عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA Afrika

Analiz: Burkina Faso, Fransa ile askeri işbirliğine son veriyor: İlişkiler kopuyor mu?

Mali'deki isyancı karşıtı Barkhane Operasyonu sırasında Fransız devriyeleri (Reuters)
Mali'deki isyancı karşıtı Barkhane Operasyonu sırasında Fransız devriyeleri (Reuters)
TT
TT

Analiz: Burkina Faso, Fransa ile askeri işbirliğine son veriyor: İlişkiler kopuyor mu?

Mali'deki isyancı karşıtı Barkhane Operasyonu sırasında Fransız devriyeleri (Reuters)
Mali'deki isyancı karşıtı Barkhane Operasyonu sırasında Fransız devriyeleri (Reuters)

Burkina Faso, ülkenin Yukarı Volta adı ile 1961'de bağımsızlığını kazandığı günün ertesinde Fransa ile imzaladığı askeri yardım anlaşmasını askıya alma kararı aldı. Söz konusu anlaşma, ülkenin sömürge döneminin sona ermesi ardından Fransa'nın askeri güçlerini ülkenin askeri bölümlerinde yardımcılar şeklinde tutmasına imkan sağlamıştı.
Burkina Faso Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz Salı günü Paris'e gönderdiği mektupta, El Kaide ve DEAŞ’ın terör saldırılarıyla bitkin düşen ülkenin, Yukarı Volta Cumhuriyeti ile Fransa Cumhuriyeti arasında 24 Nisan 1961'de Paris'te imzalanan askeri yardım anlaşmasını askıya alma kararı aldığını açıkladı. Burkina Faso'daki askeri birimlerde çalışan tüm Fransız askerlerinin kalıcı olarak ayrılmaları için mektubun kendilerine ulaşması itibariyle bir aylık süre verildiğini de ekledi. Burkina Faso Haber Ajansı, bir ‘mektup’ ile bu işbirliğinin sona erdirilmesinin Fransa ile bir kopuş anlamına gelmediğini belirtti.
Eylül 2022 darbesinden bu yana Burkina Faso'yu yöneten ordu liderlerinin Paris ile yeni bir ilişki kurma eğilimini doğrulayan bu karar, Batı Afrika ve Sahel bölgesinde kaydedilen dalgalanmalar ışığında geliyor. Ayrıca Rusya gibi ülkelerle yeni ortaklıklara gidilebileceği üzerine duruluyor.
18 Ocak'ta Burkina Faso yetkilileri, Fransız özel kuvvetlerinden bir ay içinde bölgelerini terk etmelerini istemişti. Yaklaşık bir hafta önce Fransa’nın ülkedeki ekipmanı sökülüp sınır dışı edilmişti. Mali ve Nijer sınırlarında kuzey ve doğuda terör örgütlerinin toprakların yaklaşık yüzde 40'ını kontrol ettiği ülkede bir güvenlik boşluğunun oluşacağından korkuluyor.
Afrika uzmanı İsmail Şeyh Sidya, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte şöyle söylüyor:
“Burkina Faso'daki ordu, son darbelerin ardından iki konu ile uğraşıyor. İlki, Rusların Malili komşularına sağladıkları, hatta Malililer ile aralarındaki işbirliği çerçevesinde geçici olarak kullanılmasını talep ettikleri silahlanma. İkinci husus ise Fransızların bırakacağı boşluğun Mali'deki güvenlik durumuna büyük ölçüde katkı sağlayan Wagner Grubu paralı askerlerinin doldurulabilecek olması. Fransa'nın Burkina Faso'dan çekilmesinin Fransa yerine Rusya’nın geçmesine imkan sağlayacağını düşünüyorum. Bu, hükümetin Vagadugu’da Fransız askeri işbirliği anlaşmalarından art arda ayrılmasını açıklıyor. Fransa’nın Burkina Faso'daki varlığı, eskimiş bir yasal güçten, kökü kazınması gereken bir varlığa dönüşmüştür. Bu, yerini yavaş yavaş da olsa alan, almak için acele eden bir siyasi iradenin olduğunu gösteriyor.”
Burkina Faso sokaklarında Fransız askeri varlığına karşı seslerin yükseldiğine dikkat çeken Sidya, Burkina Faso'nun bu kararının Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un açıklaması ve Orta Afrika ülkelerine ziyareti ile denk gelmesi hususunda ise bu açıklamanın sakin, alçakgönüllü, genel olarak Sahel’deki duruma boyun eğmiş tonda olduğuna dikkat çekti.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA Afrika

Somali: Uluslararası güçlerin desteğiyle düzenlenen operasyonda 27 eş-Şebab militanı öldürüldü

Somali güvenlik personeli Mogadişu'da devriye gezerken (Arşiv- Reuters)
Somali güvenlik personeli Mogadişu'da devriye gezerken (Arşiv- Reuters)
TT
TT

Somali: Uluslararası güçlerin desteğiyle düzenlenen operasyonda 27 eş-Şebab militanı öldürüldü

Somali güvenlik personeli Mogadişu'da devriye gezerken (Arşiv- Reuters)
Somali güvenlik personeli Mogadişu'da devriye gezerken (Arşiv- Reuters)

Somali Savunma Bakanlığı bugün yaptığı açıklamada, Somali silahlı kuvvetleri ve bölgesel güvenlik güçlerinin, uluslararası destekle gerçekleştirilen bir operasyonda, yarı özerk Jubaland eyaletinde eş-Şebab hareketinin 27 üyesini öldürdüğünü bildirdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığı habere göre bakanlık, destek sağlayan uluslararası ortakların isimlerini açıklamadı, ancak operasyonun hava saldırılarıyla desteklendiğini ifade etti.

ABD ordusu, iki yıldır merkezi hükümeti devirip kendi yönetimini kurmak için isyan yürüten «eş-Şabab» örgütüne karşı yürütülen çabaları desteklemek amacıyla hava saldırıları düzenledi.

Bakanlık, militanların “Aşağı Juba ve Orta Juba bölgelerinde gerçekleştirilen geniş çaplı bir operasyonda” öldürüldüğünü belirtti; silah ve kara mayınlarına el konulduğunu, ölenler arasında hareketin önde gelen isimlerinin de bulunduğunu ifade etti.

Afrika Birliği barış gücü misyonu, eş-Şebab'ın kırsal kesimin geniş alanlarını kontrol etmeye ve büyük nüfus merkezlerine sık sık saldırılar düzenleme yeteneğini korumaya devam etmesine rağmen, Somali hükümetini eş-Şebab'la mücadelede desteklemeye devam ediyor.

DÜNYA Afrika

Cibuti Cumhurbaşkanı Ömer Guelleh oyların %98'ini alarak altıncı kez başkan seçildi

Cibuti'nin mevcut Cumhurbaşkanı İsmail Guelleh, destekçilerinden bir grupla birlikte (Cibuti Haber Ajansı)
Cibuti'nin mevcut Cumhurbaşkanı İsmail Guelleh, destekçilerinden bir grupla birlikte (Cibuti Haber Ajansı)
TT
TT

Cibuti Cumhurbaşkanı Ömer Guelleh oyların %98'ini alarak altıncı kez başkan seçildi

Cibuti'nin mevcut Cumhurbaşkanı İsmail Guelleh, destekçilerinden bir grupla birlikte (Cibuti Haber Ajansı)
Cibuti'nin mevcut Cumhurbaşkanı İsmail Guelleh, destekçilerinden bir grupla birlikte (Cibuti Haber Ajansı)

Cibuti Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Guelleh, gözlemcilerin gerçek rekabet görmediği bir yarışta tek rakibi Muhammed Farah Samatar'ı geride bırakarak, altıncı dönem için yeniden seçildi. Cibuti'deki muhalefet, siyasi özgürlüklerin kısıtlanmasını protesto etmek amacıyla seçimleri boykot ettiğini sık sık duyurdu.

Cibuti Devlet Radyo ve Televizyon Kurumu dün, Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Guelleh’in oyların %97,8'ini alarak yeniden seçildiğini duyurdu. Bu sonuç, Doğu Afrika'da stratejik konuma sahip olan bu küçük ülkede 27 yıldır süren iktidarını uzatacak altıncı bir dönem kazandırdı.

78 yaşındaki Guelleh, parlamentonun ekim ayında başkan adayları için 75 yaş sınırını kaldırması ile altıncı dönem için aday olma imkanı elde etti.

Cuma günü yapılan seçimlerde Guelleh parlamentoda temsil edilmeyen küçük bir partiden tek bir muhalefet adayıyla karşı karşıya geldi. İki büyük muhalefet partisi, seçim yetkililerini tarafsız olmamakla suçlayarak 2016 yılından bu yana seçimleri boykot ediyor. Devlet medyasının yayınladığı verilere göre oy kullanma oranı yüzde 80,4 olarak gerçekleşti.

Yetkililer, seçimlerin sakin bir ortamda gerçekleştiğini vurguladı. Cumartesi günü, cumhurbaşkanının destekçileri başkanlık sarayında toplanarak tebriklerini iletti ve zaferi kutladı. Guelleh,1999 yılında amcası eski Cumhurbaşkanı Hassan Gouled Aptidon'un ardından iktidara gelerek, on yıllardır Cibuti siyasetini şekillendiren aile iktidarını sürdürdü.

Cibuti, Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Fransa, Japonya ve İtalya'nınkiler de dahil olmak üzere çok sayıda yabancı askeri üsse ev sahipliği yaparak, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan önemli bir küresel denizcilik rotası üzerindeki stratejik önemini vurgulamaktadır. Bu düzenlemelerden elde edilen gelirler, komşu Etiyopya'ya sağlanan liman hizmetleriyle birlikte, ülke ekonomisinin omurgasını oluşturmaktadır. 

Nüfusu bir milyondan az olan Cibuti, Kızıldeniz'in girişinde Aden Körfezi'nde yer almaktadır. 2023'ten bu yana, Yemen'deki Husi grubunun saldırılarında hasar gören birçok ticari gemi bu ülkeye yanaşmıştır.

DÜNYA Afrika

ABD raporu: Etiyopya askeri üssü Hızlı Destek Kuvvetleri’ne destek sağlıyor

Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki bir kampı gösteren uydu görüntüsü, 22 Ocak 2026 (Reuters)
Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki bir kampı gösteren uydu görüntüsü, 22 Ocak 2026 (Reuters)
TT
TT

ABD raporu: Etiyopya askeri üssü Hızlı Destek Kuvvetleri’ne destek sağlıyor

Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki bir kampı gösteren uydu görüntüsü, 22 Ocak 2026 (Reuters)
Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki bir kampı gösteren uydu görüntüsü, 22 Ocak 2026 (Reuters)

ABD’deki Yale Üniversitesi’ne bağlı bir araştırma birimi tarafından yayımlanan raporda, Sudan sınırına yakın bir Etiyopya askeri üssünün Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) destek sağladığı öne sürüldü. Üniversitenin Halk Sağlığı Fakültesi bünyesindeki İnsani Araştırmalar Laboratuvarı, uydu görüntüleri ve veri analizlerinin, 2025 Aralık ayı sonundan 2026 Mart ayı sonuna kadar Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesine bağlı Assosa’daki bir askeri üste ‘HDK’ye askeri yardım sağlanmasıyla uyumlu faaliyetler’ tespit edildiğini bildirdi.

Sudan ordusu ise geçen ay, Nisan 2023’ten bu yana çatışma halinde olduğu HDK’yi, ‘Etiyopya toprakları içinden’ insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenlemekle suçlamıştı. Bu açıklama, Etiyopya’nın çatışmaya dahil olduğu yönündeki ilk açık suçlama olarak kayda geçmişti. Etiyopya ise söz konusu iddiaları ve HDK’ye ait kamplara ev sahipliği yaptığı yönündeki suçlamaları reddetti.

Hızlı Destek Kuvvetleri’nin Port Sudan’a insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırının ardından yükselen alevler ve duman (Reuters)Hızlı Destek Kuvvetleri’nin Port Sudan’a insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırının ardından yükselen alevler ve duman (Reuters)

Yale Üniversitesi’ne bağlı laboratuvardaki araştırmacılar, elde ettikleri bulguların, HDK’nin Sudan’ın güneydoğusundaki Mavi Nil eyaletine yönelik saldırılarının Etiyopya içinden düzenlendiğine dair ‘beş aylık süreçte açık görsel kanıt’ sunduğunu belirtti. Araştırma ekibi, araç taşımaya yönelik özel kamyonların söz konusu üsse düzenli olarak giriş yaptığını ve burada silahlı gruplar tarafından yaygın biçimde kullanılan hafif pikap türü araçları boşalttığını tespit etti. Laboratuvar, kullanılan araçların Etiyopya ordusunun envanteriyle örtüşmediğini, buna karşılık Mavi Nil eyaletinde faaliyet gösteren HDK unsurlarına yapılan sevkiyatlarda daha önce de gözlemlendiğini bildirdi. Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre bazı araçların daha sonra ağır makineli tüfek taşıyabilecek platformlarla donatıldığı ifade edildi. Ayrıca benzer araçların, Assosa’ya yaklaşık 100 kilometre mesafedeki stratejik sınır kasabası Kurmuk çevresindeki çatışmalardan elde edilen görüntülerde de görüldüğü belirtildi.

Son dönemde Kurmuk çevresinde çatışmaların şiddetlendiği kaydedilirken, bölgenin önemli bir askeri nokta olduğu vurgulandı. Bu yıl Mavi Nil eyaletinde yaşanan çatışmalar nedeniyle yaklaşık 28 bin kişinin yerinden edildiği, bunların 10 binden fazlasının Kurmuk’tan olduğu belirtildi. Eyalette kontrolün Sudan ordusu ile Abdulaziz el-Hilu liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey’le (SPLM-N) ittifak halindeki HDK arasında bölündüğü ifade edildi.

HDK ise son dönemde bölgede ilerleme kaydettiklerini duyurdu.

Yale Üniversitesi’ne bağlı İnsani Araştırmalar Laboratuvarı, Assosa’daki askeri üste artan lojistik hareketlilik tespit edildiğini bildirdi. Buna göre üsse kargo konteynerleri, yakıt tankları ve yaklaşık 150 kişiyi barındırabilecek çadırlar getirildi. Ayrıca Etiyopya ordusuna ait standart işaretlerle örtüşmeyen beyaz zırhlı araçlar ile sivil nakliye kamyonlarının sık hareketliliği gözlemlendi.

Ayrı bir gelişmede, uydu görüntülerinin Assosa Havalimanı’nda önemli bir genişlemeye işaret ettiği kaydedildi. Bu kapsamda yeni bir uçak hangarı, beton platform ve savunma amaçlı muharebe mevzileri inşa edildiği belirtildi. Daha önce AFP tarafından analiz edilen görüntülerde de geçmişte İHA üssü olarak kullanılan havalimanında dikkat çekici bir geliştirme süreci yaşandığı ortaya konmuştu.

Öte yandan HDK ve Sudan ordusundan kaynaklar, AFP’ye yaptıkları açıklamada, geçen yıl binlerce savaşçının Etiyopya’ya gönderildiğini ifade etti.