Bağdat ile Erbil arasındaki petrol müzakereleri başladı

ICC Tahkim Mahkemesi’nin Irak lehine verdiği kararın ardından Bağdat ile Erbil arasındaki petrol müzakereleri devam ediyor.

IKBY Başbakanı Barzani ve Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani

Türkiye ve Irak arasında Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Merkezi (ICC) nezdinde görülen davada Bağdat lehine karar alınmasının ardından, Irak hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) hükümeti Bağdat'ta aralarındaki petrol anlaşmazlığına ilişkin müzakerelere başladı.
IKBY Maliye ve Ekonomi Bakanı Avat Şeyh Cenab başkanlığında, Doğal Kaynaklar Bakan Vekili Kemal Muhammed ve IKBY Bakanlar Kurulu Divanı Başkanı Omid Sabah’ın yer aldığı üst düzey bir heyet dün (Salı) Bağdat'a geldi.
IKBY’den yapılan yazılı açıklamada, heyetin Iraklı yetkililerle Bağdat'ta petrol konusunu görüşmesinin ve anlaşmazlıkların çözümüne yönelik müzakerelere devam etmesinin yanı sıra üst düzey yetkililerle önemli toplantılar gerçekleştirmesinin planlandığı belirtildi.
Irak Petrol Bakanlığı tarafından geçtiğimiz cumartesi günü yapılan açıklamada, Irak'ın IKBY’den Türkiye'nin Ceyhan limanı üzerinden ham petrol ihracatına ilişkin Türkiye’ye ICC nezdinde açtığı davayı kazandığını duyurmuştu. Bunun yanında Bağdat, Erbil’deki ilgili makamlar ve Ankara'daki yetkililerle bu yeni gelişmeler çerçevesinde aynı liman üzerinden ihracatın devam etmesi meselesinin görüşeceğini açıkladı.
IKBY Başbakanı Mesrur ​​Barzani, Bağdat lehine kararın açıklanmasının hemen ardından, IKBY petrolünün Bağdat hükümetinin onayı olmadan Türkiye'ye ihraç edilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkin karar sonrası, petrol dosyasını görüşmek üzere Bağdat'a bir heyet göndereceğini duyurdu. IKBY hükümeti geçtiğimiz pazar günü küçük bir heyeti başkent Bağdat'a göndermiş ve heyet burada Enerji İşlerinden Sorumlu Başbakan Yardımcısı ve Petrol Bakanı Hayyan Abdulgani başkanlığındaki Irak Petrol Bakanlığından bir heyet ile ICC kararı sonrası IKBY’nin petrol ihracatıyla ilgili yeni mekanizma ve verileri ele almıştı. Ancak IKBY üst düzey yetkililerden oluşan daha büyük yeni bir heyeti dün Bağdat'ta gönderdi. Heyet, burada yıllardır ertelenen bu karmaşık dosyanın siyasi ve teknik yönlerini görüşecek.
Ankara ile Bağdat arasında uzun süredir devam eden davada nihai kararın verilmesinin ardından, IKBY’nin Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan limanına petrol ihracatı geçtiğimiz hafta sonunda durduruldu.
IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Paris'teki ICC nezdinde alınan kararın Bağdat hükümetiyle ‘ilişkilere engel oluşturmayacağını’ vurguladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Erbil son aylarda Bağdat ile kesintisiz diyalog ve müzakereler yürüttü. Bunların sonuncusu bütçe dosyası ile petrol ve doğalgaz konusundaydı” denildi. İki tarafın daha sonra anayasa ve IKBY’nin anayasal hak ve yetkileri altında iyi bir ön anlaşmaya vardıkları belirtilen açıklamada, IKBY Başbakanı Barzani’nin Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ile sürekli temas halinde olduğu ve Sudani’nin IKBY’ye yaptığı son ziyaretin ardından sorunların anayasaya dayalı olarak çözülmesinin öneminin vurgulandığı kaydedildi. Açıklamada ayrıca IKBY’nin, Kürt halkının anayasal haklarından vazgeçmemekte kararlı olduğu vurgulandı.
Türkiye ile Irak arasında 1973 yılında, Türkiye’nin ihraç edilen ham petrolün tüm depolama ve bertaraf merkezleri ile nihai istasyona taşınması konusunda Irak tarafının talimatlarına uymasını şart koşan Irak-Türkiye Boru Hattı Anlaşması imzalandı. Irak, anlaşmanın bu hükümlerini ihlal ettiği gerekçesiyle 2014 yılında Türkiye aleyhine dava açtı. ICC nezdindeki davada Türkiye aleyhine ve Irak lehine alınan karar, Irak Başbakanı Sudani'nin geçtiğimiz hafta Türkiye'ye yaptığı ziyaretle aynı zamana denk geldi. Irak Başbakanlığı Basın Ofisinden yapılan açıklamaya göre Sudani, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile verimli bir görüşme gerçekleştirdi. Erdoğan, Sudani’nin Dicle Nehri'nden bırakılan su miktarının artırılması talebine, Irak'a Dicle Nehri'nden bırakılan su miktarını bir ay süreyle artırma kararı aldıklarını söyleyerek yanıt verdi.