Hussam İtani
Ukrayna’nın uzun zamandır beklenen karşı saldırısına dair spekülasyonların ardından Kakhovka Barajı’nda meydana gelen patlama, Ukrayna'nın doğusunda çatışmaların keskin bir şekilde artışa geçmesine sebep oldu.
Ukrayna güçlerinin geçtiğimiz günlerde Donetsk’in doğusunda, Rus güçlerinin kontrolündeki bölgelerin çevresine düzenlediği saldırıların ‘ihtiyatlı’ olduğu, az sayıda birliğin katıldığı kaydedildi. Böylece aslında bu operasyonların Rusların aylar önce Harkov ve Herson'dan çekilmesi ardından inşa etmeye başladıkları savunma hatlarının güçlü ve zayıf yönlerini tespit etmeye yönelik keşif faaliyetlerinden başka bir şey olmadığı anlaşıldı.
Askeri uzmanlar, saldırı operasyonları başlatmayan Moskova'nın acı dersler aldığı konusunda hemfikir. Zira Ruslar Kiev ve Harkov çevresindeki saldırılarında başarısız olmuş, saldırının ilk aşamalarında Ukrayna'nın güneybatısındaki Mıkolayiv'e doğru ilerlemeye çalışmıştı. Bunun üzerine Rusya, stratejik savunmaya geçmeye ve hatlarını güçlendirmeye karar verdi.
Ukraynalıların son iki gündeki saldırıları tabur ve sınırlı sayıda zırhlı tugay düzeyinde gerçekleşti. Esas olarak Rus savunmasının nabzının test edilmesi, yeni mayın tarlaları ve odak noktalarının bulunması, top ve füze destek noktalarının, elektronik savaş özelliklerinin, ikmal hatlarının ve birlik toplanma yerlerinin belirlenmesi amaçlandı. Geleneksel askeri istihbarat yöntemleri, bu yönde gerekli resmi oluşturmak için yeterli değildi.
Sınır ihlali Belgorod şehrine kadar ulaştı. Kiev yanlısı savaşçılar, Rusya'nın hazırlık düzeyini ve o bölgedeki Rus askerlerinin moralinin anlamak amacıyla Rus topraklarına girmeye başladı.
Moskova ve Kiev, geçtiğimiz yıldan bu yana Rus güçleri tarafından kontrol edilen Kakhovka Barajı'nın bombalanmasıyla ilgili karşılıklı suçlamalarda bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı Vlademir Zelenskiy, saldırıyı bir grup Rus teröristinin gerçekleştirdiğini söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Ukrayna kuvvetlerinin sabotaj eylemi gerçekleştirdiğini vurguladı.
Kaların erdiği mevsimde baraj arkasında biriken sular geniş alanları sular altında bırakabilir, böylece binlerce insanı etkileyebilecek insani bir felakete yol açabilir. Hatta Dinyeper Nehri üzerindeki bulunan Zaporijya Nükleer Santrali’nin çalışmasını aksatabilir, barajın üzerindeki mevcut hidroelektrik santralin akışı bozulabilir. Zira santraldeki reaktörleri soğutmak için nehirdeki su kullanılıyor. Bu santral Avrupa’daki en büyük nükleer santral olması dolayısıyla böyle bir durumda her iki taraf için de tehlike arz edebilir.
Baraj ve karşı saldırı
Tahminlerin çoğu, Ukrayna'nın beklenen karşı saldırısının barajın doğusunda, Zaporijya bölgesinde gerçekleşeceğini, yönünün kuzeyden güneye olacağına işaret ediyor. Böylece Rus kuvvetlerinin kontrol bölgelerinin birbirinden ayrılmasının, Rusya'nın 2014'te işgal ettiği Kırım yarımadasından kara ikmal hattının kesilmesinin hedeflendiği öngörülüyor. Barajın patlatılmasından askeri açıdan kimin zarar göreceği konusundaki belirsizlik ise artıyor.
Barajdan akan sular çevredeki arazileri sular altında bırakırken afetin boyutları ise haftalar sonra dahi netlik kazanmayabilir. Yüzlerce köy ve şehirden, bilhassa Herson'dan daha uzak bölgelere bir göç dalgası başlamış durumda.
Saldırıyı gerçekleştiren tarafın, Ukrayna'nın en büyük barajlarından birinin patlatılmasının bölgelere yansıyacak olumsuz veya olumlu sonuçlarını, yaklaşan çatışmalarda ne sağlayacağını dikkatle incelemiş olduğu düşünülüyor.
Buradan bakıldığında, Rusya ve Ukrayna taraflarının barajın patlatılmasındaki sorumlulukları neden inkar ederek suçu karşı tarafa yükledikleri anlaşılıyor. Nitekim henüz boyutları belirsiz derecedeki bir felakete yol açmanın maddi ve manevi sonuçları ne olursa olsun, herhangi bir tarafın patlamanın bu yönde itirafta bulunması, bir sonraki askeri niyetini ve eğilimini ortaya koyabilir. İki tarafta da düşman kuvvetlerin hareketini engellemek için suyun akışını ve yakındaki toprakları su basmasını kullanmaya çalışabilir.
Baltık Denizi'ndeki Rus gaz boru hatlarının Eylül 2022’de patlatılması, Rus filozof Alexander Dugin’in kızının öldürülmesi ve Kremlin’e yönelik insansız hava aracı saldırıları gibi Ukrayna-Rus savaşına damgasını vuran bir dizi gizemli operasyona Kokhavka Barajı’nın patlatılması de eklendi.
*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Majalla’dan çevrildi.
