Cezayir’in askeri silah ithalatında yüzde 58 düşüş yaşandı

Araştırma, Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü tarafından yapıldı.

Helikopterler, Cezayir’in askeri tatbikatlarının önemli bir bölümünü kapsıyor. (Cezayir Savunma Bakanlığı)

Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü tarafından yayınlanan ve son dört yılda uluslararası askeri teçhizat pazarlarının eğrilerini ele alan yakın tarihli bir araştırmaya göre Cezayir’in silah ithalatı, 2018’den bu yana önemli ölçüde azaldı. Bu dönemde Cezayir’in silah alımlarının yüzde 58 azaldığı belirtildi. Cezayir ve Moskova, gelecek mayıs ayında imzalanması beklenen ve silahların önemli bir paya sahip olduğu bir iş birliği ‘stratejik belgesi’ oluşturmak için bir yıldır çalışıyor.
2013- 2017 ve 2018- 2022 dönemleri arasındaki silah alımlarının karşılaştırmasını sunan rapor, Afrika Kıtası’nın genel eğiliminin ‘yüzde 40 oranında gerileme eğiliminde’ olduğunu ortaya koydu. Afrika’daki silah ithalatındaki azalmaya rağmen Cezayir, Fas ve Mısır’ın askeri teçhizata en fazla harcama yapan ülkeler arasında olmaya devam ettiği belirtildi.
Stockholm Enstitüsü’nün raporuna göre Cezayir, askeri harcamalarda Mısır’dan sonra ikinci sırada yer alırken, Fas üçüncü sırada yer alıyor. Cezayir dünya genelinde ise 2018- 2022 arası dönemde silah ithalatında yüzde 1,8 ile 18’inci sırada yer alıyor. 2013- 2017 yılları arasında bu oran 4,1 olarak gerçekleşmişti. Yani yüzde 58’lik düzeyde bir düşüş yaşandı. Silah alımlarının yüzde 73’ü Rusya’dan, yüzde 10’u ise Almanya’dan yapılıyor.
Rapora göre Cezayir, askeri ürünlerini 18 ülkeye tedarik ederek Afrika’daki ticari varlığını güçlendiren ‘askeri teçhizat tedariki alanında Hindistan ve Çin’den sonra Rusya’nın en önemli üçüncü müşterisi’ olarak kabul ediliyor. Rapor ayrıca Çin’in Almanya ve Fransa’nın önünde, dünyanın üçüncü büyük silah tedarikçisi haline geldiğine dikkati çekiyor.
Raporda, 2018- 2022 yılları arasında Rusya’nın silah satışlarının yüzde 40’ının Afrika’da yapıldığı ve ‘ana silahlar’ (yani askeri uçaklar, uçaksavar savunma sistemleri, zırhlı araçlar, füzeler ve uydular) olarak temsil edildiği belirtildi. Raporda, son 5 yılda Rusya’dan sonra Afrika ülkelerine en önemli silah tedarikçilerinin ABD (yüzde 16), Çin (yüzde 9,8) ve Fransa (yüzde 7,6) olduğu vurgulandı.
Raporda, bölgedeki en büyük iki müşteri olan Cezayir (yüzde 58) ve Fas’ın (yüzde 20) alımlarındaki düşüş göz önüne alındığında, tüm Afrika ülkelerinin ‘büyük silah’ ithalatının 2018 ile 2022 arasında önemli ölçüde azaldığına dikkat çekildi. Aynı şekilde Afrika Sahel ve Sahra Altı ülkelerinin (Mali, Nijer, Burkina Faso, Moritanya, Angola ve Nijerya) satın alımlarının dünyadaki toplam ‘büyük silah’ ithalatının yüzde 2’sini oluşturduğu belirtildi. Bu ülkelerin birleşik silah ithalatı, 2013 ile 2018 yılları arasında kaydedilene göre yüzde 23 azaldı.
Şarku’l Avsat’ın ediniği bilgilere göre Cezayir ve Rusya, Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un mayıs ayında Moskova’ya yapacağı ziyaret vesilesiyle tamamlanması beklenen ve ‘önemli’ olarak nitelendirilen askeri bir anlaşma için düzenlemelere başladı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Mayıs 2022’de Cezayir’e yaptığı ziyarette yaptığı açıklamalara göre iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin yeni niteliğini yansıtan bir anlaşmanın imzalanması amaçlanıyor.
Cezayir Ordusu Genelkurmay Başkanı Korgeneral Said Şangariha, Haziran 2021 sonunda Rusya’ya ziyarette bulundu. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ile görüşmede bulunan Şangariha, Rusya ile Cezayir arasındaki ilişkilerin çok güçlü, sağlam temellere dayalı olduğunu ve aralarındaki ideal düzeye ulaşan stratejik ortaklığın doğasını yansıttığını vurguladı. Said Şangariha şu açıklamada bulundu:
“Cezayir, bölgede ve dünyada kötüye giden koşullara karşı, silahlı kuvvetlerimizin yeteneklerini güçlendirdiği ve tehdit ve meydan okumalarla mücadeleye yardım ettiği için, ayrıca stratejik istikrarı artırma çabaları ve Suriye’de oynadığı rol dolayısıyla Rusya’ya minnettardır.”