Macron, Ruanda’yı kınamadan Kinşasa’ya karşı sert uyarılarda bulundu

Dört ülkeyi kapsayan bir Afrika turunu Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile tamamladı

Macron, Kongolu mevkidaşı Felix Tshisekedi ile 4 Mart’ta Kinşasa’da düzenlediği basın toplantısında (AFP)

4 Mart’ta Kinşasa’da Afrika turunu tamamlayan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki çatışma zeminine karşı özellikle de Kigali’ye sert uyarılarda bulundu. Ancak Kongoluların talep ettiği gibi Ruanda’yı açıkça kınamadı.
Macron, Kongolu mevkidaşı Felix Tshisekedi ile düzenlediği basın toplantısında, Kongo Cumhuriyeti’nin savaş ganimeti olmaması gerektiğini ve ülkenin açıktan yağmalanmasının durdurulması gerektiğini söylerken, “Yağmaya hayır, Balkanlaştırmaya hayır, savaşa hayır” ifadelerini kullandı.
Tshisekedi ise Macron’dan birkaç dakika önce ülkesinin kendisini kurbanı olarak gördüğü ‘haksız ve barbarca saldırıyı’ kınamıştı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler’den (BM) uzmanlar, Ruanda’yı geçen yıldan bu yana maden bakımından zengin bir bölge olan Kuzey Kivu’da geniş arazileri ele geçiren ‘23 Mart’ isyancı hareketini desteklemekle suçluyor. Ancak Kigali bunu reddediyor.
Aynı şekilde Fransa Dışişleri Bakanlığı da bu desteği kınadı. Ancak Kinşasa, kınamanın yeterli olmadığını söylüyor ve Paris’in Kigali’ye karşı somut önlemler almasını bekliyor.
Macron, herhangi bir yaptırım açıklamazken, Ruanda dahil tüm ülkeleri ‘sorumluluklarını üstlenmeye’ çağırdı.
Fransa Cumhurbaşkanı, yaptığı açıklamada “Ruanda ve diğer aktörlerden beklentimiz, arabulucuların gözetiminde verdikleri taahhütleri yerine getirmeleridir. Bunlara saygı göstermezlerse yaptırımlar olabilir, bunu çok net söylüyorum” dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı, geçen Eylül ayında New York’taki BM Genel Kurulu’nun oturum aralarında ’23 Mart’ isyancı hareketinin ilerlediği Demokratik Kongo’nun doğusunda gerginliği azalmak için bir iyi niyet misyonu girişiminde bulundu.
2022’nin başlarında Ukrayna’da kaçınmaya çalıştığı anlaşmazlıkta olduğu gibi Macron, Kongo Cumhurbaşkanı ile isyanı desteklemekle suçladığı Ruandalı mevkidaşı Paul Kagame arasındaki görüşmede arabulucu rolünü oynadı.
Fransa cumhurbaşkanlığı, daha sonra yaklaşık otuz yıldır devam eden bir çatışmada diplomatik bir başarıya vurgu yaptı. Ancak isyan hareketi o günden bu yana, Angola ve Kenya’nın da arabuluculuğuna rağmen ilerlemesini sürdürdü.
Macron, 1994’te Ruanda’da Tutsilere yönelik soykırımı takip eden karanlık yılların ardından Kagame’nin yanında yer almakla ve Fransa da bu kan banyosuna karışmakla suçlanıyor.
Gelecek salı günü, ateşkes sağlanması bekleniyor
Ziyareti arifesinde yurttaş hareketleri, Emmanuel Macron’un Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde hoş karşılanmadığını dile getirdi.
Geçen çarşamba günü Kinşasa’da Fransa Cumhurbaşkanı’nın ziyaretine karşı gösteri yapan onlarca insan, cumartesi sabahı yine Rus bayrakları ile Macron’un ziyaret edeceği alanlardan birine doğru yürüdü. Fransız Haber Ajansı’ndan (AFP) gazeteciler, polisin eylemcileri hızla dağıttığını ve liderlerini tutukladığını bildirdi.
Cumartesi günü Fransa Cumhurbaşkanı, özellikle de cuma günü Luanda’da bir araya geldiği Angola Cumhurbaşkanı Joao Lourenço liderliğindeki, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki çatışmayı çözüme kavuşturmak için Afrika’da başlatılan girişimlere destek verdi.
Macron Lourenço, Tshisekedi ve Kagame ile yaptığı görüşmelerde Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki tüm çatışma taraflarının ülkenin doğusunda ‘gelecek salı günü’ bir ateşkesin sağlanmasına ‘açık destek’ verdiklerini söyledi.
Emmanuel Macron, Lourenço ile görüşmeye giden ‘23 Mart’ temsilcilerinin de bu konuya kendilerini adadıklarını belirtti.
Son aylarda birkaç kez ateşkes ilan edildi, ancak hiçbirine uyulmadı. “Özellikle yaptırımlar açısından bir şeyler görmek istiyorum” diyen Tshisekedi, kendilerine saldıranların iyi niyetinden şüphe duyduğunu vurguladı.
Aynı sabah Avrupa Birliği (AB) tarafından ilan edildiğine göre Kuzey Kivu’nun başkenti Goma ile Fransa’nın desteğiyle insani hava köprüsü kurulduğu açıklandı.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Emmanuel Macron’u ‘ormancılık, Angola ve Kongo- Brazavil’ konulu bir zirve için Gabon’a götüren Orta Afrika turunun dördüncü ve son durağı.