihatçı gruplarla çatışması nedeniyle ABD'nin Nijerya'ya askeri teçhizat teslimatlarını ve istihbarat paylaşımını artırdığını belirtti. Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre General John, “Daha fazla satın alabilmeleri için yabancı askeri teçhizat satışını hızlandırmaya çalışıyoruz” dedi. Ayrıca, ABD'nin Nijerya'nın liderliğindeki hava saldırılarını desteklemek için hava keşif uçuşları da dahil olmak üzere kapsamlı bir “istihbarat paylaşımı” hizmeti sunduğunu da ifade etti.

 AFRICOM askerleri (AFP)AFRICOM askerleri (AFP)

General John, Amerika Birleşik Devletleri'nin, geleneksel Batılı ortaklarından uzaklaşan Burkina Faso, Mali ve Nijer orduları ile sınırlı ölçüde iş birliğini sürdürdüğünü doğruladı ve şunları belirtti: “Hala iş birliği yapıyoruz. Aslında, bazılarıyla önemli terörist hedeflerine saldırı düzenlemek için bilgi alışverişinde bulunduk, ancak durum iki veya üç yıl öncesine göre tamamen farklı.”