Kuveytli anayasa uzmanı: Parlamentonun 2020’deki haline getirilmesine karar verilmedi

Dr. Muhammed el- Fili

Kuveytli anayasa uzmanı Dr. Muhammed el-Fili, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Kuveyt Anayasa Mahkemesi'nin dün, geçtiğimiz yıl parlamento seçiminin sonucunu iptal ederek feshedilen parlamentonun 2020’deki haline getirilmesine karar verilmediğini söyledi. Fili, bunun hükümete, geri dönen parlamentoyu fesheden bir kararnameyi kaldırmak için önlemler alma konusunda ilerleme kaydetme ve yeni parlamento seçimleri çağrısı yapma yolunu açtığını ifade etti.
Fili, mahkemenin kararının açık ve mevcut hükümetin, parlamentoyu feshetmek gibi mümkün hale gelen herhangi bir eylemde bulunmadan önce geri dönen parlamentonun anayasal yemin etmekle yükümlü olduğunu bildirdi.
Anayasa uzmanı, hükümete anayasal kuralı gözden geçirme çağrısında bulunurken, mahkemenin kararının yargı merciinin denetimini genişletmek açısından olumlu bir unsur teşkil edebileceğini vurguladı. Fili, “Yargının işleyişi üzerindeki denetimin genişletilmesi ve yargının kamu makamlarının çalışmaları üzerindeki denetiminin genişletilmesi konusuna bakarsak, bu olumlu” şeklinde konuştu.
Dün verilen karar ile 2012 yılında verilen kararlar arasındaki benzerlik sorusuna ise Fili, “Anayasa Mahkemesi'nin görev alanına giren seçim uyuşmazlıklarını inceleme kararı sürecindeyiz. Bu karar, Anayasa Mahkemesi'nin 2012'deki (ilk geçersiz) kararında ele aldığı, o dönemde seçim sürecinin sağlıklı olmadığına hükmettiği bir fikrin devamı niteliğinde. Çünkü parlamentoyu fesheden bir kararnameye dayanılarak yürütülmüş ve kararnamenin usul kusurları içerdiği tespit edilmiştir. O dönem henüz hükümetini kurmamış bir başbakan ve mahkemenin o sırada fesih sebeplerinin uygunluğunu denetlemediği söylendi. Bugün mahkeme huzuruna birden çok temyiz başvurusu yapılmış, bu temyizlerden biri (feshetme kararı) mahkemenin herhangi bir uyuşmazlığı incelediği zaman içinde ilk aşamaya geldi.  Eğer karar verilirse bu dikkate alınmaz. Geri kalan unsurlar, bu aşamaya kadar çözümlenmesinin ihtilafta bir karar vermek için yeterli olduğu kanısında” şeklinde cevap verdi.
Fili, anayasal yönetimin önemi konusunda mahkemenin ileriye doğru bir adım attığını düşünüyor. Ayrıca herhangi bir sebebin, olması gerektiğini söylemiyor, bunun yerine kararın içeriğindeki sebebin hükümet ile parlamento arasındaki ilişkiyle ilgili olması gerektiğini düşünüyor. Uzman, “Başka bir anlamda, hükümet genel duruma (genel siyasi istikrar) ilişkin bir gerekçeyle fesih kararı verirse, mahkeme gelir ve bu gerekçenin hükümetin parlamento ile ilişkisi ile ilgili olması gerektiğini söyler… Dolayısıyla önceki yaklaşımı tersine çevirme sürecindeyiz ve bu tersine çevirme mantıklı ve mahkemenin çözüm gerekçelerini denetleme yetkisini derinleştirmeye dayanıyor” dedi.
Kararın sonuçlarına gelecek olursak Fili, bunun son derece basit olduğunu söyledi. Fili’ye göre parlamentonun feshedilip yerine eski parlamentonun dönmesinin ardından hükümet oturumlara katılacak ve milletvekilleri yemin edecek.