İsrail tatbikatlarında İran’a yönelik hava saldırısı provası yapıldı

Tatbikat, Lübnan, Suriye ve Filistin topraklarına yönelik olası kara saldırılarını da kapsıyor.

Tatbikata ‘Ezici Yumruk’ adı verildi. (İsrail Ordusu-DPA)
Tatbikata ‘Ezici Yumruk’ adı verildi. (İsrail Ordusu-DPA)
TT

İsrail tatbikatlarında İran’a yönelik hava saldırısı provası yapıldı

Tatbikata ‘Ezici Yumruk’ adı verildi. (İsrail Ordusu-DPA)
Tatbikata ‘Ezici Yumruk’ adı verildi. (İsrail Ordusu-DPA)

İsrail’deki büyük çaplı askeri tatbikatlar sona erdi. Ardından dün tatbikatların, İran topraklarına doğrudan hava saldırıları, Lübnan, Suriye ve Filistin bölgelerine ‘gerektiğinde’ çok sayıda kara harekatı ve siber saldırılar düzenlemek de dahil olmak üzere bugüne kadar açıklanmayan birçok hedefi içerdiği ortaya çıktı. Aynı zamanda bir ABD ordusu gücünün tatbikatlara fiilen katıldığı ve İsrail ordusu liderliğinin kendisine Rusya’nın Ukrayna savaşında yaptığı hatalara düşmemek gibi durumların da provasının yapıldığı anlaşıldı.

Tatbikatın sonunda üst düzey bir askeri kaynak şu açıklamalarda bulundu:

“Tatbikat boyunca, İsrail Savunma Kuvvetleri’nin hazırlık durumunu ve performansını iyileştirmek amacıyla bir tespit ve öğrenme süreci yürütüldü. Süreç, Ukrayna’dan ders çıkarmak da dahil olmak üzere her düzeydeki ve komutadaki liderlerden tespit ve öğrenme adımlarını içeriyordu. Rus ordusu büyük güçlerle Ukrayna’ya girdi ancak Ukrayna ordusu onlara güç ve yiğitlikle karşı koydu. Saldırıyı durdurdu ve Rusların ağır kayıplar vermesine sebep oldu. Savaş şimdiye kadar Ukrayna safında 100 bin askerin ölümüne mal olsa da Rusya’ya geri adım attırdı.”

Fotoğraf Altı: ‘Ezici Yumruk’ tatbikatına katılan İsrail askerleri. (İsrail Ordusu - DPA)
‘Ezici Yumruk’ tatbikatına katılan İsrail askerleri. (İsrail Ordusu - DPA)

İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi açıklamasında “İsrail ordusu, komşu bölgelerdeki topraklara girmek zorunda kalması durumunda aynı hatalara düşmemek için Rusya’nın saldırısı sırasındaki deneyimlerini ve feci hatalarını iyice ve derinlemesine inceledi” dedi.

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, ABD ordusunun bu tatbikatlara yalnızca ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Genel Komutanı Michael Corella’nın tatbikatın ilk üç gününde İsrail’e gelmesiyle değil, aynı zamanda ‘tatbikatta İsrail ordusunun kara kuvvetlerinin yanında CENTCOM kuvvetlerinin iştirak etmesiyle’ de katılım gösterdiğini duyurdu. ABD Ordusu Merkez Komutanlığı’ndan (ARCENT) bir tabur, İsrail Ordusu’nun 36’ncı Gaaş Tümeni’nin 7. Zırhlı Tugayı’na katıldı. Böylece ABD güçleri ilk kez 7. Zırhlı Tugay komutanının önderliğindeki bir İsrail tatbikatında somut bir rol oynamış oldu. İsrail ordusu bu katılımın ‘İsrail Savunma Kuvvetleri’nin Kara Kuvvetleri Eğitim Merkezi ve ABD Silahlı Kuvvetleri arasındaki iş birliği çerçevesinde’ geldiğini vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre İsrail ordusu bu tatbikatlara 29 Mayıs Pazartesi günü başladı ve geçen perşembe akşamı tamamladı. Başbakan Binyamin Netanyahu, Savunma Bakanı Yoav Gallant ve tüm kabine de tatbikata yer aldı. ‘Ezici Yumruk’ adlı tatbikat toplamda 11 gün sürdü ve bu süre zarfında İsrail ordusu, genel komutanlıktan askeri birliklere kadar tüm komutanlıklardan, kollardan ve birimlerden düzenli ve yedek kuvvetlerine talim yaptırdı. Tatbikat kapsamında aynı anda tüm cephelerdeki zorluklarla başa çıkma provası yapıldı.

Fotoğraf Altı: İsrail ordusu tarafından dün ‘Ezici Yumruk’ tatbikatına ilişkin görüntüler servis edildi. (İsrail Ordusu-DPA)
İsrail ordusu tarafından dün ‘Ezici Yumruk’ tatbikatına ilişkin görüntüler servis edildi. (İsrail Ordusu-DPA)

Ordu Sözcüsü yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Tatbikatın ilk aşamasında Lübnan cephesi boyunca çok sayıda güç ile savunma senaryoları simüle edildi. Daha sonra tümen, ikinci aşamada geniş çaplı saldırı senaryolarını denedi. Bununla eş zamanlı olarak Hava Kuvvetleri de yoğun bir çatışma başlatma ve binlerce önleme operasyonunu içeren karma hava savunma senaryoları üzerinde tatbikat yaptı. Ayrıca düşman bölgesinin derinliklerine ve tüm kuzey sahasına stratejik hava saldırıları düzenleme, bölgede hava üstünlüğünü ele geçirme ve bütün sistemlerden yüzlerce uçağı kullanarak binlerce belirli hedefe yoğun ve ölümcül baskınlar düzenleme senaryoları denendi.”

Tatbikatın ikinci haftasında Hava Kuvvetleri ve İstihbarat ve Muhabere Birimi ile iş birliği içinde piyade, zırhlı, mühendislik ve ateş gücü birliklerini içeren tümen kuvvetleri için bir savaş alanında çok kollu bir savaş provası gerçekleştirildi.

Bu hafta Hava Kuvvetleri hava desteği ve manevralara katılıma odaklandı, birliklerin taşınması senaryoları üzerinde çalıştı ve hava yoluyla lojistik destek sağlama senaryolarını uyguladı. Aynı zamanda manevralara ateş desteği sağlama amaçlı tatbikatlar gerçekleştirildi. Hava Kuvvetleri, hafta boyunca çok sayıda bölgenin derinliklerine geniş çaplı hava saldırıları düzenleme senaryoları üzerinde çalıştı.

Donanma ise saldırı ve savunma yeteneklerine, İsrail’in deniz sınırlarını korumaya ve deniz koridorlarının güvenliğini sağlamaya odaklanarak, düzinelerce donanma gemisinin katıldığı çok sahalı bir senaryoda savaş tatbikatı yaptı.

Yapılan resmi açıklamaya göre İstihbarat Teşkilatı’nda, maksimum verim sağlamak amacıyla çok sayıda bölgeyi içeren bir senaryo dahilinde istihbarat bilgilerinin toplanması, çıkarılması ve istihbarat dairelerini kapatma hızının incelenmesi üzerinde tatbikat yapıldı.

Fotoğraf Altı: ‘Ezici Yumruk’ tatbikatına dair görüntüler servis edildi. (İsrail Ordusu-DPA)
 ‘Ezici Yumruk’ tatbikatına dair görüntüler servis edildi. (İsrail Ordusu-DPA)

Tatbikat sırasında savaş alanlarında yüzlerce yeni gerçek hedef belirlendi. İletişim ve Bilgi Teknolojileri ve Siber Uzayın Korunması Kurumu siber uzay alanında mücadele tatbikatı yaptı.

Siber uzayın korunması alanında, tatbikatlar arasında ‘Savunma Ordusu güçlerinin ağları ve varlıkları üzerindeki ilgili siber tehditleri simüle eden saldırıların engellenmesi’ yer aldı.

İç Cephe Komutanlığı, sivil alanda operasyonel planlara ek olarak binlerce vatandaşın evinden tahliye edilmesi de dahil olmak üzere iç cephede operasyonel sürekliliği koruyup hayat kurtarma operasyonlarına dair tatbikat gerçekleştirdi.



Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün, İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladığını açıkladı.

Bu durum, iki ülke bu hafta görüşmeler yapmış olmasına rağmen, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerginliğin arttığı bir dönemde ortaya çıkıyor.


Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İran arasında Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerin ardından Washington'un İran konusunda "çok iyi görüşmeler" gerçekleştirdiğini söyledi ve iki tarafın "önümüzdeki haftanın başlarında" tekrar bir araya geleceğini doğruladı.

Trump, hafta sonu için Florida'daki Mar-a-Lago'ya giderken Air Force One uçağında gazetecilere şunları söyledi: "İran hakkında çok iyi görüşmeler yaptık ve İran'ın bir anlaşma yapmak istediği anlaşılıyor."

"Önümüzdeki haftanın başlarında tekrar görüşeceğiz" dedi.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)

Görüşmelere katılan İran heyetine başkanlık eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada "çok olumlu bir atmosfer" olduğunu belirterek, "Müzakerelerde bulunduk ve karşı tarafa görüşlerimizi ilettik" dedi ve iki tarafın "müzakerelere devam etme konusunda anlaştığını" ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)

Arakçi, görüşmelerin yalnızca nükleer meseleye odaklandığını ve Amerikalılarla başka hiçbir konuyu görüşmediklerini vurguladı. ABD ise İran'ın balistik füze programının ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin de ele alınması gerektiğinde ısrar ediyor.

İran Dışişleri Bakanı, görüşmelerin devam etmesi için Washington'dan ülkesine yönelik "tehditlerini" durdurmasını istedi ve müzakerecilerde izlenecek yolu her iki başkentle de istişarede bulunduktan sonra belirleyeceklerini açıkladı.

Müzakerelerin sona ermesinden kısa bir süre sonra Washington, İran'ın petrol sektörüne yönelik yeni yaptırımlar açıkladı; bu yaptırımlar 15 kuruluşu, iki şahsı ve 14 gemiyi hedef alıyordu.

Bunlar, ABD'nin haziran ayında İsrail'in İran'a karşı başlattığı 12 günlük savaş sırasında İran'ın nükleer programının kilit noktalarına yönelik saldırılarından beri yapılan ilk görüşmelerdi.

 Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)

İran devlet televizyonu görüşmelerin dolaylı olarak yapıldığını bildirirken, Umman Dışişleri Bakanlığı Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamad el-Busaidi'nin her heyetle ayrı ayrı görüştüğünü gösteren fotoğraflar yayınladı.

Ancak ABD haber sitesi Axios, iki kaynağa dayanarak, Umman'da Arakçi, Witkoff ve Kushner arasında doğrudan görüşmelerin gerçekleştiğini bildirdi.

Umman Dışişleri Bakanı “X” platformunda yaptığı açıklamada, “Bugün Maskat'ta İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında çok ciddi görüşmeler yapıldı” ifadelerini kullandı. Bakanlık görüşmelerin “İran ve Amerika'nın pozisyonlarını netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını belirlemek açısından faydalı olduğunu” vurguladı.

Arakçi daha önce de ülkesinin “herhangi bir aşırı talep veya Amerikan provokasyonuna karşı egemenliğini ve ulusal güvenliğini savunmaya hazır olduğunu” teyit etmişti.

X platformunda şunları yazdı: “İran, açık gözlerle ve geçen yılın acı hatırasıyla diplomasiye giriyor… İyi niyetle görüşmeler yürütüyoruz ve haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz.”

Sıfır nükleer kapasite

Washington'da, Beyaz Saray sözcüsü Caroline Leavitt perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD heyetinin İran ile "sıfır nükleer yetenek" konusunu görüşeceğini söyledi. Leavitt, Trump'ın "diplomasi dışında birçok seçeneği bulunduğunu" belirterek, "tarihin en güçlü ordusunun başkomutanı" olduğunu vurguladı.

Görüşmeler, Washington'un Ortadoğu'daki askeri varlığını güçlendirdiği, USS Abraham Lincoln uçak gemisini ve saldırı grubunu bölgeye konuşlandırdığı bir dönemde gerçekleşiyor; İran ise saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerini hedef alacağını belirtmişti.

Umman'ın resmi haber ajansı tarafından yayınlanan bir videoda, Ortadoğu'daki operasyonları denetleyen ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) komutanı Amiral Brad Cooper'ın ülkesinin heyetine katıldığı görüldü.

Görüşmeler, İran'da binlerce kişinin ölümüne yol açan protestoların yaygın bir şekilde bastırılmasından haftalar sonra yapıldı.

İranlı yetkililer, protestolara katılan "isyancılar"ın yanı sıra çoğunluğu güvenlik personeli ve sivillerden oluşan yaklaşık 3 bin kişinin öldürüldüğünü kabul etti.

İnsan hakları örgütleri ise daha yüksek rakamlar bildirdi. ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, çoğunluğu protestocu olmak üzere 6 bin 941 kişinin ölümünü belgelediğini ve 51 bin gözaltı kaydettiğini belirtti.

Perşembe günü Trump, "Müzakere ediyorlar...saldırmamızı istemiyorlar" dedi ve ABD'nin bölgede "büyük bir filo" konuşlandırdığını söyledi.

Protestocuları desteklemek amacıyla İran'a saldırmakla tehdit ettikten sonra, ABD Başkanı odağını nükleer programa çevirdi.

Batı ülkeleri ve İsrail, İran'ı nükleer bomba edinmeye çalışmakla suçluyor; Tahran ise bu iddiayı reddederek sivil nükleer program hakkını savunuyor.

Görüşmeler başlamadan önce, Çin Dışişleri Bakanlığı, İran'ın egemenliğini, güvenliğini, ulusal onurunu, meşru haklarını ve çıkarlarını koruma konusunda İran'a desteğini teyit ederek, tek taraflı zorbalığa karşı olduğunu belirtti.

Gerginliğin artma riskleri

İran, yaptırımların kaldırılması için yalnızca nükleer meseleyi görüşmek istediğini ısrarla belirtiyor ve füze programı veya bölgedeki silahlı gruplara, özellikle Lübnan Hizbullahı'na, Filistin Hamas hareketine ve Yemen'deki Husilere verdiği destekle ilgili herhangi bir müzakereyi reddediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters) ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters)

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “Görüşmelerin somut sonuçlar vermesi için, balistik füzelerinin menzili, bölgedeki terör örgütlerine verdikleri destek, nükleer programları ve kendi halklarına karşı tutumları gibi belirli noktaları içermesi gerektiğini” kesin bir dille ifade etti.

 ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü ise “Tahran'ın ABD taleplerini karşılamada uzlaşmaz tavrını sürdürmesi, İran ve ABD'nin diplomatik bir çözüme ulaşma olasılığını azaltıyor” değerlendirmesinde bulundu.


Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
TT

Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

Umman Sultanlığı'nda bugün gerçekleştirilen İran ve ABD arasındaki görüşmeler sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki tarafın bugünkü görüşmelerde dile getirilen mesajlar konusunda her iki ülkenin başkentleriyle istişarede bulunduktan sonra görüşmelere devam etme konusunda anlaştığını açıkladı.

İran ve Amerikan heyetleri, Umman arabulucusu Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi aracılığıyla mesaj alışverişinde bulundular. El-Busaidi, bugünkü görüşmelerin "çok ciddi" olduğunu ve her iki tarafın pozisyonlarını netleştirmeye ve ilerleme kaydedilebilecek olası alanları belirlemeye yardımcı olduğunu söyledi.

Arakçi, görüşmelerin atmosferinin "iyi" olduğunu ve bir sonraki oturumun tarih ve yerinin birkaç gün içinde belirleneceğini ifade etti.

Washington, Tahran ile yapacağı görüşmelerde İran'ın nükleer programını, balistik füzelerini, bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği ve kendi halkına yönelik muamelesini de ele almak istiyor. Ancak İran, yalnızca nükleer konuları görüşmek istiyor.