El Kaide'nin yeni lideri İran'da ikamet eden Seyfu’l Adil mi?

Rewards for Justice web sitesinde Seyfu’l Adil’in fotoğrafı
Rewards for Justice web sitesinde Seyfu’l Adil’in fotoğrafı
TT

El Kaide'nin yeni lideri İran'da ikamet eden Seyfu’l Adil mi?

Rewards for Justice web sitesinde Seyfu’l Adil’in fotoğrafı
Rewards for Justice web sitesinde Seyfu’l Adil’in fotoğrafı

Birleşmiş Milletler'in (BM) yeni raporunda, Mısır Özel Kuvvetleri’nde eski bir subay olan El Kaide'nin üst düzey üyesi Seyfu’l Adil’in (62) artık El Kaide'nin tartışmasız lideri olduğuna dikkat çekti. ABD hükümeti, yakalanmasını veya öldürülmesini sağlayacak bilgiler için Seyfu’l Adil’in başına 10 milyon dolar ödül koymuştu.
El Kaide, geçen yıl Kabil'de örgüte ağır bir darbe indiren ABD füze saldırısında öldürüldüğüne inanılan Eymen el-Zevahiri'nin ardından gelen ismi resmi olarak açıklamadı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Çarşamba günü El Kaide’nin yeni lideri olduğu düşünülen Mısır vatandaşı Seyfu’l Adil’in İran’da olduğunu bildirerek, buna ilişkin Birleşmiş Milletler (BM) raporunu doğrulamıştı. Seyfu’l Adil’in Eymen el-Zevahiri'nin Temmuz 2022'de öldürülmesi ardından El Kaide'nin lideri olduğunu aktarmıştı.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, gazetecilerin konuyla ilgili bir sorusuna, “Seyfu’l Adil’in İran’daki varlığıyla ilgili değerlendirmemiz BM’nin raporuyla örtüşüyor” cevabını vermişti.
Ancak El Kaide’nin Eymen ez-Zevahiri’nin Kabil’deki ölümünü kabul etmeme konusundaki hassasiyeti ve Seyfu’l Adil’in İran’da bulunması nedeniyle liderliği ilan edilemiyor.
ABD'li bir istihbarat yetkilisi Ocak ayında yaptığı açıklamada, Zevahiri’nin ardından örgüt liderliğine kimin geçeceğinin hala belirsiz olduğunu söylemişti. BM’nin El Kaide’ye dair raporunda, “Bazı üyeler, Kasım ve Aralık aylarındaki tartışmalarda, Seyfu’l Adil’in halihazırda grubun tartışmasız fiili lideri rolünü yerine getirdiği görüşünü benimsemişti” ifadelerine başvuruldu.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre, El Kaide uzmanları, Zevahiri’nin ölümünün kanlı operasyonları dikkatli bir şekilde planlayabilen, cihatçı ağı yönetebilen bir lider seçmesi yönündeki baskıyı artırdığını söylüyor.
Uzmanlar, dünya çapında yayınlanan, ABD'yi tehdit eden şiddet içerikli videolarda sık sık yer alan önceki seleflerinin aksine Seyfu’l Adil’in gölgelerde hareket ederek saldırı planlayacağını düşünüyor. Seyfu’l Adil’in El Kaide'nin dünyanın en ölümcül silahlı grubu haline gelmesinde katkısı olduğu söyleniyor.
Seyfu’l Adil, Kasım 1998’de Tanzanya ve Kenya’daki ABD büyükelçiliklerine düzenlenen, 224 sivilin hayatını kaybettiği ve en az 5 bin kişinin yaralandığı bombalı saldırılarla ilgili olarak Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından aranıyordu.
Seyfu’l Adil’in halihazırda yalnızca üç fotoğrafı bulunuyor. Gençliğinde çekilen siyah beyaz fotoğrafı, ABD Federal Soruşturma Bürosu’nun aranan listesinde kullanılıyor. ABD’li araştırmacıların aktardığına göre Seyfu’l Adil hakkında Afrika'daki operasyonlar, eğitim kampları ve 2002'de Pakistan'da Amerikalı gazeteci Daniel Pearl'ün öldürülmesiyle ilgili bağlantısı hakkında  çok az şey biliniyor.
ABD Dışişleri Bakanlığına bağlı Rewards for Justice programı, El Kaide liderlik konseyinin bir üyesi olarak tanımladığı, örgütün askeri komitesine başkanlık eden Seyfu’l Adil’in yakalanmasını veya öldürülmesini sağlayacak bilgiler karşılığında 10 milyon dolar teklif ediyor.
Rewards for Justice web sitesinde, Afrika’daki bombalamaların ardından Devrim Muhafızları'nın koruması altında güneydoğu İran'da yaşamaya başladığı söyleniyor.
İran, diğer liderleriyle birlikte Seyfu’l Adil’i Nisan 2003'te ev hapsine almıştı. Sonrasında ise Yemen'de kaçırılan bir İranlı diplomat karşılığında dört kişiyle birlikte serbest bırakılmıştı.
El Kaide unsurlarını takip eden eski FBI özel ajanı Ali Süfyan, Terörle Mücadele Merkezi tarafından yayınlanan ifadelerinde, gerçek adı Muhammed Salahaddin Zeydan olan Seyfu’l Adil’in duygu ve düşünceleri hakkında hiçbir izlenimin oluşmadığını, donuk yüz hatlarına sahip zeki bir kişilik olduğunu vurguluyor.
Eski FBI özel ajanı Süfyan, “Seyfu’l Adil, kendisini rahatsız eden herkesi şiddetle tehdit etmeye hazır. İhanete şiddetle ve acımasızca karşı koymasıyla tanınıyor. Bazen takipçilerini hor gördüğü, hatta bir anlık öfke anında onlara acımasız davranabildiği söyleniyor. Ancak aynı zamanda nazik tavsiyeler veren bir akıl hocası olarak da biliniyor. Mutlu olduğu anlarda futbol yeteneğini konuşturduğu, muziplik yaptığı söyleniyor” ifadelerini kullanıyor.
Cihatçı hareketleri takip eden uzmanlar, bir zamanlar Usame bin Ladin'in baş koruması ve önde gelen militan eğitmeni olan Seyfu’l Adil’in kanlı uzun kariyerine 1981'de eski Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat suikastına karıştığına dair şüphelerin gölgesinde başladığını söylüyor.
Oxford Üniversitesi'nde silahlı hareketler uzmanı Elisabeth Kendall, “Seyfu’l Adil’in profesyonel askeri geçmişi ve 11 Eylül öncesinde El Kaide'nin askeri komitesi başkanlığını yaptığı kapsamlı deneyim, El Kaide'nin genel liderliğini üstlenmek için güçlü niteliklere sahip olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullanıyor.
Seyfu’l Adil’in, 2 bin 977 kişinin hayatını kaybettiği 11 Eylül saldırılarının ardından büyük ölçüde merkezi olmayan bir grup haline gelen El Kaide'nin komutanlığını üstleniyor.
Uzmanlar, Seyfu’l Adil’in El Kaide'nin eski muhafızlarının hayatta kalan birkaç üyesinden biri olduğunu, onlarca yıl örgütün merkezi liderliğine yakın kaldığını söylüyor. Kendisine verilen görevlerin, Ortadoğu, Afrika ve Asya'daki El Kaide bağlantılı gruplara stratejik rehberlik sağlamayı içerdiğini de ekliyor.
Bazıları, kariyerinin çoğunu militan kamplarda gizli ajan veya eğitmen olarak geçiren Seyfu’l Adil’in El Kaide'nin güçlü bir lideri olma olasılığı hakkındaki soru işaretlerine değiniyor.
Brüksel merkezli Crisis Group'ta cihatçılık ve modern çatışma analistlerinden Jerome Drevon, “İçeriden birçoğu, Seyfu’l Adil’in geçmişte El Kaide operasyonlarında önemli bir rol oynadığını, ancak liderlik için nitelikli olmadığını söylüyor. Becerileri, onu geniş bir mensuplar ağını yönetmekten çok silahlı operasyonları organize etmede çalışmaya uygun hale getiriyor” ifadelerini kullanıyor.
Uzmanlar tarafından genellikle örgütün en üst düzey üçüncü yetkilisi olarak sınıflandırılan Seyfu’l Adil, 1990'lı yıllarda Sudan, Pakistan ve Afganistan'da örgüte bağlı eğitim kampları kurmuştu.
Güvenlik uzmanları, Seyfu’l Adil’in 1993'te Mogadişu'da Black Hawk Down olarak bilinen, ABD helikopterlerinin pusuya düşürülmesi olayında rol oynadığını söylüyor. 18 ABD askerinin hayatını kaybettiği olayın ardından ABD ve BM askerlerinden oluşan bir barış gücü Somali'den çekilmeye başlamıştı.
ABD vatandaşlarını öldürmeyi planlamak ve ABD’deki binaları yıkmakla suçlanan Seyfu’l Adil, FBI'ın en çok arananlar listesinde yer alıyor.
Afganistan'daki Sovyet işgal güçlerine karşı mücadelelerinde diğer Arap savaşçılara katıldıktan sonra aşırılık yanlıları saflarındaki itibarını pekiştiren Seyfu’l Adil, El Kaide'nin önde gelen isimlerinden biri olmadan önce bir eğitim kampına başkanlık etmişti.
Tel Aviv Üniversitesi Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü Terörizm ve Düşük Yoğunlukta Çatışma Programı başkanı Yoram Schweitzer ise “Seyfu’l Adil, cesur, profesyonel ve çok acımasız bir karakter” vurgusunda bulunuyor.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.