Husilerden ürünlere yeni fiyat uygulamak için baskı

Husiler kontrol ettikleri bölgelerdeki tahıl pazarlarına baskın düzenliyor. (Husi medyası)
Husiler kontrol ettikleri bölgelerdeki tahıl pazarlarına baskın düzenliyor. (Husi medyası)
TT

Husilerden ürünlere yeni fiyat uygulamak için baskı

Husiler kontrol ettikleri bölgelerdeki tahıl pazarlarına baskın düzenliyor. (Husi medyası)
Husiler kontrol ettikleri bölgelerdeki tahıl pazarlarına baskın düzenliyor. (Husi medyası)

Yemen’in Husiler tarafından kontrol altına tutulan başkenti Sana’da Ticaret ve Sanayi Odaları Genel Federasyonu liderliği, Husi milislerin ticari sektöre yaklaşımına yönelik itirazları yönetiyordu. Söz konusu kurumun ortadan kalkmasının ardından Husi hükümetine bağlı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, ürünler için bağlayıcı fiyat uygulaması kisvesi altında dükkanlara baskın ve tüccarlara yönelik gasp kampanyalarını yeniden başlattı. Atılan bu adımlara itiraz edenler ise dükkanlarının veya markalarının nihai olarak kapatılması da dahil olmak üzere sert tedbirlere maruz bırakmakla tehdit edildi.

Sana'daki ticaret sektöründen kaynaklar Şarku'l Avsat'a verdikleri demeçte, Husi milislere bağlı ve başkentin ilçelerinde konuşlanan ekiplerin, grubun belirlediği fiyatlara uymalarını sağlama gerekçesiyle dükkan ve şirketlere gruba bağlı Yüksek Siyasi Konsey Başkanı Mehdi el-Meşat’ın eşliğinde baskın düzenlediğini aktardı. Söz konusu fiyatlandırmaya, anayasaya ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Ticaret ve Sanayi Odaları Genel Federasyonu tarafından karşı çıkıldığı biliniyor.

Kaynaklar, söz konusu adımın tüccarlara tanınan bir haftalık sürenin ardından geldiğini belirttiler. Husilere bağlı Sanayi Bakanı Muhammed Mutahhar ve Sana’yı kontrol eden Husi lider Halid el-Medani, Ticaret ve Sanayi Odaları Genel Federasyonu binasının basılmasını denetlemişti. Bu kapsamda, odanın herkesçe tanınan iş insanı Hasan el-Kabus başkanlığındaki liderliği görevden alınmıştı. Bu liderlik, iş dünyasında tanınmayan Ali el-Hadi’ye devredilmişti.

Başkentin güneyindeki es-Sebin semtinde iki farklı dükkan sahibi Şarku’l Avsat’a verdikleri demeçte, Husi lider Muhammed el-Veşili’nin markaları ve dükkanları hedef alan bu yeni kampanyaya liderlik ettiğini bildirdi. Milis medyası tarafından aktarıldığına göre tüccarları halkın çektiği acıları körüklemekle suçlayan Husi lider Veşili, müfettişleri saha ziyaretlerini yoğunlaştırmaya, grup tarafından belirlenen üst fiyat tavanlarını ihlal edenlere karşı katı önlemler almaya çağırdı. Hadda bölgesindeki Sanayi Ofisi Müdür Abdulkerim Şerefeddin ise yeni fiyat listesini ihlal edenlere karşı caydırıcı önlemler alma tehdidinde bulundu.

Fotoğraf Altı: Sana'da 34 işletmeyi hedef alan Husiler ihlallerine hız verdi. (Husi medyası)
Sana'da 34 işletmeyi hedef alan Husiler ihlallerine hız verdi. (Husi medyası)

Tüccarlar ve dükkan sahipleri de yeni gasplara maruz kaldıklarını doğruladılar. Husi teftiş ekiplerinin yeni fiyatları empoze etmek için şehrin pazarlarında konuşlandırıldığı, satıcıları Husi hükümeti tarafından belirlenen fiyatlara uyma sözü vermeye mecbur ettiği belirtildi. Ancak bu fiyatlara tüccarlar ve şirketler karşı çıkıyor.

Husi ekipleri, Sana’daki Ezal bölgesinde buranın Sanayi ve Ticaret Dairesi Genel Müdürü Macid es-Sade eşliğinde pazar ve dükkanları teftiş etti. Macid es-Sade, bu uygulamaların Sanayi ve Ticaret Bakanlığı liderliğinin plan ve direktiflerini ortaya koyduğunu, yeni bir kontrol ve gözetim aşamasının başlangıcı olduğunu, ihlalleri tespit etme sürecinin kademeli olarak takip edildiğini vurguladı. Ayrıca bu kapsamda para cezalarının uygulandığı, uyarılara cevap verilmemesi durumunda ise dükkanların kapatıldığı bilgisi paylaşıldı.

Et-Tahrir bölgesinde de Husi hükümetinin Sanayi Bakanı’na bağlı unsurlar dükkan, eczane ve şirketlere baskınlar düzenledi. Milis liderliğinin direktifleri ve Sanayi ve Ticaret Bakanı'ndan alınan talimatlar uygulandı.

Tüccarları açgözlülükle suçlayan grup liderleri, bu konuda kimseye müsamaha göstermeyeceklerini, saha kontrol ekiplerinin yeni fiyat listesini tüm market, merkez ve dükkanlarda uygulamak ve ihlal edenleri tutuklamak için çalışacaklarını vurguladı.

Yemen hükümeti, Husi milislerin Ticaret ve Sanayi Odaları Genel Federasyonu’na dair attığı adımların milislerin kendi lehlerine olacak şekilde özel sektörü yok etme, kendi kontrolleri altındaki bölgelerdeki ticari evleri ortadan kaldırma planlarını doğruladığını vurguladı.

Yemen hükümetinin açıklamalarına göre milisler, zorlu ekonomik ve insani koşulları gözetmeksizin ticaret sektörünü ve ülke ekonomisini tamamen kontrol altına almayı, özel sektöre ve ticari şirketlere yönelik keyfi tedbirlerini devam ettirmeyi hedefliyor. Ancak bu hususta bir yasal gerekçe veya mahkeme kararı bulunmuyor.

Fotoğraf Altı: Husi ekipleri Sana'daki pazar ve dükkanlara baskınlar düzenliyor. (Husi medyası)
Husi ekipleri Sana'daki pazar ve dükkanlara baskınlar düzenliyor. (Husi medyası)

Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el- İryani uluslararası toplumu, Birleşmiş Milletler’i ve Yemen Özel Temsilcisi’ni Husi milislerin ticarethanelere ve sermaye sahiplerine karşı başlattığı ‘açık savaş’ karşısında harekete geçme çağrısında bulundu. Söz konusu ticarethanelerin ve sermaye sahiplerinin zor şartlara rağmen ayakta kalarak ticari faaliyetini sürdürdüklerini vurgulayan İryani, özel sektöre karşı uygulanan, ekonomik koşulları çöküş ile tehdit eden, insanların çektiği acıları körükleyen sistematik yıkımın durdurulması için pratik adımlar atılmasını istedi.

Söz konusu gelişmeler öncesinde Ticaret ve Sanayi Odaları Genel Federasyonu, milislerin özel sektöre yönelik eylemlerine, başkent Sana ve milis kontrolündeki diğer bölgelerdeki şirket ve ticari işletmelerin kapatılmasına ilişkin açıklamada bulunmuştu. Açıklamada, ekonomik bir felaketin yaşanabileceği, ithalatın duracağı, emtia ve temel malzeme stoklarının zarar göreceği, ticari ve ekonomik güvenlik arayışıyla ulusal sermayenin yer değiştireceği ve göç dalgasının başlayacağı hususunda uyarı yapıldı.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.