Bağdatlı 73 yaşındaki Hıdır Abbas, son 15 yıldır temiz su ve sanitasyon sıkıntıları çektiği evine ulaşmak için toprak ve çamurla dolu asfaltsız yoldan geçmek zorunda. Ancak Reuters'ın edindiği gözlemlere göre bu durum geçen ay değişti. Agır iş makineleri çalışmaya başladı ve kanalizasyon şebekeleri ile temiz su borularının döşenmesi için zemin kazıldı. Ardından sokaklar ve kaldırımlar düzgün bir şekilde asfaltlandı.
Reuters, Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani hükümetinin, yıllarca süren çatışmalardan ve hükümetin ihmalinden bıkmış vatandaşlar için temel hizmetleri iyileştirme çabaları dahilinde, bu sahnenin dokuz milyondan fazla nüfusa sahip şehrin her yerinde tekrarlandığını aktardı.
Analistler, yüksek petrol fiyatları, göreli istikrar ve güçlü siyasi grupların desteği sayesinde Irak Başbakanı Şiya es-Sudani'nin, siyasi destekçilerine karşı sık sık protestolar düzenleyen geniş kesimi yatıştırmak için hızlı biçimde kazanımlar elde etmeye odaklandığı görüşünde. Söz konusu kazanımlar arasında yol, köprü ve kaldırımların yapılması, trafiği zorlaştıran güvenlik bariyerlerinin kaldırılması, savaştan zarar gören binaların cephelerinin güzelleştirilmesi, kentin içinden geçen Dicle Nehri kıyısındaki park ve bahçelerin onarılması yer alıyor.
Elektrik arzı da iyileşti ve elektrik kesintilerinin genellikle kural olduğu mayıs ayında günlük kesintiler neredeyse azaldı. Ancak bu kesintinin tüketimin daha yüksek olduğu yaz aylarında tekrarlanması bekleniyor.
Iraklılar Reuters’a veridkleri demeçlerde ülkeyi, çoğu Arap ülkelerinden olmak üzere turiste açan altyapı ve istikrardaki son gelişmeler nedeniyle gelecek hakkında temkinli iyimserliğe sahip olduklarını aktardılar. Iraklıların birçoğu, bu değişikliklerin 2003'teki ABD işgalinden bu yana gördükleri en önemli değişiklikler olduğunu ancak 2022'de 115 milyar dolardan fazla petrol satışı gerçekleştiren ve hizmetleri yolsuzluğun takip ettiği bir ülkede hala yeterli olmadığını kaydetti.
The Century Foundation'ın Bağdatlı üyesi Saced Ciyad, Sudani'nin protesto atmosferinden uzaklaşmak istediğini, bu nedenle vatandaşların etkisini 10 yıl sonra değil, hemen görebilecekleri çalışmalarda başarı sağlamaya kararlı olduğunu söyledi. Ayrıca Sudani’nin, Irak'ın tamamında başarılı olabilecek bir adam olarak görülmek istediğini vurguladı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Sudani'nin yönetimi sırasında yapılan büyük projelerden biri, Bağdat'ın en büyük yeşil alanlarından Ebu Nevas Parkı, yani Dicle'nin doğu kıyısı boyunca 2,5 kilometrelik (1,5 mil) bir kornişin/ sahil yolunun inşasıydı. Kornişte koşu ve bisiklet parkurları, banklar ve umumi tuvaletler sağlandı. Bölge, bu yılın başlarında kısmen açıldığından beri çok sayıda ziyaretçi kabul etti.
30’lu yaşlarındaki Ümmü Ahmed, oğlunu Irak'ta bir parka götürebilmenin ‘yeni ve heyecan verici’ olduğunu söyledi.
Bu tür şeylerin Fransa'da yapılabileceğine, hiçbir şekilde Irak'ta gerçekleşebileceğine inanmadığını da sözlerine ekledi.
Ancak olumsuzluklar tamamen sona ermiş değil. Örneğin nehir çöp ve kanalizasyon suyuyla dolu.
Bağdat Belediye Başkanı Ammar Musa Kazım, yakında onaylanacağını söylediği bütçe aracılığıyla değil, 2022 yılı için ‘gıda güvenliği ve kalkınma için acil destek’ yasası aracılığıyla şehre tahsis edilen yaklaşık 530 milyar dinar (400 milyon dolar) tutarındaki fonla mevcut çalışmaların sadece başlangıç olduğunu söyledi. Kazım, Reuters'e yaptığı açıklamada başkent Bağdat'ı geliştirme çabasının bu türdeki en büyük proje olduğunu aktardı.
Bağdat, yurt dışından da yardım istedi. Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo, şehirle ‘dostluk anlaşması’ olarak nitelendirdiği bir anlaşmayı imzalamak için geçen hafta Irak'ı ziyaret etti. Hidalgo, Reuters'e yaptığı açıklamada, iki başkentin belediye başkanlarının ‘su yönetimi ve nüfus için temel hizmetlerin organizasyonu gibi sorunları çözmek için çalıştıklarını’ söyledi.
Reuters, 1980’lerde İran'la savaş sırasında çocukken Bağdat'tan kaçan ve 2019'a kadar geri dönmeyen Iraklı-Kanadalı sanatçı İyad el-Museni’nin hikayesine dikkat çekti. Reuters, İyad’ın memleketi Karada’da bu ayın başlarında, ‘Galeri’ adıyla bir sergidüzenlediğini bildirdi. Musevi yaptığı açıklamada "Bağdat'ın geri döndüğünü görüyorum" diiyerek sadece iki hafta içinde sekiz serginin açılışına katıldığını kaydetti.
Ancak birçok Iraklı halen keskin siyasi bölünmelerin bu göreli iyileşmeyi ortadan kaldıracağından veya resmi işsizlik oranının yüzde 16 olduğu ülkede ortaya çıkan ekonomik kazanımların kendilerine ulaşamayacağından korkuyor.
Yerel halkın çoğu, tarihi evleri ve yeşil alanları yerle bir eden ve yetkililerin kısmen kara para aklamayla finanse edildiğini söylediği şehrin emlak ihtiyacını da karşılayamıyor.
Sadr bölgesinde bir garajın sahibi olan Gazvan Falih, iş yerinin önünde yaptığı açıklamada birçok işsiz arkadaşını işaret ederek şunları söyledi:
“Ülkede mutlaka para ve istikrar vardır. Ama insanlar iş bulamayınca ya da yiyecek için parası yetmeyince istikrarın ne anlamı var?”
