"Dünyanın en büyük tişörtü" rekoru Romanya'da kırıldı

Tişörtün tamamen açılması bir gün sürdü (Guinness Dünya Rekorları)
Tişörtün tamamen açılması bir gün sürdü (Guinness Dünya Rekorları)
TT

"Dünyanın en büyük tişörtü" rekoru Romanya'da kırıldı

Tişörtün tamamen açılması bir gün sürdü (Guinness Dünya Rekorları)
Tişörtün tamamen açılması bir gün sürdü (Guinness Dünya Rekorları)

Dünyanın en büyük tişörtü rekoru Romanya'da kırıldı. Guinness Dünya Rekorları, Romanya bayrağı renklerindeki tişörtün 108,96 metre uzunluğunda ve 73,48 metre genişliğinde olduğunu bildirdi.

Asociatia 11even adlı sivil toplum kuruluşu, Kaufland Romania marketleri ve Romanya Ragbi Federasyonu'nun girişimleriyle yapılan tişört, 27 Mart'ta başkent Bükreş'teki Arcul de Triumf Ulusal Ragbi Stadyumu'nda açıldı.

Guinness tişörtün geri dönüşüme teşvik amacı taşıdığını bildirdi. Zira tişört geri dönüştürülmüş 500 bin plastikten yapıldı.

Şişelerin toplanmasının üç haftadan fazla sürdüğü duyuruldu. Tişörtün yapım süresi de bir ayı aştı.

Tişörtün açılmasında ragbi kulüplerinden gelen 120'den fazla gönüllü görev yaptı. Kolların sabitlenmesinde mühendis ekibinden yardım alındı.

Asociatia 11even, sürdürülebilirliğe dikkat çekmek için tişörtten elde edilecek normal bedendeki 12 bin tişörtün dağıtılacağını bildirdi.

Dünyanın en büyük tişörtü rekoru bundan önce Hindistan'da 2018'de kırılmıştı. Yine geri dönüştürülmüş plastik şişelerden elde edilen tişörtün uzunluğu 96,86 metre, genişliği 69,77 metreydi.

 

Independent Türkçe, Guinness Dünya Rekorları, NDTV



Evrimin faturası: İnsan beyni büyüdükçe daha hızlı yaşlanıyor

Beynin, hayatta kalmada kritik rol oynayan bölgeleri, ilk bozulanlar gibi görünüyor (Pixabay)
Beynin, hayatta kalmada kritik rol oynayan bölgeleri, ilk bozulanlar gibi görünüyor (Pixabay)
TT

Evrimin faturası: İnsan beyni büyüdükçe daha hızlı yaşlanıyor

Beynin, hayatta kalmada kritik rol oynayan bölgeleri, ilk bozulanlar gibi görünüyor (Pixabay)
Beynin, hayatta kalmada kritik rol oynayan bölgeleri, ilk bozulanlar gibi görünüyor (Pixabay)

İnsan beyninin daha fazla büyüyen bölgelerinin daha hızlı yaşlandığı saptandı. 

6 ila 7 milyon yıl önce ortaya çıkan insanları, yakın akrabaları olan diğer primatlardan ayıran en önemli özelliklerden biri büyük bir beyne sahip olması. 

Milyonlarca yıllık evrim sürecinde büyümekle kalmayıp karmaşık bir yapıya da bürünen insan beyni, dille iletişim kurmaktan geleceği planlamaya kadar pek çok avantaj sağlıyor.

Öte yandan hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, bütün bunların bir bedeli de var. 

İnsan ve diğer primatların beyninin nasıl yaşlandığını gözlemlemek isteyen araştırmacılar, 480 insan ve 189 şempanzenin beyin taramalarını inceledi. 

Şempanzeler, insanların atası değil fakat iki tür de ortak bir atadan evrimleşti. İnsan beyni ise, şempanzelerinkinin üç katı büyüklükte.

Bilim insanları iki beyinde de 17 ayrı bölge olduğunu kaydetti. Bunların bazıları eşit boyuttayken, bir kısmı insanlarda daha geniş bir alana yayılmıştı. 

Bunlardan biri de gözlerin hemen arkasında yer alan ve karar vermede kritik rol oynayan orbitofrontal korteksti. 

Ardından yaşlanma sürecini inceleyen ekip, iki türün beyninin de zaman içinde küçüldüğünü gözlemledi. 

Ancak bazı kısımlar daha hızlı küçülürken, insan beynindeki en hızlı yaşlanmanın, orbitofrontal korteks ve evrimsel süreçte daha fazla büyümenin görüldüğü diğer bölgelerde gerçekleştiği bulundu.

Araştırmacılar ayrıca babun ve Hint şebeğinin beynini de şempanzelerle karşılaştırdı. Öte yandan bu kıyaslarda, beyin genişlemesi ve yaşa bağlı gerileme arasında bir ilişki saptanmadı. 

Heinrich Heine Düsseldorf Üniversitesi'nden ve çalışmanın yazarlarından Dr. Sam Vickery, beynin en hızlı genişleyen bölümlerinin, en karmaşık işlerden sorumlu olduğunu söylüyor. Bu durum, sözkonusu bölgelerin daha çabuk yıpranıp küçülmesini açıklayabilir.

Ancak insan beynindeki daha büyük kısımların neden daha hızlı küçüldüğünü açıklamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var. 

Çalışmada yer almayan bazı uzmanlar da bulguların daha fazla katılımcıyla desteklenmesi gerektiğini düşünüyor. University College London'dan antropolog Dr. Aida Gomez-Robles "İnsanlardaki yaşlanmaya ilişkin benzer çalışmalar genellikle binlerce kişiyi içeriyor" diyerek ekliyor:

Bulgular, bu bölgelerin bazıları için geçerli ancak hepsi için geçerli olup olmadığını bilmiyoruz.

Bulguların kesin bir şekilde doğrulanması halinde ilginç bir durum da ortaya çıkıyor: İnsanların hayatta kalma şansını artırarak şempanzelerden daha uzun ömürlü olmasını sağlayan bölgeler, aynı zamanda ilk yaşlanan kısımlar.

Yaşın ilerlemesiyle ortaya çıkan bazı sorunlar, evrimin bir avantajla beraber bir dezavantaj da getirmesinin sonucu olabilir. Dr. Vickery şu ifadeleri kullanıyor:

Böyle muhteşem bir beynimiz var ama bunun bir bedeli de var.

Independent Türkçe, Science Alert, New York Times, Science Advances