Bağdat ve Tahran arasında sınır güvenliği anlaşması imzalandı

Irak Başbakanı Sudani, ülkesinin topraklarının komşu ülkelere saldırı için kullanılmasına izin verilmeyeceğini belirtti

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani ile Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci dün Bağdat'ta Başbakan Sudani'nin de hazır bulunduğu törende sınır güvenliği anlaşmasını imzaladılar (Reuters)

Bağdat ve Tahran arasında dün ortak sınırların korunmasını koordine etmek amacıyla bir güvenlik anlaşması imzalandı. Iraklı yetkililerin açıklamalarına göre anlaşma, öncelikle İran’ın, güvenliğine karşı tehdit oluşturduğunu söylediği muhalif silahlı Kürt grupların karargahlarının bulunduğu Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile olan sınır bölgesinin güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani’nin Bağdat'a yaptığı ziyaret sırasında yeni bir açıklama yaptı. Başbakan Sudani açıklamasında Irak topraklarının komşu ülkelere saldırmak için kullanılmasına ve ülkenin egemenliği ve komşu ülkelerin güvenliği için tehdit oluşturan silahlı grupların Irak topraklarında barınmasına asla izin verilmeyeceğini söyledi.
Irak Başbakanlığı tarafından yazılı olarak yapılan açıklamaya göre sınır güvenliği anlaşması ‘iki ülke arasındaki ortak sınırların korunmasında koordinasyon sağlanmasını ve çeşitli güvenlik alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesini’ öngörüyor.
Açıklama, Irak’ı ziyaret eden İranlı yetkili Şemhani ile Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci arasında Başbakan Muhammed Şiya Sudani’nin katıldığı imza törenin oturum aralarında yapılırken Reuters, imza törenine katılan Iraklı bir güvenlik yetkilisinden Irak’ın imzalanan sınır güvenliği anlaşması kapsamında, silahlı grupların komşu ülke İran'a karşı herhangi bir sınır ötesi saldırı düzenlemek için IKBY topraklarını kullanmasına izin vermeyeceği taahhüdünde bulunduğunu aktardı.
Başbakan Sudani, İranlı yetkili Şemhani ile yaptığı görüşmede, Irak topraklarının komşu ülkelere saldırmak için kullanılmasına ve silahlı grupların Irak topraklarında barınmasına asla izin verilmeyeceğini bir kez daha teyit etti.
Irak hükümetinden yapılan açıklamaya göre Sudan-Şemhani görüşmesinde iki ülke arasındaki ilişkiler ve bölgedeki güvenlik ve siyasi durumun yanı sıra güvenlik ve istikrarı artırmanın yolları ele alındı.
Irak Başbakanı ayrıca ülkesinin İran ile Suudi Arabistan arasında imzalanan anlaşmadan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Sudani, Irak'ın bölgenin istikrarını artırmak için elinden geleni yapmaya hazır olduğunu da yineledi.
Öte yandan Şemhani, Bağdat'a geldiğinde yaptığı açıklamada, Irak'la imzalanacak bir sınır güvenliği anlaşmasının tam olarak uygulanmasının, ülkenin kuzeyinden Tahran’ın güvenliğini tehdit eden grupların faaliyetlerine son vereceğini belirtmişti. Şarku’l Avsat’ın  İran'ın resmi haber ajansı IRNA’dan aktardığı habere göre, Şemhani, sınır güvenliği anlaşmasının iki ülke arasındaki ilişkilerin kapsamlı gelişiminin hızlanmasının da önünü açacağını vurguladı.
Anlaşmanın hükümlerinin sıkı bir şekilde uygulanması halinde Tahran'a yönelik tehditlerin azalacağını ve sınırlarda güvenliğin sağlanacağını belirten İranlı yetkili, aynı zamanda iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerin kapsamlı gelişiminin de güçleneceğinin altını çizdi. Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) İranlı resmi haber ajanslarından aktardığına göre Şemhani, dün imzalanan sınır güvenliği anlaşmasının ‘söz konusu grupların saldırgan faaliyetlerine nihai ve radikal bir son verebileceğini’ vurguladı.
Geçtiğimiz yıl tüm dikkatler yeniden iki ülke arasındaki sınırların güvenliğine çekildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) füzeler ve insansız hava araçları (İHA) ile İranlı Kürt muhalefet gruplarının Kuzey Irak'taki karargahlarını hedef aldı. İranlı yetkililer, söz konusu muhalif grupları, Kürt genç kadın Mahsa Amini’nin ‘İran’ın örtünme kurallarına uymadığı gerekçesiyle’ polis tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesinin ardından başlayan protesto gösterilerini kışkırtmakla suçluyorlar.
Irak ise gerilimi azaltmak için İran sınırlarında sınır muhafızlarını yeniden konuşlandırma sözü verdi. DMO’dan bir komutan, bu ayın başlarında, Bağdat ve Erbil hükümetlerine, Tahran'ın Tahran karşıtı Kürt grupların silahsızlandırılması talepleri yerine getirilene kadar Kuzey Irak'a yönelik operasyonların devam edeceğini bildirdi.
IRNA’nın haberine göre Bağdat ziyareti sırasında Şemhani’ye İran Merkez Bankası Başkanı ve Ekonomi Bakan Yardımcısı eşlik etti. İran ve Irak, özellikle enerji alanında birbirleri için önemli birer ekonomik ortaklar. Çünkü Irak, doğalgaz ve elektrik konusunda İran'a bağımlı.
Şemhani’nin Irak Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi ile yaptığı istişarelerin ana gündem maddesi Irak ile iş birliği beklentileriydi. Irak Meclisi’nin resmi internet sitesine göre Meclis Başkanı Halbusi, Suudi Arabistan ile İran arasında imzalanan anlaşmadan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Halbusi, anlaşmanın ‘bölgede güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkıda bulunacağının’ altını çizdi.
Bunun yanında Şemhani, Irak'ın Suudi Arabistan ve İran arasında yapılan müzakere turlarında oynadığı rol için bir kez daha teşekkür etti.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ise Tahran’da yaptığı açıklamada, Şemhani’nin Irak ziyaretinin hazırlıklarının dört aydır yapıldığını ve ziyaretin ana gündem maddesinin Kuzey Irak'taki silahlı gruplarla ilgili konular olduğunu belirtti. Abdullahiyan, İran'ın Irak topraklarından gelecek tehditleri hiçbir şekilde kabul etmeyeceğini de sözlerine ekledi.
Kürt militanları baş düşmanı İsrail'le iş birliği yapmakla da suçlayan İran, İsrail dış istihbarat örgütü Mossad'ın IKBY’de kampları olduğunu iddialarından duyduğu endişeyi sık sık dile getiriyor.
İran İstihbarat Bakanlığı geçtiğimiz yıl, güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınan bir sabotaj timinin İsrail için çalışan Kürt militanlar olduğunu ve İsfahan kentinde Savunma Bakanlığına ait mühimmat üretim tesisini havaya uçurmayı planladıklarını öne sürmüştü.