Özerk Yönetim: Suriye’nin doğusunda yer alan kamplardaki yabancıları ülkelerine geri gönderme çalışmaları yavaş ilerliyor

Nüfusunun çoğunluğunu DEAŞ ailelerinin oluşturduğu bir kampta doğan çocuklar (Şarku’l Avsat)

Kuzeydoğu Suriye Özerk Yönetimi’nden üst düzey bir yetkili, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin (ICRC) Suriye’nin kuzeydoğusundaki kamplarda vatandaşları bulunan tüm ülkelere onları geri almak üzere işlem başlatma çağrısı hakkında, Hol ve Roj kamplarında ikamet eden yabancı uyruklu kişileri ülkelerine geri gönderme çalışmalarının çok yavaş ilerlediğini söyledi.
Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesinde insani yardım dosyasından sorumlu Avukat Halid İbrahim, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ‘bu kampların ve gözaltı merkezlerinin aşırılık yanlısı DEAŞ ideolojisine sahip insanlarla dolu olmasının, bölge ve dünya için büyük tehlike arz ettiğini’ belirtti.
Dış İlişkiler Dairesi istatistiklerine göre, 2018’den bu aya (Nisan) kadar, yaklaşık 30 ülke 400 kadını ve bin çocuğu geri aldı. Geri alınanlar, Suriye’nin kuzeydoğusundaki Haseke kırsalındaki Hol ve Roj kamplarında yaşıyorlardı. İbrahim, bu kampların farklı ülkelerden 54’ten fazla uyruktan insanı barındırdığını ve tahmini 60 bin civarında geri alınmayı bekleyen kişi olduğunu ve bunların çoğunun kadın ve çocuklardan oluştuğunu belirtti. 
Özerk Yönetim’in uluslararası topluma ve ABD liderliğindeki DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyon ülkelerine yaptığı çağrılara rağmen, çok az sayıda ülke güvenlik ve toplumsal nedenlerle insani durumlara yanıt vererek, çocukları ve annelerini geri aldı. Özerk Yönetim kamplarında etkili bir isim olan ve Batılı yetkililer ve yabancı diplomatik misyonlarla yapılan toplantıların çoğuna katılan İbrahim, bazı hükümetlerin, kendi toplumlarında radikal aşırılık yanlısı fikirleri yaymalarından çekinerek vatandaşlarını geri almayı reddettiğini açıkladı. İbrahim, “Bu kişilerin arasında insanları terör örgütlerine katılmaya zorlayanlar olabilir. Ülkelerine geri gittiklerinde güvenlik tehdidi oluşturabilirler ve bizim bilmediğimiz başka durumlara da yol açabilirler” dedi.
Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi yetkilisi, birçok Batılı ve Arap hükümetinin bu kamplarda mahsur kalan vatandaşlarının akıbetini öğrenmek için inisiyatif almadığını açıkladı. Ayrıca “Bu ülkelerden ve hükümetlerden bazıları henüz onların akıbeti hakkında soru sormadı ve bazıları da, insani vakaların çok ürkütücü sayılara yükselmesine rağmen, tüm vatandaşlarının geri dönmesinden kaçınıyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca “Özerk Yönetim yetkilileri ile askeri ve güvenlik güçlerinin komutanları, Uluslararası Koalisyon yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerde, DEAŞ destekçilerinin yanında bu kadar çok insanın olmasının ve Hol ve Roj kamplarının güvenliğinin sorumluluğu üstlenmenin yönetimin omuzlarında büyük bir yük olduğunu vurguladı” dedi.
İbrahim, başta sivillere karşı suç işleyenler olmak üzere kamplarda suç işleyen DEAŞ’lı tutuklular ve eşlerinin cezaevlerinde yargılanması için özel bir uluslararası mahkeme kurulması gerektiğini vurguladı. Örgüt üyeleri ve militanlarına atfedilen suçların çoğu ‘savaş suçları’ ve ‘insanlığa karşı suçlar’ olmasına rağmen öneri ilgili ülkeler tarafından kabul edilmedi. İbrahim “Bu kişiler, kişilikleri ve yasal tanımları ile uluslararası suçlulardır. Bu nedenle, toplumsal ve uluslararası adaletin sağlanması ve bölgelerimizdeki Suriyeli mağdurların haklarının tazmin edilmesi için Özerk Yönetim'in katılımıyla uluslararası bir mahkeme oluşturulmalıdır” ifadelerini kullandı.
Kamp yöneticileri ve Özerk Yönetim yetkilileri, kamplardaki çocukların çoğu hakkında “Hayatlarında çatışma ve kapalı kamplar dışında hiçbir şey bilmiyorlar. Bazıları kampta doğdu ve şu anda 5-6 yaşında. Bazıları da daha büyük ve 12 yaşına geldikten sonra rehabilitasyon merkezlerine gönderiliyor. 12 yaş itibariyle ailelerin çocuklarını yanlarında yani aynı çadırda tutmalarına izin verilmiyor” dedi.
Avukat Halid İbrahim “Bu kamplar çocukların yaşaması için uygun yerler değil zira tıbbi tedavi, sağlık hizmetleri, gıda, su ve eğitim gibi en temel ihtiyaçlara ulaşamıyorlar” dedi. Avukat, bu yabancıların bu şartlar altında kendi ülkelerine geri gönderilmelerinin yıllar alacağını tahmin ederken, bunun da çocukların geleceği için bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Çocukların radikal ortamlarda büyüdüklerini ve sayılarının çok olduğunu belirtti.
Kanada hükümeti geçen hafta, Roj kampından 10 çocuk ve 4 kadını geri aldı. Böylece bu yıl Suriye kamplarından vatandaşlarını geri alan ülke sayısı 10’a yükseldi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Müdürü Robert Mardini, kuzeydoğu Suriye’de vatandaşları bulunan tüm ülkelere vatandaşlarını kamplardaki zorlu koşullardan kurtarama çağrısını yineledi. Mardini yaptığı basın açıklamalarında ‘tereddüt halinin daha fazla devam edemeyeceğini’ belirtti. Ayrıca ‘insani bir bakış açısıyla, bu duruma tahammül edilemeyeceğini’ de vurguladı.